ورقہ 119

باز آمدیم برسر قصہ زُلیخا دَر ذِکر ندامت خوردن اُوبر کردہئ خودو
آمدن بوقت شب در زندان تا مُدت حبس یوسف

دے ساقی اک جام دُکھاں دا گُھٹ بھراں گُم جاواں
لے خود ہوء رہاں دم کائی آخر مقصد پاواں
بندی خانے یار زُلیخا ہتھیں تور وگایا
غش کھا جھڑی زمین تے جاں اوہ ہُن گھر نظر نہ آیا
خالی صحن نہ اندر برکت خانیاں وچ اندھیرا
کُرسیاں تخت پئے سبھ خالی لگسّ درد بتھیرا
یار نہ دسے صبر نہ آوے گھر بھریا سو دردوں
رُخ زردوں پر خون دو چشماں لاٹ بلے دم سردوں
مدت عیش ملے دیداروں ہُن سختی سر آئی
دشمن جان جہانوں روندیاں میں جیہناں مار بھلائی
جے اک وصل نہ ملدا مینوں خوش رہندی دیداروں
ہُن دیدار نہ نظری آوے گُزریاں صبر قراروں
یار ہتھوں چھڈ آپ وُگُتّی میں ناشکری بھُلی
بے عقلی دی قہر اندھیری سر میرے پر جھُلی
کیا کراں ہُن وس نہ رہیا بے درداں ہتھ آیا
زخم اُتے ایہہ دوجا کاری طالع زخم لگایا
قسمت ڈوبی عقل ڈوبائی بھلا نہ کیتا کائی
رنڈیاں ظلم کمایا میں پر ایہہ جیہناں عقل سکھائی
گھر خالی لا لانبو پھوکاں لاواں اگ محلیں
کس نوں طعن ایہا میں آپے راہیں پئی کولیں
بعد وصال فراق نہ معلم کیڈک آفت بھاری
ملنوں اگے جے دُکھ جھلے ایڈ نہ اوہ دشواری
یوسف باجھ نہ بھار مینوں گھر دی زینت داری
اوہا زینت سواج ہتھوں کھیل جوئے وچ ہاری
میں بے عقل مراں کس تھاویں تھاؤں نہ جھلّے کائی
اس دنیا وچ میں بے چاری غم کھاون نوں آئی
جاں تے جمی میں وچ دنیا سُکھ نہ ڈٹھیاں گھڑیاں
درد دُکھاں پر چڑھدے آئے غماں وسائیاں جھڑیاں
کراں علاج پوے بیماری اک تھیں دو ہو جاون
دو نہ تھیں چار چاہاں تھیں دو سو پھیر نہ گنتی آون
سربت درد گواون والا جاں میرے ہتھ آوے
گُھٹ بھراں ہو زبر ہلاہل مینوں مار گواوے
گُزرے حال چتار زُلیخا رو رو کے پچھتاوے
تے ایہہ دل تھیں داغ نہ جاوے رونوں صبر نہ آوے
کھا غصہ گل رسا گھتے چاہے جان گواواں
کدی محلّاں اُچیاں اُتوں چاہے ڈگ مر جاواں
پر اُمید وصال اچانک پکڑ لوے ہتھ موڑے
آخر ملے مُراد دلے دی بعد فراق وچھوڑے
رو رو کے ہو رہی نتانی غم دی ٹھاٹھ رُڑھاوے
یوسف دے وچ تھاواں جاوے رو رو سیس نواوے
پیراہن پوشاکاں اُس دیاں کڈھ اکھی دھر رووے
اے پیراہن تیں میں وانگوں دُکھیا ہور نہ ہووے
میں بے وصل فراق پیائی جھلّی بے آرامی
وصلوں چھوڑ گیا ای تینوں انور دلبر شامی
پیراہن تھیں تنیاں چُمے ایہہ سینے پر آئیاں
فعلیناں چا سر تے رکھے ایہہ اس پیریں پائیاں
تاج مُرصّع سر تے رکھے پھر لاہے فرماوے
میں خود لائق اس دے ناہیں ایہہ یوسف نوں بھاوے
کمر بندوں کر عرضاں پچھے سچ کہ حلقہ دارا
چھڈ کیویں کڈھ باہر آیوں میرا یار پیارا
