1970 وچ جدوں ذوالفقار علی بھٹو نے روٹی کپڑا مکان تے '' اسلامی سوشلزم '' دا نعرہ ماریا تے اوہناں دے خلاف اک سو چار مولویاں ولوں کفر دا فتویٰ جاری کرن وچ مولانا مودودی وی رلتی سی۔ جماعت اسلامی نے پاکستان وچ پنجاب دے پنڈاں تے شہراں دے وچلے میلاں تے پاکستانی فوج دے اک وڈے حصے سنے کئی دھاکیاں تیکر اثر پایا ہے۔ سندھ وچ ایم کیو ایم بنن توں پہلوں جماعت اسلامی دا کردار بڑی حد تیکر لسانی جماعت دا کردار سی، ایس لئی جماعت اسلامی وچ سندھی قیادت تے سوجھواناں جنہاں وچ قربان علی بگٹی تے محمد موسیٰ بھٹو ورگے زبردست قلمکار رلتی سی، سندھ دے مسئلیاں تے پنجابی تے مہاجر نال پاڑ کیتا۔
پاکستان وچ کمیونسٹاں تے کھبے پاسے والیاں دے خلاف جماعت اسلامی فکری تے سیاسی محاذاں تے اگلے مورچیاں دا کم کردی رہی جدوں کہ ایہدی نشر تے چھپوائی دا اک وڈا حصہ جسارت، لیل و نہار، زندگی، سیارہ و اردو ڈائجسٹ سنے یاں تے جماعت اسلامی دی ملکیت یاں ایہدے حمیت یافتہ رہے۔ ضیاء الحق نے اک واری کہیا سی پئی اوہناں تے سجے پاسے دی سیاست دا اثر ہے تے سیارہ ڈائجسٹ دے باقاعدہ خریدار تے قاری رہے نیں۔ جماعت اسلامی کئی ورہیاں تیکر پاکستان وچ قومیتاں دے حقاں نوں '' کفر '' کہندی رہی سی تے سندھ وچ یوم شوکت الاسلام مناوندی رہی۔
ستر دیاں چوناں وچ جماعت اسلامی نوں بڑی بھیڑی ہار ہوئی تے اُنی سو اکہتر وچ ایس جماعت نے یحییٰ خان دے فاشی فوجی ٹولے دی حمیت کردیاں ہوئیاں اپنے الشمس تے البدر دے مسلح رضا کار پاکستان دی فوج دے موڈھے نال موڈھا لا کے لکھاں بنگالیاں دے قتلام وچ لائے۔ اُنی سو بہتر وچ مولانا مودودی نے جماعت اسلامی دے امیر دے عہدے توں استعفیٰ دتا تے اوہناں دی تھاں میاں طفیل محمد نوں امیر چن لیا گیا۔ جماعت پاکستان دی کلی سیاسی جماعت ہے جیہڑی اپنے عہدہاں لئی جمہوری راہ چن دی ہے۔
ذوالفقار علی بھٹو دے دور حکومت وچ جماعت اسلامی نے تگڑی حزب مخالف دا کردار ادار کیتا جیہدے جرم وچ اوہدے کارکناں تے آگواں نوں ریاستی مارا ماری جھلنی پئی ایس دے مگروں وی کہ فوج تے ریاستی تے سرکاری جاسوس ایجنسیاں وچ جماعت اسلامی دے کئی ہمدرد رلتی سی۔ ڈیرہ اسماعیل خان دے وچ پسند کیتے جاون والے ڈاکٹر نذیر احمد دا قتل ، بھٹو دے مقابل کاغذات نامزدگی داخل کرن دی جرات کرن والے مولانا جان محمد عباسی دا خالد کھرل ورگے ڈپٹی کمشنراں راہیں سرکاری اغوا ( جے بھٹو سرکار ایہہ نہ وی کرواندی پھیر وی بھٹو لاڑکانہ وچ نہیں ہار سکدے سی) تے کجھ اطلاعواں موجب جماعت اسلامی دے اودوں دے امیر میاں طفیل محمد دی گرفتاری وچ اوہناں دے نال جنسی زیادتی کئی کیساں وچوں کجھ مثالاں نیں۔ میاں طفیل کہندے نیں پئی میاں طفیل ساک وچ ضیاء الحق دے مامے لگدے سی۔
