ورقہ 136

درآمدن برادرنِ یوسف در شہر مصرودر آؤردن یوسف بِنیامین راہ ہمراہ
خودو خواندن برادر انر ادر ضیافت خانہ نگارین و اظہارِ خود ساختن بر
بنیامین و باز دا شنن اُور ابحیلہ نزد خودو برگشتن برادران بسُویئ کنعان

جام کرم دے ساقی ہتھیں کر کر چابک دستی
یار پرستی دے وچ حالاں ذوق چڑھائی مستی
یار وِچھنے فرقت بھُنے لاٹ برہوں دی جالے
ویکھن یار جھڑن رو دھرتی چا خود یار اُٹھالے
وچھڑیاں دا ملنے ویلا گُزر زبانی جاوے
ویکھ دِلا تک لمیاں واٹاں کداں کہ دلبر آوے
یار مِلے دُکھ کٹے جاون قسم کراں لکھ واری
نام فراق کہے جگ جس دا ایہہ ہے مُشکل بھاری
اکھیں ویکھ وگیندیاں رمزاں صبر جلے وچ لاٹاں
جاں محبوب ویکھائے جلوہ کٹ دوراڈیاں واٹاں
یاریاں لائیاں بھُل بھُلاوے جیہناں دِلاں اندھیرے
یار بنے اوہ نت لُٹیرے پاوچ گُھمن گھیرے
کھوٹے یار چھوڑا دم کھاندے زخم لگاں دے کاری
غداراں دی یاری کولوں توبہ لکھ لکھ واری
جے تُد قدم غلام رسولا اٹک رہے ادھواٹے
ضائع گیوں گئی تُد ہتھوں سرمایہ وچ گھاٹے
احول چشم ڈُبے وچ حیرت ڈردا راز نہ بولے
کہے زبانوں تے شرماوے قدم دھرے دم ڈولے
رو ظالم کت کارے آیوں کرنے نوں کجھ کائی
سودائی ایہہ حال کیائی لکھ پناہ کمائی
غفلت چھوڑ نہ اجے تکیندوں گئی بضاعت ساری
دم دے دمیں لیکھا پوسی وچ خسارت کاری
میٹ اکھیں کت وہنے رُوڑھیوں طعم نہنگاں ہو سیں
چشم اُگھاڑ کویلا ہوندا مت ویلا چھل رو سیں
حال کیائی کدھر آیوں اکھ دلا کیا ورتی
کنعانوں فرزند نبی دے وڑے مصر دی دھرتی
ویر دلاں وچ بھجدے آئے آتش حسد تپائے
بنیامین عزیز بُلایا اسی طفیلی آئے
انڈِٹھا تاکیداں کر کر سد گھلیا کنعانوں
گھر وچ باپ عزیز مصر وچ عاشق دلوں بجانوں
ہر ہر گل اولاہمی طعنے جھڑکاں ذلت خواری
بنیامینے نال بھرواں راہیں کار گُزاری
بنیامین دلوں پر دردوں سبھے سختیاں سہیاں
یوسف دا دل داغ پراناں دلدیاں دل وچ رہیاں
جاں ایہہ مصر نواحی پُہتے گیّاں شہر آوایاں
جو بھائی وچ مصرے آہا اُس نے خبراں پایاں
استقبال گیا چڑھ ناقہ آ رلیا وچ بھائیاں
کیر پُچھے عافیت گھر دی خبراں اوہناں سُنائیاں
ایس زمانے شہر مصر دے پنج سبھے دروازے
حُکم پدر تِھیں سارے بھائی کھنڈدے نال اندازے
دو دو رل اِک در تِھیں آئے لنگھ گئے دس سارے
بنیامین اکلا باہر غمدیاں آہیں مارے
جاندی واری گئے کہ اُس نوں ایتھے اٹک پیارے
تیں ول مُڑ اِک ساتھیں آوے نال کھڑے دربارے
اوہناں گیاں نوں مُدت گُزری وقت کویلا ہویا
بنیامین دلوں تپ دردیں نین لہو بھر رویا
باہر وار مصر دے در تِھیں کھڑا اُڈیکے بھائیاں
مُڑ آوے کو نال لے جاوے دل اُمیداں لائیاں