نین تپن وچ وین دُکھاں دے کرے زُلیخا زاری
سے ورھیاں دی درد فراقوں اک اک گھڑی گزاری
طرفے حاکم زنداں والے کر پیغام پُچائے
میرا بندیوان پیار مت کجھ دہشت کھائے
فرش گھلّے ابریشم جامے ہیٹھ وچھاون کارن
نرم سرھانے نال پوچائے تکیہ لاون کارن
طاس طعام گھلے پُر کر کے اُس دے کرن حوالے
نال گلاب رلاء پُچائے شیشے شربت والے
کہہ گھلیا اس تھاؤں علیحدہ صاف کریں خوش رکھیں
سخت زبانوں کدی نہ بولیں پیر دھرے جے اکھیں
مُشک گھلے تے عنبر خوشبو فرش کھلار وچھاویں
تے ایہہ بہت پیارا میرا اُس دی خبر رکھاویں
تے خود گھر وچ ہر دم روندی صبر گیا اُٹھ سارا
غشی پوے تے ہوش کدائیں دم دم حال آوارہ
دائی نے چا مت سکھائی نہ کر ایڈ کُشالے
عشق پوے سر سختی جھلے چاہے صبر سمھالے
عاشق نوں سو درد زُلیخا گُزرے نال صبوری
صبر کرے سو مطلب پاوے آس رہے ہو پوری
بے صبراں نوں وصل نہ حاصل صبروں مقصد حال
میں سُنیاں کر صبر ہزاراں عاشق ہوئے واصل
جوش نہ کھلے آہ نہ چھُٹے اکھڑ قدم نہ جائے
عاشق تے اندھیری جھُلے ذرا نہ جُنبش کھائے
ڈول نہیں رکھ قدم ٹکانے جھل زُلیخا پیاری
ایہہ بھی دُکھ نہ رہ سی آخر دُکھ نہ درد خواری
صبر بناں دُکھ جاوے ناہیں صبر دُکھاں دا دارُو
صبر بناں وچ مُشکل ویلے ہور نہ کائی واہرو
سن کر صبر زُلیخا بیٹھی پر کجھ ساعت ادھی
عاشق صبر دلے وچ ایہا پنڈ ہواؤں بدھی
عشق جتھے اِتھ صبر کویہا جھوٹھ گئی کہہ دائی
سچ کیہا پر اسدے سر تے ایہہ سختی کد آئی
جو سر آپ نہیں جھل گُزری اُس نوں خبر نہ کائی
اوہ دل جانے جیں پر گُزرے اندر عشق جُدائی
عاشق دے دل صبر اویہا جیوں پانی وچ جالی
پاء بتھیرا ڈُلھدا جاسی نظر پویسی خالی
عشق صبر وچ ویر پراناں مُڈھوں بغض لڑائی
عشق جتھے اُتھ صبر بے چارہ دخل نہ رکھدا کائی
عشق ستمگر تیغ فولادی صبر سمن دی ڈالی
انت کداں تک ایہناں لڑائی قہر قضّیاں والی
دائی گئی نصیحت کر کے اثر گیا اُٹھ سارا
اوویں رہی زُلیخا کردی دردوں شور پکارا
رات پئی غم دوناں ہویا زخم جگر رس وگے
دفتر غم دے لکھ نصیباں آن دھرے سُو اگے
پڑھ بی بی وچ درس برہوں دے ایہا سبق پڑھاون
ایہہ لفظاں وچ نازک معنی مُشکل سمجھے جاون
زخم جگر دے نقطے اس دے آنسو زیراں زبراں
آہاں مدّاں نعرے شدّاں وقف ملن وچ قبراں
راتیں ویکھ چمکدے تارے دل دے حال دسائے
ایویں گھاہ دِلّے وچ میری درد فراقت پائے
اوہ دلبر دیاں زلفاں وانگوں کالی رات جُدائیوں
اے محبوب ہوئی میں گھائل تیری بے پروائیوں
گھر مینوں اج تیرے باجھ دسدا ماتم خانہ
شمع رُخوں اج روشن ہوئے طالع بندیواناں
رات جدوں اک پہر وہائی طاقت رہی نہ کائی
اوویں دائی سد بلائی رو رو عرض سُنائی
اے مائی میں عقل وگتی کیہ کر بیٹھی کارا
