ایہہ گل ہن تیکر اک معمہ ہے جو ستاراں نومبر نوں کیہہ واقعی کراچی تے وچلے سندھ دے کئی علاقیاں وچ جیو تے اے آر وائی دی نشریات کجھ گھنٹے لئی بند ہوئی سی یاں نہیں۔دوہواں چینلاں کئی گھنٹے تیکر ایہہ شکایت کیتی جو اوہناں دی نشریات وچ رکاوٹ پائی جارہی ہے ہور چینلاں وانگوں ایہہ دوہویں چینل وی کیبل آپریٹر راہیں اپنے ویکھن والیاں دے گھراں تیکر اپڑ دے نیں۔کسے وی چینل دی نشریات کیبل آپریٹراں دے تعاون توں بغیر بند نہیں ہوسکدیاں۔ تے جے انج ہویا ہے تے پکی گل ہے کسے نہ کسے کیبل آپریٹر نے جھبدے اہناں چینلاں نوں نشریاتی خلل دی اطلاع دتی ہووے گی سگوں جیہڑے بندے یاں جتھے دے دبا وچ آکے ایہہ کاروائی کیتی گئی پکی گل ہے اوہدا ناں وی چینل پربندھیاں نوں دسیا ہووے گا۔
ایہدے مگروں وی ایہہ چینل کئی گھنٹے کئی بندیاں تے ستھاں ولوں مذمتی بیان نشر کردے رہے پر ذمے واراں دا ناں اک واری وی نہ لے سکے۔ پر حکومت توں ایہہ منگ کیتی جاندی رہی جو اوہ ذمے واراں دے خلاف کاروائی کرے۔جدوں حکومت نے اہناں چینلاں دے پربندھیاں توں پچھیا جو اوہ گھٹو گھٹ ایہو دس دیون کہ کیہدے تے شبہ ہے تے چینل پربندھیاں دا جواب سی جو ایہہ وی حکومت ہی پتہ لاوے۔
کجھ وسیلیاں موجب اک چینل دے اُچ پدھری پربندھیاں نے وزارت اطلاعات تے نشریات دے پربندھیاں نوں ملزماں دا ناں تے دس دتا پر نال ہی ایہہ درخواست وی کیتی کہ کسے کاروائی دی صورت وچ 'ساڈا ' حوالہ نہ دتا جاوے۔ جنگ گروپ جیہڑا جیو چینل دا مالک ہے اوہدے انگریزی اخبار دی نیوز نے نشریاتی خلل دی خبر پہلے ورقے تے چھاپی جیہدے وچ وزیر اعظم توں لے کے سماجی کارکناں تیکر ہر اک ولوں مذمتی بیان شامل کیتا گیا پر پوری خبر وچ کسے تے الزام نہیں دھریا گیا۔
بس اخیر وچ جماعت اسلامی دے امیر قاضی حسین احمد دی ایہہ گل کیتی گئی کہ نشریاتی خلل دے ذمے وار حکومت سندھ وچ رلتی پیپلز پارٹی دے سیاسی اتحادی ہین۔ جدوں کہ گروپ دے اردو اخبار جنگ نے قاضی حسین احمد دا ایہہ الزام اپنی خبر وچ شامل نہیں کیتا۔ پر دوہواں اخباراں تے جیو چینل نے گورنر پنجاب سلمان تاثیر دے جیو چینل نوں ہی دتے گئے اک انٹرویو نوں نشر کر کے اپنی بھڑاس کڈھ لئی۔ ایس انٹرویو وچ گورنر تاثیر نے میڈیا نوں غیر ذمے وار آکھ دیاں ہوئیاں بڑا چنگا مندا بولیا تے ایہہ وی کہیا کہ جیہڑے انداز وچ پرائیویٹ الیکٹرونک میڈیا حالات تے واقعات نوں مرچ مسالیاں دے نال چکدا ہے کسے ہور ملک وچ انج دے ورتارے تے کئی لوکاں نوں ہتھکڑیاں لگ سکدیاں سن۔
کجھ مبصراں موجب اک پاسے کراچی وچ چینلاں دی نشریات وچ خلل پاون والیاں دا ناں تیکر نہ لینا تے دوجے پاسے نشریاتی خلل تے گورنر سلمان تاثیر دی خبر نوں اکٹھیاں ساہمنے لیاونا انج ہی ہے جیویں کمہار دا غصہ کھوتی تے کڈھیا جاوے۔
میڈیا نہ دبن تے نیون دا نعرہ ماردا رہندا ہے اک چینل دا نعرہ ہے ہر خبر تے نظر۔اک چینل دا دعویٰ ہے جو سارے لُکاوندے ہین تے اسیں وکھاونے آں۔اک اخبار دے متھے تے روز لکھیا جاندا ہے جو سب توں چنگا جہاد جابر سلطان دے ساہمنے کلہ حق کہنا ہے۔ اک اخبار نے ایس اکھان نوں پھڑیا ہویا ہے کہ صحافت ریاست دی چوتھی تھمی ہے۔