یوسف پاس پیغام لیایا جبرائیل اِلاہوں
ویر تیرے اج آئے یوسف چل دوراڈے راہوں
دس وچ شہر وڑے ہو دو دو تیرا ویر اکلا
باہر کھڑا دروں ہُن روندا دل نوں نہیں تسلا
اوہ عبرانی بولی بولے سمجھن لوک نہ کائی
تے لوکاں دی قبطی بولی اُس دی سمجھ نہ آئی
اوہ پچھے میں وِیر اویہے کنے ڈٹھے فرماؤ
پتہ عزیز مصر دے دردا اے لوگو دس جاؤ
گریہ زاری کر کر پچھے کچھ جواب نہ پاوے
دل پر درد غماں دا بھریا کجھ قرار نہ آوے
لاہ لبا شہانہ یوسف پہن پرانا جائیں
ہوء اسوار شُتر تے جھبدے اُس نوں نال لیائیں
سُن یوسف دی اکھیں اندر نیر وگے ہڑھ نہروں
ہوء اسوار لیا مونہہ بُرقہ آیا باہر شہروں
بنیامین ڈٹھا جا اکھیں کردا گریہ زاری
صورت چند اُداسی شکلوں غم دی جگر کٹاری
یوسف ویکھ ودھیرا رویا مُول قرار نہ پایا
چالھی سالاں بعد دسایا میرا ماں پیو جایا
ہورس دروں گیا مُڑ باہر مُڑ مصرے ول آیا
بنیامین ڈٹھا آ روندا آن سلام سُنایا
بنیامین علیکم کیہا یوسف عبری بولے
بھائی نال کرے کجھ گلاں درد خزانے کھولے
ڈانواں ڈول کھڑا کیوں یارا تیرا کم کیائی
بنیامین تسلی ہوئی عجزوں عرض سُنائی
میں شامی پردیسی عاجز توں ہیں کون پیارے
شامیاں باجھ اساڈی بولی ہو نہ سمجھن سارے
یوسف کیہا رہیا میں شامے سال کئی اے یارا
تاں عبرانی بولی والا میں جاناں ول سارا
توں ایہہ حال سُناء اُداسی کیوں ہیں حال نتاناں
گھر کتھے توں کس دا بیٹا اگے کِت ول جاناں
بنیامین کہے سُن رو رو حال کہاں میں کس دا
میں یعقوب نبی دا بیٹا اُجڑیا گھر جس دا
میں کنعانی درد نہانی چھوڑ گیّاں دے گھر دا
بڑیاں درد فراقاں والا نہ زندہ نہ مردا
دُکھیں رُناں ویر وچھناں جُدا پدر دے قدموں
یوسف ہوش نہ چھڈے جیں وچ خبر وجودوں عدموں
یوسف نام وڈیر ابھائی میرا ماں پیو جایا
میں سُن باپ نہ ہوش سمھالی جاں تے نظر نہ آیا
برکت گئی اساڈے گھر تِھیں خانے پئے اُجاڑاں
یوسف نوں تے لے گیّاں جاں تے لُٹ غضب دیاں دھاڑاں
باجھ تکلف جیکو ساتھیں جاں کجھ راز پچھاوے
یوسف دا غم ساڈے دل تِھیں ہر دم رسدا پاوے
سینہ چیر اساڈا تیغوں جے کوئی کجھ بھالے
ویکھ یوسف دے دُکھ والے وگدے ندیاں نالے
میں پر درد لیائے بھائی مترئیاں دے جائے
شہر وڑے چھڈ مینوں روندا مُڑ کے لین نہ آئے
حال وہاوے باپ تیرے دا کیونکر وچ وچھوڑے
بنیامین کہے کیہ دساں درد دلے نوں توڑے
کگن موتیاں جڑیا آہا یوسف دے وچ بازو
پنجھی معل ہزار دیناروں تلے قدر ترازو
یوسف لاہ بنھے بانہہ اُس دی دیوے بہت دلاسا
پاس رکھیں تس کہے زبانوں توڑیں ناہ ہلاسا
بنیامین پچھے مُڑ اس نوں کہ ایہہ چیز کیائی
