Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> خبراں >> ماں دی بولی سبھ توں مٹھی، دودھ وچ گھولی گھیو وچ کُٹی

ماں دی بولی سبھ توں مٹھی، دودھ وچ گھولی گھیو وچ کُٹی

نزہت عباس
February 24th, 2015


ماں بولی
ماں دی بولی سبھ توں مٹھی،
دودھ وچ گھولی گھیو وچ کُٹی

ماں دی گود دے آں ہلارے
بھل جاواں دکھڑے سارے

لوری ماں دی انج سلاوے
سفنے اندر پینگھاں پاوے

کھوٹا کھرا سبھ سمجھاوے
بھلیائی دا رہ دکھاوے

ماں بولی بندے دی پہچان ہوندی اے، اونوں اپنے آپ نال ، رشتیاں نال ، ورثے نال، دھرتی نال تے ایس جہان نال جوڑ دی اے ۔اوہدے جذبات ، سرت سوچ تے شعور نوں نکھار دی اے تے اوس دا اپنے بارے ورثے تے دنیا بارے علم ڈونگھا تے بھرواں کر دی۔
پاکستان پنجابی ادبی بورڈ لہور توں مشتاق صوفی اپنے مضمون وچ بولی بارے آکھدے نیں:
Theoretically, no language is richer or poorer then another. Each language whether spoken by a few or many, has the potential of expressing what it speakers want to. No language is replaceable because each language is a Worldview, specific and Unique.
اونج تے جگ دی ساریاں بولیاں سوہنیاں ہوندیاں نیں ، کوئی وی بولی چنگی یا ماڑی نیئں ہوندی ۔پر ماں بولی بندے نوں اک انوکھا جاگ لاندی اے اہیہ جاگ اوس نوں اپنے رنگ وچ ایہو جیہا رنگ دا اے کہ اوہدا ہولیا، لجہ ،کھان پین ، رہین سہن اوہدی پہچان بن کے ماں بولی تے ورثےتوں کدی وکھ نیئں ہوپاندی۔جیویں پنجابی پاویں کوئی وی ہور بولی بولے او ہ جیویں وی روئے اوہ پنجابی ای رہندا اے، انج ای سبھ بولیاں بولن والےاپنی وکھری شناخت رکھدے نیں۔
ماں بولی کیوں ضروری ہوندی اے؟
بالاں دی حیاتی وچ ماں بولی نری گل بات یا نرے حرف تے لفظ نیئں ہوندے بلکہ بال دی حیاتی نوں سویٹر دی طرحاں اُنن دا اک بنیادی عمل ہوندا اے ۔اک کھورے وچوں دوجے کھورے وچ جاون دے ایس عمل وچ گل بات دے نال نال لوریاں ، کہانیاں، قصے، لوک گیت، ویاہ دے گاون، وین، معنے، گالہاں، دُعاواں ، بد دعاواں، بجھارتاں، اکھان, لطیفے, ریتاں، رسماں، لوک ادبی مجلساں ، ثقافتی میلے، ریجھاں سدھراں، لوک کھیل تماشے،دُکھ سُکھ ، تانگھ، ملن دا چاہ ، لاڈتے وچھوڑے دی پیڑ بال دی مڈھلی حیاتی وچ ڈوھنگی تے تگڑی بنیاد بندے نیں۔ ایس بنیاد تے ای بال دی ساری حیاتی دا رکھ کھڑا ہوندا اے.
NobiahSohail said in talk to your baby conference in 2013 that there are 3 groups of working with bilingual children and families in the UK.
1 Elite
2 Bilingual where mother and father speaks different languages
3 Linguistic minorities is the largest group in the UK who les value their home language.
کسے وی قوم دی اس توں وڈھی بدقسمتی ہور کی ہو سکدی اے کہ اواپنیماں بولی دی قدرناں کرے اور اپنے بالاں توں ماں بولی دا حق کھو لوئے، میرا تجربہ اے وئے کہ دنیا بھر دیاں قوماں اپنی ماں بولی تے مان کردیاں نیں ، پر بہت سارے پنجابی ماں پیئو آپ گھر وچ بزرگاں نال پنجابی بولدے ، بالاں نال اودو تے انگریزی بول دےنیں تے آپ گھر دے بار دوجے لوکاں نال اپنی بولی بولن توں گھبراندے تے شرماندے نیں ۔ اوناں دی اے بے خبری تے بے اعتمادی نے بالاں دے سکھن دیاں پرتاں جدوے وچ، ذہنی، جسمانی، سماجی، روحانی، تحلیقی، شعوری تےجدباتی صحت نوں ڈادھا نقصان پنچا یا اے۔