اہناں دلیر دعویاں دے مگروں وی کئی میڈیا مالکاں نوں چنگی طرحاں پتہ ہے کہ کیہڑے جتھے، حکومت یاں بندے دے ساہمنے کنی جرات کس ویلے وکھاونی ہے یاں نہیں وکھاونی۔ کئی اخباراں یاں میڈیا ادارے انج دے ہین جنہاں نوں آزادی صحافت اُس ویلے چیتے آوندی ہے جدوں اشتہاراں دے کوٹے وچ گھاٹا وادھا یاں ٹیکس دے معاملیاں دے پج لاون دی کوشش کیتی جاندی ہے۔
پر جدوں کوئی طاقتور ستھ اہناں اخباراں دا بائیکاٹ کردی ہے اخباراں دے بنڈل ساڑ دی ہے یاں کسے چینل دے صحافیاں نوں مارا مار دا نشانہ بناوندی ہے تے اُس ستھ دا ناں تیکر ایس اخبار یاں چینل تے نہیں آوندا۔ صرف اک ستھ یاں جتھا یاں ان ڈٹھیاں بندیاں ورگیاں بھلیکھا پاون والیاں اصطلاحواں ورت کے وکھالے دی جرات دا جتن کیتا جاندا ہے اہناں ان ڈٹھیاں بندیاں دے نال وچو وچ مذاکرات ہوندے ہین تے وچو وچ معافی تلافی وی ہوندی ہے۔ ناپسندصحافیاں نوں ان ڈٹھیاں ستھاں ،اداریاں یاں بندیاں دے دبا تے ایدھر اودھر کردتا جاندا ہے۔
اک مثال تے انج دی وی ہے کہ اک چینل دا رپورٹر گواچ گیا پر چینل نوں ایہہ خبر ڈھائی مہینے مگروں نشر کرن دا حوصلہ ہویا۔ انج جدوں اک چینل دے کیمرہ مین نوں وچلے سندھ اک مقامی سیاسی ہستی دے حمیتیاں نے قتل کردتا تے مقتول کیمرہ مین دے ادارے نے قاتل پارٹی توں منگ کیتی کہ مقدمے دا فیصلہ تے ہوندا رہوے گا پر جھیڑے وچ جیہڑا کیمرہ ٹٹیا گھٹو گھٹ ادارے نوں اوہدے پیسے تے دتے جاون۔
میڈیا دے ادارے تے مالک بھاویں سانجھے نکتیاں تے کئی واری سانجھ بھیالی دا وکھالا کردے ہین پر انفرادی پدھر تے اوہ اک دوجے دے معاملے وچ اینے ہی اجنبی ہین۔مثال دے طور تے پچھلے ہفتے حکومت سندھ نے دو جریدیاں یعنی اسلام تے ضرب مومن نوں ملکی فیدیاں دے خلاف کم کرن دے الزام وچ بند کردتا۔مجال ہے کہ کسے قومی اخبار یاں چینل نے ایس معاملے دی ادارتی پدھر تے چھان پھٹک کرن دا جتن کیتا ہووے۔
اخباراں تے چینلاں دے رپورٹر کئی وار ہر خبر تے واپری دے نال نال کوریج کردے ہین تے اک دوجے دا اوکھے ویلے وچ ساتھ دیندے ہین۔ پر جے اوہناں وچوں کوئی رپورٹر کسے واپری وچ مر جاوے یاں پھٹڑ ہو جاوے تے دوجے اخبار یاں چینل دا رپورٹر ماریا گیا۔۔۔۔۔۔فل سٹاپ۔۔۔۔ یاں اک پرائیویٹ چینل یاں مقامی اخبار دے دفتر تے ان ڈٹھے بندیاں دا دھاڑا۔۔۔۔فل سٹاپ۔۔۔یقین نہیں آوندا کہ سانجھ بھیالی تے بے حسی کیویں ہمسفر بن سکدے ہین۔
کئی اخباراں تے چینلاں لئی ایہہ روز دا کم ہے جو اوہ خبر دے غلط یاں بے بنیاد ثابت ہوون تے کسے قسم دی معافی نہیں منگدے تے نہ ہی خبر واپس لین یاں اوہنوں صحیح کرن دی تکلیف وی نہیں کردے۔اج تیکر انج نہیں ہویا کہ کسے واپری وچ مرن یاں پھٹڑ ہوون والیاں دی گنتی تے میڈیا دے کئی اداریاں دا ایکا ہوسکیا ہووے۔
حالیں اک چینل دے مذہبی پروگرام وچ اک فرقے دے لوکاں دے قتل نوں جائز آکھ دتا گیا جیہدے مگروں کئی علاقیاں وچ گھٹو گھٹ تن لوک قتل ہو گئے۔ پر ایہہ پروگرام بنا کسے ہرکھ دے لفظ دے اج وی جاری ہے۔ سوائے اک ادھ اخبار دے کسے نے ایہہ معاملہ چکن دی کوشش نہیں کیتی۔
کئی اخباراں تے چینل کسے وی ویب سائٹ یاں نشریاتی چینل توں مواد مضمون تے کالم چوری کردے ہین تے پھیر اوہناںنوں بناء کسے حوالے دے انج چھاپیا جاندا ہے جیویں ایہہ اوہناں دا ہووے۔ اہناں حالاں وچ جدوں تیکر میڈیا اپنے تے ہی کوئی ضابطہ اخلاق نہیں لاوندا تے وکھالے دی گنگا انج ہی وگدی رہوے گی۔