بھٹو دے خلاف نو پارٹیاں عرف نو ستاریاں دے اتحاد ولوں تحریک جنہوں اوہدے مخالف '' ڈالر تحریک '' کہندے نیں دے وچکار جماعت دے موڈھی مولانا مودودی نوں نظر بند کر لیا گیا پر سعودی عرب دی مداخلت تے اوہناں دی نظر بندی مکا دتی گئی۔ بھٹو حکومت نے حزب اختلاف دے نال مذاکرات کیتے پر ضیاء الحق نے مذاکرات دے وچ مداخلت کردیاں ہوئیاں ملک تے مارشل لاء نافذ کر دتا۔ ایہدے مگروں رہندی ساری تاریخ ہے۔ جماعت اسلامی ضیاء الحق دے نال آمریت وچ شریک رہی۔
شاہی قلعے دے بندی خانیاں وچ جتھے ضیاء مخالف سیاسی قیدیاں نوں کاغذ قلم لکھن نوں تے پڑھن نوں کوئی وی کتاب رکھن دی اجازت نہیں سی اوتھے اوہناںنوں صرف مولانا مودودی دی تفہیم القرآن دتی جاندی سی۔ جماعت اسلامی محمود اعظم فاروقی تے کئی لیڈراں سنے جنرل ضیاء الحق دی حکومت وی رلتی رہی۔ افغانستان وچ جدوں روس نے مداخلت کیتی تے اوہدی مزاحمت وچ آئی ایس آئی دی پارٹنر شپ وچ جماعت دیاں ویہے انگلاں تے سر گھیو دی کڑاہی وچ سی۔ کیہ افغانستان، کیہ کشمیر، بوسنیا نگورنو کاراباف، سری لنکا تے چین دے مسلم صوبے سیکانگ تیکر ''جہادو گلوبلائزڈ ' کرن دے اولے وچ جماعت ''دشت تے دشت ہے دریا بھی نہ چھوڑے ہم نے '' بنی رہی۔ جماعت اسلامی تے قاضی حسین احمد نال افغان جہاد وچ ہوون والے خون تے نہ ہی ڈالراں دا کدی کسے نے حساب منگیا ہے۔
روس تے کمیونزم افغانستان سنے کدوں دا ہار گیا تے روسی فوج کدوں دی جاچکی جہادیاں نوں جنم دیون والے وی افغانستان توں نکل گئے پر اوہناں دی نانی اماں آئی ایس آئی تے بے بی سٹر جماعت اسلامی کیمپ لائے موجود رہی۔ ایہو کارن سی پئی القاعدہ دے ہی کئی کھاڑکو آگو جماعت اسلامی دے گھراں توں پھڑے گئے نیں پر جماعت اسلامی سکھر دے گذریل امیر تے اوہناں دے پتر قبائلی علاقیاں وچ لڑدیاں مارے گئے سی تے زنانی سائنسدان ڈاکٹر عافیہ صدیقی جنہاں نوں لہندے دے میڈیا القاعدہ دی ماتاہری کہندا ہے دی رہائی دی مہم جماعت اسلامی چلاوندی نظر آوندی ہے۔
جماعت اسلامی دے منکر مولانا کوثر نیازی نے قاضی حسین احمد دیاں نویاں پالیسیاں تے اوہناں نوں '' جماعت اسلامی دا گوربا چوف'' کہیا سی،۔ کوثر نیازی دے وکھ ارشاد احمد حقانی حسین حقانی مشہور تاریخ دان ڈاکٹر مبارک علی، بلوچ قوم پرست سوجھوان ڈاکٹر مالک ٹوگی کجھ ناں نیں جیہڑے کدی جماعت اسلامی وچ رلتی رہے سی۔ جماعت اسلامی نے اپنے اک اہم اثاثے نوں انڈروئیر دے اشتہار وچ میل ماڈلنگ کرن تے جماعت توںکڈھ دتا سی۔مولانا مودودی دے خیال تے فکر توں آپوں اوہناں دے پتر فاروق حیدر مودودی نے بڑا پاڑ ظاہر کیتا۔