چوڑ جُھنگا گھر رُڑھیا جاندا بندیوان پیارا
ویکھ محلاں سُنجیاں اندر وگدیاں میریاں آہیں
اندر باہر لانبو بلدے دسدے ہُن یا ناہیں
میں بے قید مُقیّد دلبر ایہہ کیہ اُلٹیاں پیّاں
نال میرے کیوں دھوہ کر گیاں میں بیدل دیاں سیّاں
دائی کہندی جس دن گھر تھیں باہرمت بن بہن رقبیاں
آخر تیریاں دشمن ہوسن تیریاں وانگ نصیباں
پر توں میرے کہے نہ لگی اوہ تیرے گھر وڑیاں
ویکھ برہوں دی لاٹ اچانک کجھ بچیاں کجھ سڑیاں
سڑدیاں گُزر جہانوں گیّاں رہندیاں ویری ہوئیاں
رُڑھیاں آپ رُڑھایا تینوں نال تیرے بہہ روئیاں
جے توں بدلے لئے اُنہاں تھیں اوہ بھی خام نہ پئیاں
تیتھیں بدلہ لیا اوہناں نے تینوں بھی پٹ گئیاں
ویریاں دی توں من نصیحت پیر کوہاڑا لایا
کہے زُلیخا درد وچھوڑے مینوں مار گوایا
توں بھی طعنے کر کر مائی کاہنوں ساڑن لگی
گُزرے حال چتار دلے دے زخم اُگھاڑن لگی
جھب دکھلا پیارا یوسف چل ول بندی خانے
میں اس تھیں اج دور تڑفدی دید کرن بیگانے
اے افسوس رہاں میں وچھڑی ویکھن لوک پرائے
وا دردا ایہہ درد اجیہا جہیا سیہان جائے
ایہہ گل بول غشی وچ آئی پاس رَنی بہہ دائی
دائی نے جائی گھڑی وہائی تَلّیاں جھس جگائی
بیٹھی اُٹھ قراروں خالی کیتی جھب تیاری
بدھی کمر تیاری کردی دائی بھی جڑ ماری
پر کر تھال زروں لے دائی اس دے نال سدھائی
زنداں دے دروازے اُتے پاس رقیباں آئی
زر دتا تے کر تاکیداں کیہا راز چھُپایو
اوہ محبوب تتی دے دل دا بندی وان دکھائیو
جدوں رقیباں جانیاں ظاہر ایہہ شاہ بانو آئی
ہتھ بنھ کر آداب سبھاں نے گردن آن نوائی
تے یوسف دا تھاؤں ویکھایا دوویں اندر آئیاں
یوسف تائیں ویکھ زُلیخا بلدیاں چا بھڑکائیاں
بلے شمع اوہ وچ نمازے کردا شکر گزاری
وچ رکوع سجود قیامے کرے عبادت ساری
کدی کھڑا کدی لفدا جاندا خاک کدی سر دھردا
پٹّاں تے ہتھ رکھ کدائیں بیٹھ شہادت بھردا
دوروں بیٹھ زُلیخا ویکھے نیڑے مول نہ آوے
شرموں کھپدی کیتیوں تپدی رو رو نیر وہاوے
بُرا کیتا میں گھر دی برکت دتی بندیواناں
قسمت گئی نکُھٹ لِقاؤں بدلیا ہور زمانہ
کر کر زاری رات گُزاری ویکھدیاں بہہ اولھے
صبح پھُٹی پر چھنڈے مُرغاں باغیں بُلبُل بولے
اُٹھ مونہہ انھیرے گھر نوں آئی دل وچ سوز جُدائی
مگرے دائی ڈگدی ڈھیندی ہو بیتاب سدھائی
آن وڑی گھر روندی روندی گھر وچ درد ودھیرا
بے آرام دلوں بے طاقت غم دا گُھمن گھیرا
دن نوں درد سوائے دونے صبر اُڈے وچ گرداں
ایہہ شطرنج بِر ہوندا اُلٹا اُلٹیاں اُسدیاں نرداں
کھیلن ہارن واقف بیدل چھلیا نال کھلارُو
ہار دِسی ہُن بازی جاندی بخت بنایا ہارُو
گھر دے وچ زُلیخا تائیں صبر قرار نہ آوے
کیویں گھڑی بھر جے دل پرچے سو تدبیر بناوے