تے آوے کس کار پیارے توں شفقت فرمائی
یوسف کہے رکھیں ایہہ بازو دُدھ نہ کجھ فرمایا
بنیامین اس جانے ناہیں تاں ایہہ حال پُچھایا
آ میں نال ملواں بھائی پھر یوسف فرماوے
شہر اکٹھے داخل ہوئے لے بھائیاں تِھیں آوے
بنیامین ڈٹھے جاں بھائی شاد دلے وچ ہویا
یوسف آکھ سلام چلیندا ڈِٹُھس بھائی رویا
غمخوار ہٹ شُتر سوارا چھوڑ سدھاء نہ مینوں
دل وچ تیری حُب مسائی کویں وچھوڑاں تینوں
یارا منوں چھوڑ نہ جائیں تیر ہجر نہ بھاوے
کیاں کہاں کجھ تیتھیں مینوں بو اُلفت دیآوے
چالھی برساں روون باجھوں میرا نہ ورتارا
ساعت آن اسانوں ملئیوں ملیا کجھ چھٹکارا
کیہ تاثیر کہاں وچ تیرے وچھڑیوں جی جلدا
من سوال وچھوڑ نہ مینوں میں رہساں ہتھ ملدا
یوسف کہندا میں ہاں بندہ وچ صاحب دے کارے
کار گُزاری صاحب والی میرا سر بھارے
چاہے رب ملاں تینوں چوڑ پلا ہُن جاواں
ہُن صاحب دی خدمت اندر حُکم بجائی لیاواں
بنیامین ویگا ول بھائیاں خوش ڈِٹھاتُس بھائیاں
حال پچھن ک بنیامینا خوشیاں کتھوں آئیاں
کیہا وچ اُڈیک تساڈی میں کردا ساں زاری
شُتر سوار ملاقی ہویا کر کر سفقت بھاری
سُنیاں حال میرا اوہ مینوں چیز گیا دے کائی
نال لیایا تُساں رلایا آپ گیا کر دھائی
کجھ تاثیر اُسے دی ہوئی دل میرے وچ شادی
ویر کہن اوہ چیز کیائی تُد مبارکبادی
کنگن کھول دتا تُس بھائیاں ویکھ پئے حیرانی
ایڈک کون پیرا ملیا یار پُرانا جانی
کہے یہودا بنیامینا متاں گواوی بھائی
بازو نال لیا میں رکھاں رہ سو خوف نہ کائی
بنیامین یہودا تائیں راضی ہو پکڑاوے
لے پایا تس بازو اپنے جامے ہیٹھ لوکاوے
ساعت بعد کیہا شمعونے ویر یہودا تائیں
بنیامین جو کگن آندا مینوں بھی دکھلائیں
بانہہ ول کرے نگاہ یہودا کنگن نظر نہ آیا
کنب گیا دل حیرت دھانی ہوش نہ مول پایا
حیرت دے وچ سبھناں بھائیاں ہتھ مرادوں دھویا
بنیامین دِٹھا خود بازو کنگن آیا ہویا
بنیامین کہے مت رووو بانہہ میری مُڑ ایا
پاون والے نے جیوں پایا ہُن اوویں دسیایا
ویکھ رہے مُتحیّر بھائی سمجھ نہ آوے کائی
بنیامین اندر کجھ خوبی وادھو نظری آئی
بنیامینوں لے شمعونے پایا بانہہ شتابی
پھر ول بنیامین سدھایا رہی اوہناں بے تابی
ایویں ساریاں وارو واری بھائیاں نے ازمایا
مُڑ کنگن ول بنیامینے ہر ہر واری آیا
تھک کہن ہُن خوف نہ کائی ہرگز چور چکاروں
رکھ تو ہیں وچ بازو اپنے ایہہ تحفہ ہے یاروں
توڑ ونڈے یاقوت بھراواں بنیامین پیارا
اک اِک سبھناں حصے آیا فکر گیا چُک سارا
اک سنہری کوٹھا یوسف سی اگے بنوایا
تیہہ گز لماں تیہہ گز چوڑا زینت انت نہ آیا
چھت صفا دیواراں زیبا وانگوں چند چمکدا
حیرت دے وچ ڈُبا جاندا جو اُس دے ول تکدا
