ورقہ 122

مُلاقی شُدن شُتر سوارے سَپر دِل نام بیوسف و شنِیدن یوسف احوال و
باز گردانِیدن یوسف اور ابہ پیغام سلام نز دِید پدرِ خُود

اک دن یوسف بندی خانے غمّاں ستایا ہویا
باہر نظر جھروکے بیٹھا بُرقہ پایا ہویا
کرواناں دا ڈیرا اِت ول شام دریاؤں آیا
وطنی لوک نظر وچ آئے یوسف دل اُچھلایا
ویکھ وطن دیاں لوکاں تائیں نین رُنے وچ پردے
تڑف تڑف دل گھائل ہویا وچ فرق پدر دے
نام سپر ول وچ ایہناں دے اک بندہ کنعانوں
اس دے پاسے آہی اک ڈاچی تیز قدم پُرشانوں
ڈاچی نے جاں یوسف ڈٹھا دوڑ زندان ول آئی
یوسف اگے حاضر ہو کے گردن آن نوائی
کر آداب زمین تے بیٹھی رو رو عرض سُنائی
میں یوسف کنعانوں آئی پُچھ سُنیہا کائی
میں یعقوب نبی دا یوسف کیہ کیہ حال سناواں
غم اُسدا میں آکھ نہ سکدی آہ چھُٹے مر جاواں
اُس دا حال تیرے وچ درداں حدوں گُزر گیائی
پتھر ویکھ ہووے گھل پانی ربّ دی بے پروائی
قد کمان ہویا لف ہجروں لگس تیر جدائی
گوشت خون گیا سُک تن تھیں اکھیں تھیں بینائی
رات دنے وچ تیریاں درداں خوج جگر دا جاری
وچھڑیوں جس دن دا یوسف باپ مصیبت بھاری
مرگ ڈُھکی دربار اوہدے تے کھڑی اُڈیکے واری
اوہ سرور محبوب الٰہی دم دم وچ تیاری
وچ فراق تیرے دے یوسف حال کٹے دشواری
اُس نوں خبر نہ کِت ول وسدی دنیا خلقت ساری
دل اُس دے تھیں گُزر سدھاری دنیا گُزر نہ ہاری
توں نہ ملیئوں مُڑ اک واری آس رہی دل دھاری
اج مصیبت اُس دی ساری زمیں فلک تھیں بھاری
اُس دے غموں سمندر ندیاں جوش چھڈن سو واری
جے ایہہ درد دلے دا اُس دا نہ دیا ندے سر جھڑدا
ٹھاٹھاں تھیں چڑھ وگدیاں لاٹاں سطح سمندر سڑدا
جے ایہہ جوش پہاڑیں ورھدا نسدے چھوڑ ٹکاناں
ایہہ جریا جس جرنے ہارے اوہ جانے جر جاناں
سُن یوسف نے دُکھ پدر دا کیتی گریہ زاری
روندے روندے دی وچ اکھیں خون رہیا سو واری
ناقہ روندی وہندیاں اکھیں رو رو حال سُنائے
تے یوسف وچ بُرقے روندا نین تپن پچھتائے
ویکھ سِپَر دل ڈاچی تائیں چاہے مار اُٹھایا
کیوں ناقہ اِتھ بیٹھی آہی اس نے راز نہ پایا
ایہہ ناقہ نوں مارد اُٹھاوے تے اوہ اُٹھے ناہیں
لے لاٹھی تِس مارن لگا کر کے جوش تداہیں
زانو تیک گیا دھس دھرتی حیرت دے وچ آیا
اُس نوں مول نہ مار پیار یوسف نے فرمایا
کر توبہ اس لاٹھی سٹی دھرتوں باہر آیا
یوسف دے ول نیڑے ہو کے ادبوں سیس جُھکایا
یوسف پُچھے دس جواناں کس دھرتی تھیں آیوں
کام کیا تے نام کیائی کِت ول پیش سدھایوں
نام سِپَر دل کام تجارت کہیُس گھر کنعانے
قصد مصر کر گھر تھیں تُریا آیا ایت مکانے
جے ڈِٹھا تے دس سِپَر دل یوسف نے فرمایا
وچ کنعان بڑا رُکھ بھارا پُر میوہ پُر سایہ
جڑھ ڈونگھی تے ہریا بھریا بہت بلند اُجالا
شاخاں لمّیاں تے وگ جھُلا جھولا سختی والا
نازک شاخ نرم اک تازہ توڑ کھڑی اس جھولے
ہُن اوہ رُکھ بناں اس شاخوں کھڑا رہے یا ڈولے
