ورقہ 125

تخت اُتے لے یوسف تائیں اپنے نال بٹھایا
یوسف نال کرے کجھ گلاں دانایوں ازمایا
شاہ عزیز زباناں ستر بولی یاد تمامی
ہر ہر وچ زبانے پوندا یوسف نال کلامی
ملے جواب جو یوسف ہر ہر وچ زبانے
دنگ رہے سُن شاہ مصر دا اندر صافبیانے
ستر لغت کلاماں کرکے یوسف نوں ازمایا
ہر بولی وچ پکا ڈٹھس کامل عالم پایا
وچ بولی عبرانی یوسف کجھ کلام سُنائی
شاہ رہیا سُن حیرت اندر اس دی سمجھ نہ آئی
عرض کرے ایہہ کیہ فرمایا یوسف راز دسایا
بہت پسند پیاا یوسف دل اُس دےنوں آیا
یوسف دی دانائی دٹھی شاہ عزیز پکارے
اج مکین امین اساڈا توں اے یوسف پیارے
کر مینوں وچ زمیں خلیفہ یوسف نے فرمایا
خلق نگاہ رکھاں جو مینوں علم لغاتوں آیا
یوسف دے دل طلب ایہائی رہساں وچ مشغولی
یاد رہے رب ہر دم دل تے خدمت تداں قبولی
شاہ خلیفہ کیتُس خلقیں ہوش ڈٹھی آگاہی
سال پچے تس شاہ بنایا چھوڑ گیا خود شاہی
توں فرزندا میرے تائیں لائق نظری آیا
کر ہُن راج رعیّت رکھّیں تینوں تخت بہایا
میں اللہ دی وچ عبادت باقی نظری آیا
کر ہُن راج رُعیّت رکھیں تینوں تخت بہایا
میں اللہ دی وچ عبادت باقی عُمر گُزاراں
میرا وقت قریب ہویائی کردی مرگ پکاراں
ملک مصر وچ اُنگل جاگا وِہلی نظر نہ آئی
باجھ زراعت کھیتی ہر گز خالی تھانو نہ کائی
پنجواں حصہ گھ وچ لوکاں رکھن حکم کرایا
حصے چار لئے خود یوسف ہر جا مُل پُچایا
وچ خوشے ہر غلہ اوویں دے قیمت منگوایا
گھاہ چوپایاں قیمت دے دے لے خود ڈھیر لگایا
غلے تھیں ست شہر بھرائے کیتے خرچ خزانے
مصرے گرد بنائے ہر جا بہت ضیافت خانے
غلہ گھاہ جو ڈٹھا لوکاں کردے لوک پُکاراں
جے اُس نوں جگ کھاون لگے کھاون سال ہزاراں
برساں ست رہی ارزانی بہت زراعت ہوئی
جو یوسف دے قبضے غلّہ انت شمار نہ کوئی
گیّاں گُزر خوشی دیاں برساں کوک پئی جگ کالوں
جبرائیل پکارا کیتا دتی خبر زوالوں
روک لیا مینہ دھرتی اُتوں بدل کتے چھپائے
ست ورھیاں چڑھ ٹکی سورج بھکھے جگر تپائے
نعمت کھادی شُکر نہ کیتا دنیا دے وچ لوکاں
رب کہے کر جبرائیلا قہر میرے تھیں ہوکاں
جبرائیل پکارا کیتا ادھی رات اسمانوں
قحط بلاء تُساں پر پائی جھلو قہر جہانوں
بھُکھ تساں پر غالب کیتی کھاسو رجو ناہیں
کُوک پئی وچ مصر تمامی لوک اُٹھے کر آہیں
بھُکھو بھُکھ سبھے کرلاندے صبر آرام نہ آوے
ڈنگر وچھا کل چوپایہ گی بھُکھ اڑاوے
سُن آواز کلیجے دھانی بھُکھوں برچھی کاری
اُٹھ ریاں بھُکھ بھُکھ پکارے طلب طعام گُزاری
خادم جھب طعام لیائے جتنے نوں سوکھاوے
اک ریان کھا گیا اکلا اجے قرار نہ آوے
جھبدے سدو یوسف تائیں رو رو پیا پکارے
بھکھوں اگ بلی اُٹھ مینوں جان چلی گھلیارے
وانگ ریاب سب لوکاں حال دلوں قرار سدھائے
شاہی خادم یوسف تائیں اوویں سد لیائے
شاہ کہے فرزندا میرا جھب کرو کجھ چارہ
بھکھ پئی میں صبر نہ آوے میرا حال آوارہ
پڑھ بسم اللہ حضرت یوسف چھاتی تے ہتھ دھریا
بھُکھ گئی شاہ راضی ہویا شکم قراروں بھریا
کل رہیا ست برساں ایویں پئے درار گوسالے
لوکاں خورش گھراں دی کھادی سالے اول والے
مُکا گلّہ سارے ملکوں دانہ نظر نہ آوے
یوسف والیاں باجھ انباراں کتے نہ رزق دساوے
تے یوسف خو رج نہ کھادا برساں ست کدائیں
قدر کفایت تھوڑا کھاوے جان بچاون تائیں
کیہا امیراں یوسف تائیں مال غلہ سب تیرا
رج رج نہیں کیوں کھاندوں یوسف جھلیں درد گھنیرا
فرمایا جے رج کھویساں بھُکھے یاد نہ آون
کیا جواب کہاں در رب دے جس دن پکڑ لے جاون
یوسف حکم کرے وچ ملکاں کرو زراعت ناہیں
ورھیاں ست زمینوں کائی جمے نہیں کدائیں
سٹ غلہ وچ خاک گواسو بارش حُکم نہ آیا
ست ورھے مینہ مول نہ ورھیا جیون یوسف فرمایا
ایڈک قحط پیا اوہ بھارا کیا بیان کرائیں
سُنیاں کِنے نہ ڈٹھا ہرگز اول آخر تائیں
تڑفے خلق بھُکھی کر نعرے پیش نہ جاوے کائی
سب نقدی لے یوسف اگے آئی سب لوکائی
آئیاں تائیں حضرت یوسف مول نہ موڑے خالی
لوک رہن ہر شام صباحیں در پر کھڑے سوالی
مسکیناں نوں مفت کھلاوے دیوے مُل غنیاں
ساری خلق مصر ول ڈُھکی اندر قہر قصّیاں
جاری رہن ضیافت خانے کار گُزرے ہزاراں
کھا کھا جان غنی تے بے زر باجھ حساب شماراں
جو نقدی ہتھ پلے لوکاں لے یوسف تھیں آون
پہلے سال درم دیناروں مُل غلہ لے جاون
وچ خزانے یوسف آئی ملکوں نقدی ساری
دوجے ساال زیادہ ایدوں جھلی قہر خواری
یوسف اگے حاضر ہو کے زیور کُل لیائے
لعل جواہ تے یاقوتوں خلق غلّہ لےجائے
گھر وچ کسے نہ زیور رہیا دام نہ کجھ دیناروں
تیجے سال جو ڈنگر وچھا کھادے ویچ بپاروں
گھوڑے اُٹھ مواشی سارے یوسف دے ہتھ آئے
توڑی گھاہ جمع جو آہا یوسف اوہناں کھوائے
یوسف ہتھ غلام کنیزاں چوتھے سال وکائے
آپ غلہ لے لوکاں کھادا یوسف ایہناں کھلائے
گھراں زمین گیاں وِک ملکاں پنجویں سال تمامی
وسدے رہن دیوے پر یوسف یوسف کر کر لطف مدامی
چھیویں سال وکائے لوکاں دھیاں پُت پیارے
یوسف دے وچ نعمت خانے رج کھویندے سارے
تے خود غلّہ قیمت لوکاں لے اک سال لنگھایا
ستواں سال غضب دا چڑھیا لوکاں صبر نہ آیا
تے ہُن چیز نہ کائی پلے واہ نہ چلدی کوئی
یوسف باجھ طعام نہ لبھے کتے نہ ملدی ڈھوئی
ہو لاچار گئے دربارے ملکوں لوک بے چارے
اسیں غلام تیرے یا حضرت رو رو خلق پکارے
دِیہہ طعام خرید اسائیں عمر رہاں گے بردے
رکھ غلاں نوں جیوں چاہیں رو رو منت کردے
کیتا رحم سبھاں پر یوسف مصرے خلق اوتاری
خاص ضیافت خانے اندر کھاوے خلقت ساری
عورت مرد نکے تے وڈے سنے ذلیل عزیزاں
یوسف دے وچ قبضے آئے بنے غلام کنیزاں
یوسف دے ایہہ خوبی کردے وصف اتے وڈیائی
جیڈکصاحب والی ساڈا ایڈک ہوگ نہ کائی
یوسف دے ایہہ سر تھیں اللہ بولی سب اُتاری
یوسف بندی مصری سندا کہندی خلقت ساری
ہُن سارے اقراری ہوئے یوسف دے اسیں بردے
عمراں شکر کرن احسانوں حق ادا کد کردے
کالگیا مینہ جھڑیاں آئیاں جاں ست سال وہائے
سب آزاد کیتے میں بردے یوسف حکم سنائے
مال اسباب مویشی ملکاں موڑ دتے سب تائیں
کرو زراعت آکھ سُنایا وسو گھریں خود جائیں
میں بھی بندہ خالق سندا جس دی خلقت ساری
عبدیت دی خدمت سبھ دے سر تھیں اساں اُتاری
جاؤ کرو خوشی گھر باریں رب دی کرو عبادت
اس آزادی بدلے مینوں دیوے رب سعادت
شاد ہوئے گھر باریں آئے سُن کے خلقت ساری
یوسف دے حق کرن دعائیں دے شکر گُزاری
آپو اپنے شغلاں اندر ہو مشغول لوکائی
یوسف دے وچ عالی سائے کردی شُکر ادائی
آکھ دلا وچ کال زمانے کیہ کیہ حال وہائے
کیویں زُلیخا درد اُٹھائے کیویں کہ مطلب پائے
اسرائیل نبی دے بیٹے کیویں مصر وچ آئے
یوسف کیونکر کرم کمائے کیڈک عیش کرائے
کویں قبائل سد منگائے ڈیرے مصر لگائے
تے یعقوب نبی نے کیونکر دل دے مقصد پائے
٭٭٭