پر جماعت اسلامی دے موجودہ امیر منورحسن اپنے زمانہ طالب علمی وچ کھبے پاسے دی ستھ نیشنل سٹوڈنٹس فیڈریشن یاں این ایس ایف وچ رلتی رہے سی۔
'' ہم ہوئے کافر تویہ کافر مسلماں ہو گیا '' وانگوں ہن کل دی امریکا نواز جماعت اسلامی ہن سخت امریکی مخالف ہے تے اوہدے لوک بڑے چاہ نال ٹولیاں دے ٹولے نوم چومسکی تے طارق علی دے جلسیاں وچ جاندے نیں۔ منور حسن موجب '' کل اسیں کمیونسٹ روس دے خلاف امریکا نال اتحاد کیتا سی تے اج امریکا دے خلاف کمیونسٹاں نال اتحاد وچ کیہ حرج ہے'' کھبے پاسے دے گذریل آگو جام ساقی نے کہیا سی '' میری تریہہ سال توں سدھر سی پئی میں جماعت اسلامی دے دفتر توں اوہدا جھنڈا لا کے سٹاں پر اوہ کم ایم کیو ایم نے کر وکھایا۔ '' ایم کیو ایم تے جماعت اسلامی نے اک دوجے دے کئی کارکن قتل کیتے نیں۔
جماعت اسلامی صوفی اسلام نوں تے رد دی ہے پر ملا عمر تے اوہدے طالبانی اسلامی نوں ٹھیک سمجھدی ہے۔ پاکستان وچ طالبانیت نال ابھر آون دے وی کئی سال پہلوں پنجاب یونیورسٹی تے کراچی یونیورسٹی سنے ملک دے کئی تعلیمی اداریاں وچ جماعت اسلامی نے منڈیاں تے کڑیاں دے آپو وچ ملن تے لٹھ تے ہاکی والے صالحین نے طالبانیت نافذ کر رکھی سی۔
علامہ اقبال ورگے وڈے شاعر القاعدہ طالبانیت تے اسلام دے ناں تے انسانی خون کرن والیاں ولوں کئی سال پہلوں کہہ گئے سی۔
کسے خبر تھی کہ لیکر چراغ مصطفوی جہاں میں آگ لگاتی پھرے گی بولہبی
جماعت اسلامی دے تنظیمی نیٹ ورک وچ اوہدے کئی کارکن اپنے آمدنی تے تنخواہواں دا مخصوص حصہ جماعت دے فنڈ وچ دیندے نیں جدوں کہ کمیونسٹ پارٹیاں وانگوں جماعت وچ وی کل وقتی کارکن تے کئی سیل تے شعبہ جاتی رکناں تے کئی کھلے تے گجے تنظیمی فرنٹ ہوندے نیں۔گلوبل جہادی نیٹ ورک وچ نیل دے ساحل توں لے کے تابخاک کا شغر جماعت اسلامی اک پاسے مصر دے مسلمان بھراواں نال سانگا ہے تے دوجے پاسے افغانستان تے کشمیر وچ حزب مجاہدین توں۔ پروفیسر غفور احمد جماعت اسلامی دے اوہ اکلے آگو نیں جنہاں دا سانگا بریلوی مسلک نال ہے۔
بھاویں مولانا مودودی نے اسلام وچ اقلیتاں تے زنانیاں دے محدود کردار تے زور دتا ہے پر اپنی مشہور لکھت '' خلافت و ملوکیت '' وچ اسلامی تاریخ وچ خلافت دے پاڑ تے شیعہ سکالراں توں وی کجھ بوہتا کھل کے آئے نیں۔ اوہ تقریبا اک سو ویہہ نکیاں وڈیاں کتاباں دے لکھاری،مولئف ، مترجم تے مفسر سی۔اجکل گو امریکہ گو دا نعرہ مارن والی جماعت اسلامی دے آپوں موڈھی سید ابوالاعلیٰ مودودی امریکہ وچ موئے سی۔
