ابھنو بندرا ولوں بھارت لئی پہلا سونے تگما جتن نوں ساڈی اوس ناکامی نال ملا کے دیکھنا چاہیدا ہے، جس وچ اسیں ہاکی دی کھیڈ دے معاملے وچ اُلنپیاڈ توں ان فٹ ہوون دے اعلان دتے گئے سی۔ اس کھیڈ وچ اسیں کدے جگت جیتو ہُندے سی۔ عالمی کھیڈ مقابلیاں وچ ساڈا ریکارڈ افسوسناک ہے۔ اسیں کوئی کھیڈاں والا دیس نہیں ہاں۔ اسیں صرف دوجیاں دیاں کامیابیاں ویکھدے ہاں۔ سو کروڑ لوکاں دا دیس اوہناں دیساں کولوں ہار جاندا ہے جنہاں دی آبادی ساڈی کسے اک ریاست توں وی گھٹ ہے۔
کیہ ساڈے اندر کُجھ بہتر کرن دی قابلیت نہیں ہے؟ مینوں یقین ہے کہ ساڈے وچ ایہہ ہے اتے اسیں بہت ودھیا پرفارم کر سکدے ہاں جے سانوں صحیح رستے دا پتہ ہووے۔ سانوں اس دُکھدائی سچ دا ساہمنا کرنا پیندا ہے کہ اسیں اوہناں لوکاں کولوں کوئی میچ نہیں جت سکدے، جو ساڈے نالوں زیادہ طاقتور ہن، جویں امریکن، یورپین، آسٹریلین، نیوزی لینڈ واسی، جاپانی اتے چینی۔ اوہ ساڈے نالوں زیادہ رشٹ پُشٹ ہن، چنگا کھاندے ہن، ودھیا ڈھنگ نال رہندے ہن، سانوں پچھاڑن لئی ودھیا سکھلائی لیندے ہن، بھاری توں بھاری ویٹ لفٹنگ کردے ہن، ساڈے نالوں اُچی اتے لمی چھال لاؤندے ہن، گولہ اتے جیولن لمی دُوری تک سُٹدے ہن۔ ساڈے لئی اس بہانے دی کوئی گُنجائش نہیں ہونی چاہیدی کہ اسیں اوہناں توں اوہناں کھیڈاں وچ پچھڑ جاندے ہاں، جنہاں کھیڈاں وچ ہمت نالوں ودھ سٹیمنے دی لوڑ ہُندی ہے : شوٹنگ، تیر اندازی، بیڈمنٹن اتے دُوجیاں کھیڈاں۔ شُروعات وچ سانوں ایہناں کھیڈاں وچ عالمی پدھر دے بننا ہووےگا اتے بعد وچ ہورناں کھیڈاں وچ۔
میرے کُجھ ادھ پکے وچار ہن کہ اسیں ایہہ کم کیویں کر سکدے ہاں۔ تُسیں سہمت ہووو جاں نہ ہووو، پر کُجھ پل اس بارے وچار ضرور کرو۔ سبھ توں پہلاں کھیڈ ستھاں توں سیاستداناں نوں باہر رکھو۔ اوہ کھیڈاں دی تھاں آپنے آپ نوں اگے ودھاؤن اتے مشہوری حاصل کرن وچ زیادہ دلچسپی رکھدے ہن۔ اس دا آسان طریقہ ایہہ ہے کہ پارلیمینٹ ممبراں، ودھائکاں اتے سیاسی پارٹیاں دے کرتے دھرتیاں نوں کھیڈ ستھاں وچ کوئی وی عہدہ نہ لین دا اعلان کر دتا جاوے۔ شرد پوار، سُریش کلماڈی اتے ملہوترا ورگیاں نوں آپنے مُکھ کم وچ لگے رہنا چاہیدا ہے۔ کھیڈ ستھاں نوں کھیڈاں بارے پربندھ سرکاری افسراں نوں سونپ دینا چاہیدا ہے۔
دُوجی گل ایہہ کہ کھیڈاں بارے پنڈ اتے سکول پدھر اُتے سوجھ ہونی چاہیدی ہے۔ ہر پنڈ وچ سالانہ کھیڈاں کرائیاں جاون، جتھے منڈے کُڑیاں دوڑاں، جمپ، شاٹ پُٹ، کُشتی وغیرہ کرن اتے اوہناں نوں انعام دتے جانے چاہیدے ہین۔ ہر سکول وچ ان ڈور اتے آؤٹ ڈور کھیڈاں دا پربندھ ہونا چاہیدا ہے جویں ٹیبل ٹینس، رائفل شوٹنگ، جوڈو، جمپنگ اتے اسے طرحاں دیاں دُوجیاں کھیڈاں اتے کھڈاریاں نوں سکول دے سالانہ پروگراماں دے موقعے ٹرافی دتی جانی چاہیدی ہے۔ ایہہ کم کالج پدھر تک ہونا چاہیدا ہے اتے ٹیم بنا کے کھیڈیاں جان والیاں کھیڈاں دی تھاں زیادہ زور نجی مُقابلے والیاں کھیڈاں اُتے دتا جاوے۔ تد تک ایہہ صاف ہو جائےگا کہ کہناں مُنڈے کُڑیاں وچ جگت پدھر دے کھڈاری بنن دی صلاحیت ہے۔ اوہناں نوں اوس ویلے تک لگاتار ماہر کوچاں توں سکھلائی ملنی چاہیدی ہے، جدوں تک اوہ اولمپک پدھر تک نہ پہُنچ جان۔ اولمپک کھیڈاں وچ مُقابلے لئی صرف اوہناں نوں ہی چُنیا جاوے جو میڈل جتن دا دم خم رکھدے ہون۔ ایہہ کم کرو اتے پھیر نتیجہ دیکھو۔
کھبے ہتھ دا وردان عالمی ٹینس ٹورنامنٹ وچ میں ایہہ دیکھدا ہاں کہ کھڈاری کھبے ہتھ نال کھیڈ رہیا ہے جاں سجے ہتھ نال۔ میں دیکھیا ہے کہ بہت سارے اُگھے کھڈاری، جو کوارٹر فائنل پار کر جاندے ہن، کھبے ہتھ نال کھیڈدے ہن۔ میں سوچیا کہ اوہناں دے ودھیا کھیڈن پچھے مُکھ گل ایہہ ہووے گی کہ سجے ہتھ نال کھیڈن والے کھڈاری ایہہ سوچ لیندے ہن کہ جے اوہ آپنے مخالف ول شاٹ لاؤن گے تاں اوہ جت جان گے، کیونکہ ساہمنے والے ہتھ توں پچھے والا ہتھ عام طور تے کمزور ہُندا ہے۔ میں غلط ساں۔ کھبے ہتھ وچ اجیہا بہُت کُجھ ہے، جو دکھائی نہیں دیندا۔ کھبے ہتھ نال کھیڈن والے کھڈاریاں وچ کُجھ اجیہے گُن ہُندے ہن، جو سجے ہتھ والیاں وچ نہیں ہُندے۔ ایہہ صرف گیند بلے دی ہی گل نہیں، سگوں کھبے ہتھ دی ودھ ورتوں کرن والے لوکاں نے دوجے کھیتراں وچ وی ناں کمایا ہے۔ امریکہ وچ صدر دے عہدے دے دعویدار اوباما اتے جان میکن کھبے ہن۔ سن ١٩٩٢ وچ صدر دے عہدے لئی سارے اُمیدوار جارج بُش، بل کلنٹن اتے روس پیرٹ کھبے سن۔ ایسے طرحاں کُجھ ہور لوک ہن، جویں ہیری ٹرومین، گیرالڈ فورڈ، رونالڈ ریگن اتے بُش سینئیر۔ سیاستداناں توں اڈ چترکار پکاسو اتے بینجمن فرینکلن وی کھبے سن۔
ایہو ویلا ہے کہ اسیں کھبے لوکاں بارے آپنی رائے بدلیئے اتے آپنے بچیاں اُتے اس گل لئی زور پاؤنا بند کر دیئیے کہ اوہ صرف آپنے سجے ہتھ نال ہی کم کرن۔ ایہہ رکھ رکھاء ساڈی بولی وچ وی آ گیا ہے۔ ایڈرائٹ اتے ڈیکسٹریس ورگے شبد فرینچ اتے لیٹن چوں نکلے ہن۔ فرینچ وچ لیفٹ لئی گاؤشے شبد ہے، جس دا مطلب "پورا" وی ہُندا ہے۔ لیفٹ شبد دی ورتوں سرکار مخالفاں، سماج وادیاں اتے کمیونسٹاں لئی وی ہُندی ہے۔ ایہہ کوئی حیرانی والی گل نہیں ہے کہ کمزور اتے بیہودے شبد لیفٹ شبد دے پُورک ہن۔
امر ناتھ زمینی مُدا اسیں اینا شاندار کم کیتا اے جے اینڈ کے نوں اک توں دو راجاں وچ بدل دتا اے۔ زندگی نوں سُستی چوں کڈھن دے اسیں ماہر ہاں اسیں پولیس تے پبلک نوں آپو وچ لڑا دتا اے تے ہندواں تے مُسلماناں نوں آپو وچ بھڑا دتا اے۔ تے ایہہ ہُندا وی کیوں نہ؟ کیونکہ جنگلات دا اک پلاٹ خطرے وچ ہے اینا قیمتی، اینا مہان، کہ اسیں اوہدے لئی پُورے راج نوں اگ لا سکدے ہاں جے لوڑ پوے تاں پُورے دیش نوں پھوک سکدے ہاں۔
