ورقہ 124

خواب دیدن سُلطان مصرود خواتین تعبیر آن از دانایان بار گاہِ دَرماندن
ایشان از جواب اوو وَاکردن یوسف گرہ ازکارِ سربستہئ اُوورہائی
یا فتن از زندان و سیدِن بہ تُقرّب سُلطان وا مین شُدن در مُلکِ مصر و
نشانن شاہ مصر یوسف رابر تختِ سلطنت

شاہ مصر اِک راتے سُتا نیندر جوش کھلارے
سُفنے دے وچ ڈٹُھس خود نوں بیٹھا نیل کنارے
پھاٹ ندی دو طرف کھلوئی کندھاں جیویں نہ کائیاں
گایاں ست جسے تھیں بھریاں وچوں ظاہر آیاں
جاں ایہہ نکل بنّے آیاں ہور پچھوں دسیایاں
گایاں ست جُثے تھیں لاغر مگر اوہناں اُٹھ دھایاں
لاغر گایاں نے ست فربہ ثابت نکل لنگھائیاں
تے اوہ اجے رہیاں سبھ لاغر تازہ نظر نہ آئیاں
کردیاں شور اڑاندیاں ستے طرفے سدھایاں
چاہ کوداڑ اڈایاں گَرداں پایاںمصر دوہائیاں
گھر گھر شور پُکاراں پیاں وڑیاں جیویں بلایاں
ہیبت ناک اوہناں دیاں شکلاں ظالم نظری آیاں
دوڑ دیاں وچ گلیاں پھردیاں گھر گھر آن اڑائیاں
مُڑ شہروں ول باہر وگیاں ناہ قرار لیائیاں
تن گیا نس مغرب طرفے مشرق تن سدھائیاں
اک گئی وہ اُڈ اسمانے کر دی شور دوہائیاں
ہور ڈٹھے ست خوشے تازہ دانیاں تھیں پُر سارے
بعد ایہناں ست سکے خوشے نظر پئے یکبارے
ایہہ سُکے مل ہریاں پلیچے اوہ بھی ایہناں سوکائے
تازہ خشک رلے ہُن سارے سکّے نظری آئے
بعد اوہناں اک مرد ڈِٹھا سُو صُورت نوری سایہ
بیٹھا تخت مصر دے اُتے بھی اس پاس بٹھایا
شاہ عزیز ڈِٹھا ایہہ سُفنا رہیا قراروں خالی
خوابوں اُٹھ کھلویا کنبدا عقل رہی متوالی
تن کنبے آرام نہ دل نوں غالب ہیبت دھانی
دم دم ودھھے دِلے وچ دہشت چشم وسائے پانی
سد مُعبّر کاہن سارے ہور امیر وزیراں
شاہ سُنائی خواب تمامی طلب کرے تعبیراں
خواب سُنی سبھ پئے وچاریں سمجھ نہ آئی کائی
کیہا ہو لاچار ایہناں نے وہی خواب ایہائی
وہم خیال دلے دا کائی ہے تعبیروں خالی
سُن کے شاہ غضب تھیں کہندا ایہہ نہ بات خیالی
اوہناں کیہا ایہہ خواب پریشان کیا کہاں تعبیروں
اُسدا علم نہ ساڈے تائیں کیا کراں تقریروں
خاصے ستّر مرد عزیزے پکڑے قتل کرائے
ونڈ خزانے مال تساں تے میں سب عمر گوائے
مُشکل ویلے کاری کر سو دل اُمید ایہائی
اکا مُشکل سر تے آئی تُساں نہ کھول ویکھائی
دولت میری ورت گوائی تے تساں عقل نہ کائی
عقل تساڈی مُشکل ویلے میرے کم نہ آئی
باقی دے سبھ قتل کرسو دل اُمید ایہائی
ظالم تسیں گوائی نعمت مُشکل ولے میرے کم نہ آئی
عقلمنداں نوں پکڑ عزیزے دتیاں سخت سزائیں
جان چلی دل ایہہ اُمیداں کُل امیراں تائیں
چُپ چپاتے عُذر نہ کردے چھُٹا پیون کھاون
تے وچ قہر عزیزے تائیں لانبو لگدے جاون
داناواں دانائی بھُلی گُم گیّاں تدبیراں
عقل لئی لُٹ قہر عزیزے کون کہے تعبیراں
تاں اس ویلے ساقی تائی یوسف یاد پیاسُو
اوہ پیغام زنداں وچ اُس دا اُس نوں بھل گیا سُو
دل وچ شرم کریندا ساقی میں بھُلا پیغاموں
پاس عزیز کہے وچ بندی ہے اک یوسف ناموں
عقل نہ شکل برابر اُس دے تقویٰ حد نہ کائی
صفت کراں جے لکھ لکھ واری لکھوں اک نہ آئی
وڈی شان مال وڈیرا کیا کہاں میں شاہا
تعبیراں دا علم تمامی اُس نوں معلم آہا
حال خبّاز تے اپنا سارا پاس عزیز سُنایا
ہور خصائل یوسف اندر وڈا سجن چلایا
تے پیغام جو دتا تیں ول مینوں یاد نہ آیا
ہاں شرمندہ اُس دے کولوں میں شیطان بھلایا
حکم کرو میں یوسف تائیں جا ایہہ خواب سناواں
جو کجھ اوہ تعبیر سناوے پوری خبر لیاواں
حکم ہویا جا حال سُناؤ جے مُشکل کھل جاوے
ساقی گیا زندان دل پر ہُن یوسف تھیں شرماوے
مونہہ پر پلاء پاء لوکایا تاں یوسف تھیں ایا
ساقی نوں کر لطف محبت یوسف نے فرمایا
اے ساقی تقدیر الٰہی تیرے وس نہ کائی
لاہ پردہ میں رنج نہ تیتھیں شرم نہ کر کجھ بھائی
ساقی نے لاہ پردہ مونہوں پیریں سیس جھُکایا
عُذر قصور کہے تے خوابوں سار حال سُنایا
لاغر گائیاں ست قویاں کھاء گیاں کر زورا
تازگیوں ست ہرے سِٹے تھیں خُشکوں رہیا نہ بھورا
کہ صدیق بیان اوہناں دا مطلب ہور نمیرا
لوکاں پاس کہاں جا ظاہر قدر پچھانن تیرا
کال نشانی لاغر گائیاں یوسف نے فرمایا
فربہ تھیں تعبیر ارزانی عدوں سال بتایا
ہر سٹے تعبیر ایہائی سالاں دی ارزانی
ست ایہناں تھیں بعد جو ایویں خشکوں قحط نشانی
آون گے ست سال اجہے اول حُکم الاہوں
ڈنگر فربہ ہری زراعت کثرت غلہ گھاہوں
جو کجھ جمع ایہناں وچ برساں رکھے روک لوکائی
کال زمانے سب کھا جاسن اسے قرار نہ کائی
اول ست ورھے ارزانی کثرت پیداواری
کجھ کھاون کجھ ان سٹے سُن دھرن جمیت بھاری
پھر ست ورھے نہ باش ہووے دھرت نہ کجھ اگاوے
ارزانی دا سبھ ذخیرہ اس وچ کھادا جاوے
اس تھیں بعد ورھے مینہ ہرجا ہوگ زراعت سارے
تیل تِلوں انگوروں شِیرہ رسا کماد نتارے
سُن ہو شاد گیا مُڑ ساقی پاس عزیزے آیا
جو کجھ سُنیا یوسف کولوں ظاہر آکھ سُنایا
سنیاں شاہ بیان جداہیں جاتوس سچ یقینوں
ایہہ کلام مؤثر ہوئی یوسف پاک امینوں
یوسف دے وچ شوق محبت دل تھیں شوق کھلارے
یوسف نوں پابندی خانے میں سر قہر گُزارے
ایڈک مرد شرف دا پورا نہ وچ عالم سارے
قید ستم دی لائق ناہا قدر اوہدے نیں بھارے
فہم بلندی بڑی دانائی ہوش کمال صفائی
شاہ عزز مصر دے والی اج دلے وچ آئی
کہے امیر وزیراں تائیں یوسف نوں لے آؤ
بندہ کڈھ لیاؤ جھبدے میرے پاس پُچاؤ
گئے امیر کرن تعظیماں ہر اک سیسی نواوے
عرض کرن اُٹھ چلو حضرت سُن یوسف فرماوے
بندی خانے وچ جاں لگ قیدی سب نہ جاون
جا کے کہو عزیزے تائیں مُشکل میرا آون
شاہ کہے سُن سبھناں تائیں بخشی اساں رہائی
لے خود یوسف باہر آوے دیر نہ لاوے کائی
قاصد تھیں سُن ایہہ گل یوسف کہندا دوجی واری
مُڑ جا طرفے صاحب اپنے آکھ حقیقت ساری
جیہناں زناں ہتھ ویکھ وڈھائے پُچھ ایہناں تھیں حالے
معلم پاک خدا نوں سارے مکر نسایاں والے
پُچھو کس خیانت کیتی کس تھیں ہے بریائی
جس تھیں میں وچ بندی خانے ایڈ مصیبت پائی
سد منگایاں شاہ مصر دے زناں مصر تھیں سبھے