سُن ایہہ گل سِپَر دل تائیں چھٹ گیا سو آہیں
ایہہ رَکھ باجھ نبی یعقوبوں وچ کنعانے ناہیں
وچ کنعان اوہدا پھُل شیریں تے سایہ جگ سارے
ابراہیم یوسف خلیل اللہ دی ایہہ رُکھ وچ گلزارے
نازک شاخ گئی جھڑ اس تھیں جھاڑ سُٹائی جھولے
سُک گیا رُکھ جڑوں نہ ڈولے میوہ برگ نہ کھولے
رات دنے کُملایا رہندا ہریا نظر نہ آوے
وچ وچھوڑے شاخ پیاری دن دن لفدا جاوے
اک دن ہوء پراناں جھڑسی وچ غماں تس واسا
آب ملے جے کرم الاہوں تاں کیوں رہے نراسا
کیتو قصد سِپَر دل وڈا پھر یوسف فرماوے
اتنی واٹ تجارت آیوں نفع کیا ہتھ آوے
کہے سپردل اِک تے ورروں آس ہزار دیناروں
فرق مصر کنعانے اندر ایڈک نفع بُپاروں
آہا لعل کنگن زر بازو یوسف دے اِت حالے
کیتا لاہ سپردل تائیں چا اس وقت حوالے
ایہہ لے ودھ تیرے ہتھ آیا نفع تجارت نالو
مُڑ کنعان سنا جاہ یارا میرے حال ملالوں
جا اگے یعقوب پیغمبر میرا کہیں سُنیہا
تینوں رب بہشت پچارے عرض کریں جے ایہا
مصرے دے وچ بندی خانے مغربیاں دا بردہ
شوق تیرے دا زخم جگر تے تڑف ہجر وچ مردا
وچ وچھوڑے تیرے حضرت کردا گریہ زاری
تیری خاک قدم دا خواہاں آس دلے وچ بھاری
وچ فراق تیرے دے دُکھیں جاندی عُمر سدھاری
تے دیدار تیرے دے شوقوں نین دوویں نت جاری
چشم دوویں دو خونی چشمے رُخسارے گُلناری
دید تپے دل کھپے فراقیں ملے نہ تیز اُڈاری
تے اس سو درد کٹاری وجدی جگر سہاری
توں بھی جیوں وچ دلے سہاری تیغ دکھاں دی دھاری
دل پر درد تیرے وچ ڈکراں وجدی جگر سہاری
توں بھی جیوں وچ دلے سہاری تیغ دُکھاں دی دھاری
دل پر درد تیرے وچ ذکراں جوش کرے سو واری
بدھے ہتھ سلام پوجایوس عجزوں عرض گُزاری
عرض سلام غلاماں والاں بندی واناں والا
دید وِچھنیاں جاناں والا بے ساماناں والا
عرض سلام دُکھاں دا بھریا جیوں خادم تھیں سریا
قلم فراقوں دل دے پُرزے لکھ قاصد ہتھ دھریا
ایہہ پیغام سپر دل یارا کہ پیغمبر تائیں
بندی وان دِلے دا حالا کر کر عرض سُنائیں
کیتی عرض سپردل مُڑ کے نام کہاں کیہ تیرا
یوسف کہندا نام نہ حاجت ایہہ پیغام بتھیرا
اوہ کہندا اجے بُرقہ لاہیں ویکھا تیرے تائیں
یوسف کہندا مُڑ جا بھائی ہور نہ گل چلائیں
ایہا کہیں سُنیہا اِتنا جو میں آکھ سُنایا
سُن ایہہ گل سپردل مُڑیا ول کنعان سدھایا
وچھڑیاں نوں میل خدایا روندیاں جِگ وہائے
دور گیاں دے وچ گمنامی سُکھ سُنیہے آئے
وچھڑیاں پیغام پُچائے غم دے راز چھُپائے
راز کُھلے دل جھل نہ سکے رو رو کے مر جائے
یار وچھُنے نین جیہناں دے کردے گریہ زاری
مُدت گُزری وچ وچھوڑے بہت کٹے دشواری
میل اللہ توں میلنہارا ہوئے زخم پُرانے
ایہہ دو نین لہو بھر وہندے تے ہو رہے نتانے
دل نے اج اُداسیاں چایاں وگن جگر تھیں آہیں
دل دے محرم جیہناں وِچھُنے اوہ روون کیوں ناہیں
شوق وطن دیاں تانگھاں دل نوں دیندیاں شوق ہولارے
مہجُوراں دیاں جگراں اُتے درد دھرے انگیارے
یااللہ توں ارحم اکرم توڑ زنجیر غماں دے
درد تیرے بن تکیہ ناہیں اسیں بندے درماندے
بد خواہاں دا چھوڑ نہ قیدی چا بخشیں چھُٹکارا
بندی وان غماں دا حالا ویکھیں گھت نظارا
میں پردیس وکاندا در درد تے اج مہنگا خاکوں
چاء خرید کرم دی دمّیں کڈھ فتُور ہلاکوں
وچ کنعان سپردل وڑیا لے پیغام فراقوں
تے اوہ درداں بھرے سُنیہے مجہُوروں مشاقوں
یا نبی اللہ کرے پُکارا آن سپردل در تے
خبر سُنے وچ غم دیاں آہیں سر تے سخی ورتے
نال کسے کجھ نبی خدا دا نہ رکھدا ورتارا
جاں تے اُس نوں چھوڑ گیا ای یوسف پُت پیارا
اوہ کہندا میں قاصد آیا چل اسیراں ولوں
میں پیغام ہجر دے آندے تیر برہوں دے سلوں
بندی وان مصر دا کوئی مغربیاں دا چیرا
شوق تیرے دا نال فراقاں سینے گھاہ گھنیرا
آہیں سوز پُکارا کیتُس گھلے درد سُنیہے
میں وچ دلاں نہ ڈِٹھے ہوراں غم دے زخم اویہے
سُن یعقوب اُٹھے پھڑ عاصہ رو دل کرے پُکاراں
یوسف گھل پیغام کتھایوں جھلے درد ہزاراں
کیا کہیں کہ کتھوں آیوں کس کہ پیک پُچایوں
کِن گھلیوں کہ کس دی طرفے کیہ پیغام لیایوں
کیتی عرض سپردل رو رو سُن حضرت اُمیداں
مغربیاں دا بردہ کوئی وچ مصردیاں قیداں
سینے زخم تساڈے شوقوں بے آرام فراقوں
بدھے ہتھ سلام پُچایوس جھور دلوں مُشتاقوں
رات دنے وچ ہجر تساڈے اکھیں ساون جھڑیاں
یا رب میل پُکاراں کردا پہر پلک دم گھڑیاں
سُن یعقوب جگر سہ ضرباں کہندا دوجی واری
توں اُس نوں خود اکھیں ڈِٹھا یا وچ پردہ داری
کہے سپردل پردے اندر دل دے درد سُنائے
مینوں نین وگیندے خونوں ظاہر نظر نہ آتے
پھر یعقوب نبی فرمایا کہ کیہ نام دسایا
کہے سپردل میں پُچھ تھکا پر کجھ پتہ نہ پایا
پردے دے وچ رمزیں رمزیں تیرے حال پُچھائے
شعلے جھار جگر پُر دردوں ایہہ پیغام سنائے
ناقہ نال کلاماں ہویاں جاں میں خبر نہ کائی
رو رو کہی سپردل ساری حالت جیویں وہائی
اثر بڑا وچ غم دیاں آہیں مینوں نظری آیا
دے پیغام جگر تڑفایا اپنا راز چُھپایا
غم دا نام سُنیہا دھریا مینوں موڑ پُچایا
اپنا درد جھروکے وچ دی جھاڑ میرے سر پایا
کیہ جاناں اوہ کون پیارا کیڈک سختیاں چاہاں
مصروں میریاں تیں در تائیں اکھیں وگدیاں آیاں
نبی کہے بُو اُلفت والی وچ پیغام سمائی
ایہہ محبوب پیارے والا ہوگ سُنیہا کائی
محبوباں دیاں گُجھیاں رمزاں ظاہر نظر نہ آون
زخم دلے وچ رسیاں جاون گھائل کر دکھلاون
جس نوں ویکھ نہ سکدیاں اکھیں وہم خیال نہ پاوے
وچ جان پرور اُلفت اُس دی تڑفے غش کھاوے
منگ سپر دل دنیا دولت دیواں تیرے تائیں
اوہ کہندا پیغاماں والے دتا بہت اسائیں
دولت دنیا وی ہُن مینوں حاجت رہی نہ کائی
جنت دی حق میرے اس نے بھی اک عرض الائی
نبی کہے ربّ تیرے اُتے نزع آسان گُزارے
واہ واہ قاصد درد منداں دے جان دو عالم تارے
سُن پیغام نبی دے دل نوں ہویا درد سوایا
کر کے وداع سپر دل تائیں مُڑ حُجرے وچ آیا
٭٭٭