اج دے پنجابیاں نوں ا پنی ماں بولی نال جڑن لئ جدید تحقیق نال جڑنا پوئے گا ، جیڑعی کیندی اے کہ بچےماں دی ککھ وچ سن سکدے نیں تے اوہناں دےمڈھلے سالاں وچ ماں بولی بڑی قیمتی ہوندی ا ے ۔ جہناں بالاں دی گھر دی بولی پکی ہوندی اے او بعد وچ دوجیاں بولیاں آسانی نال سکھ لیندے نیں۔ ماں پیو اپنی بولی راہیں اپنے بالاں نوں قصے کہانیاں ، لوریاں، کتاباں نظماں تے کھیڈن نال بچے دی مڈھلی بنیاد نوں اپنے بارے ، ورثے ، لوک ادب تے دنیا بارے ڈونگھی تے بھرویں سوچ دے سکدے نیں۔
اج اسیں کتھے کھڑے آں؟
ایہا بڑی خوشی دی گل اے کہ اج ایسی اکٹھے ہو کے ماں بولی تے گل کر رہے آں ۔ ساڈے بے شمار مہان پنجابی لکھاری تے کارکن پنجابی لہر نوں بڑی لگن نال اگے لے جا رہےنیں اور پنجاب حکومت تے زور پارہے نیں کہ پنجاب وچ بالاں دی ماں بولی وچ پرائمری تیکر تعلیم فوری لاگو کیتی جاوئے ۔ ایس طرحاں ہولی ہولی پنجابی لہر اگے ودھ رہی اے جیہدے وچ عام بندے دے نال نال عورتاں تے بچیاں دی سانجھ ایس لہر نوں ہور وی مضبوط تے تگڑا کر رہی اے ۔
اسیں ہور کیہ کر سکدے آں ؟
میرے خیال وچ سبھ توں پہلے ایہد گل سمجھن دی لوڑ اے کہ پنجابی پرانی تے وڈھیاں بولیاں وچوں اک اہم بولی اے، جیہدی سینکڑیاں وریاں دی انمول ادبی تے سیاسی تواریخ اے۔ ایہ بد قسمتی نال سیاسی چالاں تے مفادات دے بھیڑ چڑھ گئی اے۔ ایہہ چالاں انج چلیاں گیئاں نیں کہ لوکاں توں اوہناں دی بولی وچ پڑھن لیکھن ،بولن تے سوچن دی طاقت کھو لئی گئی اے۔ایہو ای وجہ اے کہ اج دا پنجابی آپ اپنے بالاں نال پنجابی بولن تےاوہدے حق تے سچ توں انکاری اے۔ اپنی بولی تے ورثے نوں بچاون لئی سانوں کم اپنے توں ، اپنے گھر توں شروع کرنا پوے گا اوہدے لئی
1. ماں بولی بولن توں شرماون دی لوڑ نیئں
2. اپنے بزرگاں دا ادب بالاں وچ ونڈو تے پنجابی بولو، پڑھو،لکھو
3. پنجابی تے دوجیا ں علاقائی بولیاں نوں زندہ رکھن لئی ادبی مجلساں کرو
4. یونیسکو تے دنیا بھر دے اداریاں نوں خط لکھو کہ ساڈے ملک دے 12 کروڑبچے ماں بولی وچ تعلیم حاصل کرن توں محروم نیں
5. پنجاب حکومت تے زور پاوہ کہ ماں بولی بچے دا پہلا حق اے او ر بالاں نوں پرائمری تیکر ماں بولی وچ تعلیم فوری لاگو کیتی جاوے
6. ساڈی جدوجہد اردو، انگلش یا کسے وی دوجیاں علاقائی بولیاں دے خلاف نیئں تے ناں ای پاکستان تے قومیت نوں ایس نال کوئی خطرہ اے ۔ اسیں تے اپنی ماں بولی دا بنیادی حق منگدے آں۔
آوپنجابی تے دوجیاں علاقائی بولیاں نوں بچاون لئی اک دوجے نال سانجھ بنایئے تے شعور ودھایئے کہ پرائمری تیکر ماں بولی سکولاں وچ لاگو ہوون نال بالاں نوں ماں بولی وچ پڑھن ، لکھن تے اگے ودھن دا حق ملے گا ، ماں بولی دی ترقی ہوئے گی اور لوکاں لئی نواں روزگار پیدا ہوئے گا۔
میرے خیال وچ اپنی پہچان لئی تے ماں بولی دے شعور دے ودھا لئی سانوں سبھ نوں پاکستان وچ وی تے پاکستان توں باروی ہر سطح تے کم کرن تے پنجابی لہر نال سانجھ بناون دی اج ڈاھڈی لوڑ اے۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels