تواریخ دسیندی اے پئی مُڈھلا انسان غاراں دا واسی سی۔فیر اوس ترقی کیتی، پنڈ وسائے، پنڈاں توں شہر بنے۔غاراں توں پنڈ، پنڈاں توں شہراں تے شہراں توں ملکاں تک دا پینڈا کرن لئی حضرتِ انسان نے کئی پاپڑ ویلے۔ جدوں انسان کٹھے رہن لگے تاں قبیلیاں تے خانداناں وچ لڑائی ہونا سبھاوک سی۔ایس لڑائی جھگڑے وچ سارا خاندان یاں پنڈ رلتی ہوندا سی۔جو لڑائی جت جاندا اوہ دوسرے دھڑے دیاں زنانیاں تے بالاں نوں بندی بنا لیندا، جے ہار جاندا تاں ایہو ورتارا دوجا پکھ اوس نال کردا۔ فیر کِسے سیانے سوچیا پئی ایس طرحاں پنڈاں دے پنڈ مرواون نال تے ساڈی آبادی دا ناس ہو جائے گا۔اوس نے وکھو وکھ پنڈاں دے گبھرواں نوں جتھیاں دی صورت وچ لڑائی لئی تیار کیتا۔ہولی ہولی ایہہ جتھے فوج اکھوان لگے۔ترقی دیاں پوڑیاں چڑھن دے نال نال ایس نوں باقاعدہ محکمے دی شکل دِتی جان لگی۔ہُن دُنیا دا کوئی ملک ایسا نہیں جس دی آپنی فوج نہ ہووے۔ایہہ فوج بنائی تاں جاندی اے ملک دی راکھی لئی پر کئی وار ایہو فوج راکھی چھڈ اپنے ای ملک تے قبضہ کر لیندی اے۔ساڈے اپنے ملک وچ ایہہ کارروائی کئی واری ہو چُکی اے۔کدی فوج پوری طرحاں قابض ہو جاندی تے کدی اندر کھاتے۔
اج مینوں روسی فوج تے میخایل گوربا چوف دی بہت یاد پئی آوندی اے۔ ایہا اوہ بندہ ہے جس دی حکومت وچ افغانستانوں روسی فوجاں واپس گئیاں سن۔اج وی مینوں اوہ ہوائی جہاز اوسے طرحاں نظر پئے آوندے نیں جو روسی فوجیاں نوں واپس لجاندیاں ہویاں روشنی دے گولے سُٹدے جاندے سن جیہڑے ایس گل دی نشانی سی پئی ایس جہاز وچ روسی فوج واپس جا رہی اے۔کئی ورھیاں دی لڑائی مگروں افغان لوکاں نیں اپنے دیس وچ کُھل مانی۔ایہہ وکھری گل اے پئی ایہہ کُھل لوکاں نوں بہتا چر نہیں ملی۔ایہناں دے افغان بھراواں نے چھیتی ہی ایہناں دی آزادی دا سواد گوا دِتا۔
گورباچوف دی یاد آون دی اصل وجہ ایہہ خبر سی پئی امریکی فوج نے اج عراق نوں پوری طرحاں اپنی گوری چمڑی توں پاک کر دِتا۔ عراقیاں نے ایس دی خوشی منائی سڑکاں تے نکل آئے تے عربی ناچ کردے رہے۔ایس نوں اوہناں دا بھنگڑا آکھ سکدے او۔عراقیاں دی جان تے امریکیاں توں چُھٹ گئی۔جے اسیں امریکی فوج دے پچھوکڑ نوں ویکھئے تاں پتا لگے گا پئی ایہہ کدی وی سکون نال نہیں بیٹھی۔کِتے نہ کِتے لڑائی لائی رکھدی اے۔ ویکھیا جائے تاں ایہہ امریکہ دی وڈی ترکیب اے کہ نہ فوج نوں سکون ہووے گا تے نہ اوہ اپنے گھر تے قبضہ کرے گی۔امریکیاں دا عراقوں نِکلنا بڑا چنگا اے پر ایہہ فوج سکون لین والی فوج نہیں۔ایہہ کِتے نہ کِتے تے کارروائی ضرور کرے گی۔ایہہ کیہڑی تھاں تے کارروائی کرسی حالے ایس بارے کُجھ پکے طور نہیں آکھیا جا سکدا۔ہاں! ایہہ پکی طرحاں آکھ سکدے او پئی ایہہ تھاں امریکہ نہیں ہے۔پر سوچنا تاں ہے کہ ایہہ کیہڑی تھاں ہے؟ آؤ ایس تھاں دی بھال کریئے۔
تہانوں یاد ہووے گا گذریل ڈکٹیٹر مشرف دے دور وچ اسیں ایہہ گل سُنیا کردے ساں پئی عراق توں مگروں ایران دی واری اے یاں پاکستان دی۔ اج ایس یاں نوں چِتھن دا ویلا آ گیا اے۔اُنج تے ایہہ ویلا کدوں دا لنگھ گیا اے پر اجے وی ڈُلھے بیراں دی کُجھ نہیں وِگڑیا دھو کھے کھادے جا سکدے نیں۔پر نہیں! یاد آیا اسیں تے ایہہ بیر دھو کے کھا ای نہیں سکدے کیوں جے ساڈے کول تے پانی نہیں اے۔ سانوں ایہہ بیرایسے طرحاں کھانے پین گے ان دھوتے۔میری سمجھ موجب امریکہ گھٹو گھٹ حالے ایران نوں چھیڑن دی غلطی نہیں کرے گا۔اوس دا کارن ایہہ ہے پئی ایرانی زمین حالے پوری طرحاں امریکہ فوجاں لئی تیار نہیں ہوئی۔حالے اوتھے دے لوکاں نوں امریکہ حملے لئی تیار نہیں کیتا گیا۔اجے ایس وچ تھوڑا چر لگے گا۔جدوں کہ اسیں امریکی حملے دی مشق نوں کُجھ مہینے پہلے ویکھ چُکے آں جدوں ہندوستانی جہاز ساڈے سِراں تے آن کھلوتے سن۔ایہہ جہاز ہندوستان نے اپنی مرضی نال نہیں سن بھیجے ایس دے پچھے ضرور امریکی آشیر باد سی، تے جاری حملیاں وچ نِت دیہاڑے ڈراون حملے کیتے جا رہے نیں۔تُسیں ایس نوں ایوں سمجھو پئی پاکستان اُتے امریکہ دے ہوائی حملیاں دا ویلا پورا ہو گیا اے تے ہُن فوج دا آؤنا باقی اے۔نالے اسیں تے ایہہ موقع آپ منگیا سی پئی''سب سے پہلے پاکستان'' اسیں پاکستانی بڑے بھولے لوک آں بڑی چھیتی گلاں بُھل جانے آں۔دُوئے پاسے اللہ معاف کرے پاکستانی حکمراناں بارے کُجھ نہیں آکھیا جا سکدا پئی ایہہ کیہڑے ویلے کیہ کر جان۔جیویں ساڈی کرکٹ ٹیم دے بارے وڈے وڈے سوجھوان ہار گئے پئی ایس ٹیم دا ویروا کڈھنا بہت اوکھا اے۔ایہہ کیہڑے ویلے ہار جائے تے کیہڑے ویلے جت جائے۔ایس ویلے دے پاکستانی حکمران اپنا اعتبار گوا چُکے نیں۔ایہناں وچوں بہت سارے ایسے نیں پئی جدوں ملک تے کوئی اوکھا ویلا آیا ایہہ سارے جہاز دے ڈُبن ویلے چوہیاں ہار ایتھوں نس جان گے تے جان گے وی اوتھے جتھوں دیاں فوجاں ایتھے حملہ کرن گیاں۔ایہناں حکمراں تے سیاسی لیڈراں نوں ویکھ کے ہیٹھ لِکھی کہانی سچ ہوندی نظرے آؤندی اے۔
''کِسے ملک دا بادشاہ مر گیا۔اوس ملک دے لوکاں نے ایہہ فیصلہ کیتا پئی کل سویرے جیہڑا پہلا بندہ ایس ملک وچ آئے اوس نوں بادشاہ بنایا جائے۔ ہونی شامت اِک فقیر پہلا بندہ سی جیہڑا ایس ملک دی حدود وچ آیا۔لوکاں اوس نوں بادشاہ بنا دِتا۔اوس دا بڑا آدر ستکار کیتا گیا۔ایس وچکار دوجے ملک دے بادشاہ نوں جدوں پتا لگا کہ نال دے ملک وچ اِک فقیر نوں بادشاہ دی گدی ملی اے تاں اوس نے ایس ملک تے چڑھائی کر دِتی۔فقیر بادشاہ نوں جدوں خبر کیتی گئی کہ ساڈے ملک تے نال دے ملک نے چڑھائی کردِتی اے تاں فقیر ہوراں آکھیا سوہنیو حلوے دِیاں دیگاں چاڑھ دیو۔کُجھ چر مگروں فیر خبر آئی فوجاں شہر دے اندر آ وڑیاں نیں۔فقیر نے آکھیا مینوں حلوے دا دسو اوس دا کیہ بنیا فوج نوں وی ویکھ لواں گے۔ خیر اخیرلی واری فقیر نوں دسیا گیا پئی بادشاہ سلامت فوجاں محل دے اندر وڑ گئیاں نیں تے ہور تھوڑے چر وچ تہاڈے تخت تے قبضہ ہو جائے گا۔ایہہ سُن کے فقیر نے اپنا ٹُھوٹھا کڈھیا تے سپاہیاں نوں آکھیا پئی ایس وچ حلوا پاؤ تے میں جاواں،ایس توں مگروں تُسیں جانو تے تہاڈا کم جانے۔''