تاں یوسف دا عمل کویہا حال حقیقت لبھے
شاہ کہے اے زنو سناؤ نال جو نظری آیا
کیویں ڈٹھا تساں یوسف تائیں خود ول جداں بولایا
ایہناں کیہا وچ یوسف کائی مول نہیں بُریائی
کل صفائی نظری آئی تے سب نیک کمائی
تے اِس ویلے کہے زُلیخا سچ ہویدا آیا
ایہہ وچ رہیا امانت پورا میں اس جدوں بولایا
اوہ سچا میں جھوٹھی شاہا وچ میرے بُریائی
اوہ خدا پاک فرشت نوری اس وچ عیب نہ کائی
اُس دے حسن میرا دل کھڑیا تے میں صبروں ہاری
سلطانا میں اگو نہاری اُسدی عصمت بھاری
میریاں درد برہوں دیاں مکراں ایہہ سب خاک او بھاری
مدت باجھ گناہ وچ قیدے اس نے عمر گُزاری
قاصد جا پیغام سُنایا حضرت یوسف تائیں
ہق ہویا اج ظاہر یوسف چل ہُ خوف نہ کھائیں
تاں میں ظاہر حق کرایا یوسف نے فرمایا
جانے شاہ جو اُس دے گھر وچ میں نہ برا کمایا
نظروں دور خیانت اُس دی میں کجھ کیتی ناہیں
مکر مکاراں نوں رب صاحب کرے نہ پار کداہیں
جے میں کجھ خیانت کردا اج ہوندی رسوائی
بھلا ہویا جے میرے کولوں نہ ہوئی بریائی
جبرائیلے یوسف تائں صورت آن دیکھائی
یوسف قصد دلے دا اپنا کیوں اج بھُل گیائی
سُن یوسف کر خوف پکارے خود حق کہاں نہ پاکی
نفس بُرا سکھلاوے بدیاں سر کشیاں بے باکی
پر جس تے رب رحم کماوے اور بدیوں بچ جاوے
ہے میرا رب بخشنہارا اور اوہا رحم کماوے
سُن کے حال امیراں تائیں کہے مصر دا سائیں
یوسف نوں لے آؤ میتھیں پاس رکھاں اس تائیں
آہا سی دربار مصر تھیں پندھ زنداں کوہ باراں
شوق عزیز زیارت یوسف حکم کرے اسواراں
فوج سنگار چلو ول زنداں جاون سب سپاہی
استقبال چلے چل یوسف خاصے شاہنشاہی
دبیا فرش کھلارے راہیں تے سنگار بنائے
درباروں لازندان تائیں لشکر کھڑے کرائے
ہور ہزار غلام پُچائے زرّیں کمراں والے
یوسف دی سب خدمتگاری کیتی اوہناں حوالے
زیور خلعت یوسف تائیں زندان وچ پُچائے
کر تعظیم تجمل شوکت سب اس نوں پہنائے
وِکنّے دے دن پر کجھ زینت اویہا اُس دن ساری
کل لباس مُرضّع زیبا جامے زرّیں کاری
جس دم بندی خانے وچوں یوسف باہر آیا
اک آوازہ زنداں وچوں اس نے ظاہر پایا
میں اندھیرا خانہ یوسف توں سیں نور ہمارا
جائے نجاست وحشت ساں میں تیتھیں سُتھرا سارا
یوسف کہے برا توں خانہ رہن تیرا بریائی
تیں وچ تھانو اُسے دا آکر جس دا تھانو نہ کائی
جاندی وار گیا لکھ یوسف پنج گلاں دیوارے
ایہہ زندان بلائیں خانہ دُکھ جیہدے وچ بھارے
جیوندیاں دی قبر ایہائی جس تھیں تنگ زمانہ
دشمن دلا خوشی دی جاگا یاراں دا غم خانہ
جیہناں بھرے دم یاری پکے اوہناں دا پرتاوا
بندی خانہ دنیا اندر دوزخ دا دکھلاوا
خدمتگار زلیخا گھلے دے نافہ تے عنبر
قدماں ہیتھ کھلارو راہیں جتھ یوسف پیغمبر
شاہ عزیز امیر وزیراں سبھناں جشن منائے
شدیانے در نوبت کانے سرداراں بجوائے
تن دناں وچ پینڈا سارا قطع کیتا وچ شادی
اک دوجے نوں لوک خوشی تھیں کہن مبارکبادی
یوسف دی تعظیم گُزارن جاں دربارے آیا
لہہ تختوں شاہ سر مونہہ چُمے چھاتی نال لگایا