یوسف نے سبھ بھائیاں مورت اُس دے وچ لکھائی
بھی یعقوب نبی دی صورت بھی اپنی بنوائی
جیوں جیوں بھائیاں جنگل اندر اُس تے ظلم کمایا
سارا حالا ظاہر ظاہر اُس وچ نقش کرایا
ہتھ وچ چھُری شمعوں پچھاڑی یوسف نسا جاندا
جیویں یہودا رحمت کر کے دامن ہیٹھ لیاندا
تے جیوں بوتل آب روئیلے دھرتی توڑ وگائی
تے جیوں خورش لیائے گھر تِھیں کھول سگاں نوں پائی
تے جیوں کھچ جنگل وچ لتوں مونہہ چپیڑاں لائیاں
جو جو بھائیاں ظُلم کمائے شکلاں نقش کرائیاں
ہور عجائب نقشاں والے خانے گرد بنائے
بہت بلند منور سارے نقش عجب وچ لائے
لشکر ہار سنگاراں والے وچ تصویراں جڑیاں
سُرخ سفید سیاہ لباسوں صفاں سواراں کھڑیاں
وچ یمن کی نقش خورنق جیویں مصر وچ لائے
مرد دلاور گردے والا ویکھے ہیبت کھائے
تخت سنہری موتیاں جڑیا اِتھ رکھایا ہویا
دیبا سُرخ منقش چینی فرش وچھایا ہویا
خدمتگاراں تائیں یوسف کہندا جھبدے جاؤ
کروانا کنعانیاں تائیں اس خانے لے آؤ
لے بُرقہ خود یوسف بیٹھا اندر زرّیں خانے
خدمتگاراں بھائی آندے کر آداب شہانے
کنعانی وچ خانیاں آئے ڈٹھی نقش نگاری
حیرانی وچ نظراں رہیاں عقل گئی اُڈ ساری
نال تجمل شوکت شانے گھر زرّیں وچ آئے
خدمتگاراں نے تعظیموں اُپر فرش بٹھائے
ہویا حکم طعام طیاؤ خادم طاس لیائے
کھاؤ خورش پیغمبر زادیو یوسف حُکم کرائے
کھاون خورش تیاریاں کردے خوشیاں وچ دلیلے
دیواریں تصویراں لکھیاں نظر پیّاں روئیلے
گُم گیا حیرانی اندر بھُل گیا تُس گھانا
عمل کمائے نظری آئے خوف دلے وچ دھاناں
اکھیں نیر چھُٹے ہڑو وانگوں خالی صبر قراروں
بھائیاں ویکھ دلیں غم دھانے اُسدی گریہ زاروں
روئیلا کیہ ہویا تینوں وِیر پُچھن رو سارے
بول نہ سکے کرے اشارے رو رو وَل دیوارے
بھائیاں ڈٹھا جو جو کیتا ظاہر نظری آیا
روندیاں رُخ دھوئے اشکوں مرگ سُجھے غم دھایا
یوسف نال جو عمل کمائے سارے نظری آئے
ہُن اوہ دل وچ رڑکن لگے جھوٹے پتے سُنائے
پچھتاون اج ذِلت پائی وچ پردیس زمینے
نیر اکھیں وچ موجاں مارن تے رڑکن غم سینے
لقمہ زہر ہتھاں وچ جاپے کاون بھلا نہ بھاوے
حیرانی وچ روندے سارے عمل نظر وچ آوے
صاحب زادیو کھانا کھاؤ یوسف نے فرمایا
کیوں اکھیں تِھیں نیر وہائے یاد کہو کیہ آیا
عرض کرن اس خانے اندر خورش نہ کھادی جاوے
شاہ عنایت کرے اساں تے ہورس تھانو پوچاوے
بنیامین جو یوسف سندی شکل ڈٹھی دیوارے
زخم پراناں اُگھڑ وگیا چلّے خون فوّارے
صورت دے ول ویکھے رووے رو رو کے فرماوے
ویر میرے دا نقشہ روشن صبر دلوں لے جاوے
کس نے ویر میرے نوں دتھا جس تصویر لکھائی
اوہ یوسف دی صورت سوہنی کس نوں نظری آئی