Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> شہر شہر ملک ملک >> نریندر مودی دی امریکہ یاترا: کسی وڈی پیش رفت دی توقع نشتہ۔امریکی ماہرین

نریندر مودی دی امریکہ یاترا: کسی وڈی پیش رفت دی توقع نشتہ۔امریکی ماہرین

وچار ڈیسک
June 25th, 2017

وائس آف امریکہ:’بروکنگز انسٹی ٹیوٹ‘ وچ انڈیا پراجیکٹ دی سربراہ، ڈاکٹر تنوی مدن آکھیا ہے کہ ’’ایس دی سب توں نمایاں گل سربراہ ملاقات دا ہونا ہے، جس وچ مودی صدر ٹرمپ نوں پاکستان، افغانستان، دہشت گردی تے معیشت بارے وچ بھارتی پالیسی دے حوالے نال قائل کرن دی کوشش کرن گے‘‘ بھارت دے وزیر اعظم نریندر مودی صدر ٹرمپ دی دعوت تے اتوار 25 جون توں امریکہ دا دو روزہ سرکاری دورہ کر رہے نیں، جس وچ اوہ امریکہ بھارت اسٹرٹیجک سانگیاں نوں اگے ودھان دی کوشش کرن گے۔ تاہم، ماہرین دا کہنا ہے کہ ’’ایس دورے وچ کسی وڈی پیش رفت دی توقع گھٹ ہی ہے‘‘ تے دونوں لیڈر 26 جون نوں ہون والی ملاقات وچ اک دوجے دا نقطہ نظر جانن دی کوشش ہی کرن گے۔ ’وائس آف امریکہ‘ نے ایس دورے دے حوالے نال ایسے کجھ ماہرین توں خصوصی گفتگو کیتی جیہناں دی بھارت امریکہ تعلقات تے گہری نظر ہے۔ ’بروکنگز انسٹی ٹیوٹ‘ وچ انڈیا پراجیکٹ دی سربراہ، ڈاکٹر تنوی مدن دا کہنا سی کہ ایہہ بھارت امریکہ سانگے پچھلے دناں قدرے سرد مہری دا شکار ہوگئے سن، جدوں صدر ٹرمپ نے ماحولیات دے حوالے نال پیرس معاہدے توں نکلن دا اعلان کردے ہوئے بھارت تے الزام لایا سی کہ اوس نے ایس معاہدے تے دستخط کرن لئی ارباں ڈالر دی رقم وصولی ہے۔ بھارتی وزیر خارجہ نے جواب وچ ایس دی سختی توں تردیداں کیتیاں سن۔ تاہم، ڈاکٹر تنوی مدن دا کہنا ہے کہ ایس ملاقات وچ نرندر مودی اختلافی گلاں بارے در وٹی رکھن گے تے صرف انہاں ماملیاں تے گل کرن گے جو دوناں ملکاں وچ سانجھے مفاداں دے راکھے ہون۔ ڈاکٹر مدن کہندی نیں کہ دوناں ملکاں دے سربراہ انہاں اسٹریٹیجک تعلقات نوں اک نویں نہج تے لیجانا چاہندے نیں۔ پر، دوناں ملکاں دی نوکر شاہی ایس دے رستے وچ حائل ہے۔ لہذا، ایس ملاقات وچ وزیر اعظم مودی تے صدر ٹرمپ اپنے اپنے ملک دی نوکر شاہی نوں وی اک پیغام دینا چاہن گے تے ایہہ وضاحتاں کرن گے کہ اوہ انہاں سانگیاں نوں کس سمت لے جانا چاہندے نیں۔ ایس دے علاوہ، مودی صدر ٹرمپ نوں ایہہ وی دسن دی کوشش کرن گے کہ بھارت امریکہ دے سٹریٹجک مفاداں دا راکھا بن سکدا ہے۔ بھارت وچ بہت ساریاں امریکی کمپنیاں کم کر رہیا نیں جیہناں دی نہ صرف پیداوار ودھ رہی ہے سگوں اوہ زیادہ توں زیادہ بھارتیاں نوں روزگار وی دے رہیاں نیں۔ ایس دے علاوہ بھارتی ہنرمند کارکناں دی بہت وڈی گنتری امریکہ وچ موجود ہے جو امریکی معیشت نوں تگڑا بنان وچ اہم کردار ادا کر رہی ہے۔ ڈاکٹر مدن دے مطابق، امریکہ چاہندا ہے کہ بھارت بحر ہند دے خطے وچ وڈا کردار ادا کرے۔ لہذا، ایس ملاقات وچ میری ٹائم سکیورٹی تے دہشت گردی دے خلاف اقداماں دے حوالے نال وی گفتگو ہوئے گی۔ مودی صدر ٹرمپ نوں ایہہ یقین دلان دی کوشش وی کرن گے کہ بھارت افغانستان وچ امریکی ٹیچیاں لئی کم کر سکداہے۔ امریکہ دی وی کوشش ہوئے گی کہ اوہ بھارت نوں افغانستان وچ اپنا کردار ودھان تے آمادہ کرے ،پر امریکہ بھارت توں افغانستان وچ فوجی گھلن دی درخاست بلکل نہیں کرے گا، کیونکہ نہ صرف بھارت دے اندر ایس دی بہت مخالفتاں ہون گیاں سگوں پاکستان دے متوقع رد عمل دے حوالے نال وی ایہہ کرنا مشکل ہوئے گا۔ لہذا، صدر ٹرمپ چاہن گے کہ بھارت افغانستان وچ اقتصادی ترقی، دفاعی سازو سامان دی فراہمی تے دوجے شعبیاں وچ تعاون فراہم کرے۔ ’یونائیٹڈ اسٹیٹس انسٹی ٹیوٹ آف پیس‘ دے ایسوسی ایٹ وائس پریذیڈنٹ، معید یوسف نے اک خصوصی ملاقات وچ دسیا کہ امریکہ بھارت نوں اک ایسے کلیدی شراکت دار دے طور تے ویکھ رہیا ہے جو چین دے خلاف اک دیوار بنے گا۔ پر، سوال ایہہ ہے کہ کیہ بھارت ایس توں متفق ہے؟ ہندوستان وچ خارجہ پالیسی وڈی حد تک آزاد ہے۔ ایس وجہ توں اینج محسوس ہوندا ہے کہ بھارت چین دے خلاف اوہ کردار ادا کرن تے آمادہ نہیں ہوئے گا جو امریکہ چاہندا ہے۔ بقول اوہناں دے، ’’اینج، امریکہ بھارت تعلقات دے حوالے نال جو بیانیہ اپنایا گیا ہے اوہ حقیقت توں بہت اگے نکل گیا ہے‘‘۔ صدر ٹرمپ دی ’امریکہ پہلے‘ پالیسی دے حوالے توں بھارت وچ ایہہ خدشات محسوس کیتے جا رہے نیں کہ بھارت وچ امریکی کمپنیاں دی سرمایہ کاری گھٹ ہون نال روزگار وچ بتدریج کمی واقع ہو سکدی ہے۔ ایس دے علاوہ بھارت وچ ایف۔16 طیاریاں سمیت دوجے فوجی سازو سامان دی تیاری دے حوالے نال وی اندرون ملک بہت سارے مسائل جنم لے رہے نیں تے خاص طور تے دوناں ملکاں دی نوکرشاہی معاملات نوں اگے ودھان وچ رکاوٹ پیدا کر رہی ہے۔ لہذا، ایس سربراہ ملاقات وچ دوناں رہنماواں نوں ایہہ مسئلہ حل کرن دی کوشش کرنا ہوئے گی۔ معید یوسف دے مطابق، بھارتی وزیر اعظم مودی پاکستان نوں دنیا وچ تنہا کرن دی جس پالیسی تے عمل پیرا نیں، امریکہ شاید مکمل طور تے اوہناں دی حمایت نہ کر سکے۔ دوجے پاسے، امریکہ نوں بھارت توں جو توقعات نیں، جے بھارت انہاں نوں پورا نہ کرسکے تے ایس حوالے توں وی دو طرفہ تعلقات وچ مسائل پیدا ہو سکدے نیں۔ معید یوسف دا کہنا ہے کہ ایہہ سربراہ ملاقات اک ابتدائی نوعیت دی ملاقات ہی رہے گی جس وچ دوناں ملکاں دے سربراہ اک ذاتی تعلق قائم کردے ہوئے اک دوجے دا نقطہ نظر جانن دی کوشش کرن گے۔ امریکہ دی بھارت دے بارے پالیسی وچ ابہام موجود ہے۔ امریکہ دا ایہہ بیانیہ جاری رہے گا کہ بھارت امریکہ لئی اک نہایت اہم ملک ہے تے رہے گا۔ پر، ایس سربراہ ملاقات توں کسی وڈے ’بریک تھرو‘ دی توقع نہیں کیتی جا سکدی۔ سوال ایہہ ہے کہ پاکستان تے چین وچ ایس بھارت امریکہ ملاقات نوں کس طراں ویکھا جا رہیا ہے؟ ڈاکٹر مدن کہندی ہے کہ پاکستان وچ ایس دورے دے حوالے توں کس قدر بے چینی پائی جاندی ہے تے اوہ جاننا چاہے گا کہ ایس ملاقات دے نتیجے وچ دہشت گردی دے خلاف اقدامات تے افغانستان وچ بھارتی کردار دے حوالے نال کیہ گل بات ہوندی ہے۔ کیہ ملاقات وچ اوہناں دہشت گرد گروپاں دی کارروائیاں دے حوالے توں وی گفتگو ہوئے گی جنہاں دے بارے وچ الزام لایا جاند ہے کہ اوہناں دا کوئی نہ کوئی تعلق سرحد پار توں وی ہے۔ دوجے پاسے، چین ایہہ جاننا چاہے گا کہ مودی ٹرمپ ملاقات وچ دفاعی امور تے سکیورٹی دے علاوہ امریکہ ولوں بھارت نال بحر ہند دے خطے وچ کوئی وڈا کردار ادا کرن دے حوالے نال کیہ گل بات ہوندی ہے۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels