ہمیش وانگوں ایس وار وی پاکستان پیپلز پارٹی دے آگو آصف علی زرداری نال مل کے ایہہ سمجھ نہ آئی جو اوہ کیہہ چاہندے ہین۔بھاویں ایہہ ملنی اوہناں دے صدارتی امیدوار ہوون دے باقاعدہ اعلان توں صرف دو گھنٹے پہلوں ہوئی، پر آصف علی زرداری نے کِتے ایہہ ظاہر نہ کیتا جو اوہ صدارتی چوناں ولوں کوئی فیصلہ کر چکے ہین۔
ہمیش وانگوں اوہناں نوں مل کے ایہو لگا جو اوہ اپنی وچار نوں اپنے پرچھاویں توں وی لُکا کے رکھنا چاہندے ہین جیویں ایہو اک کم اوہناں دی ذاتی سیاست دے مستقبل دی کلی ضمانت ہووے۔
واہ فیکٹری دے باہر ہوون والے خود کش دھاڑیاں توںمگروں آصف زرداری اپنے گھر توں وزیر اعظم دے گھر ٹر گئے ہین۔پر مون سون مینہاں دے اخیرلے بدل، بوہت سخت سیکورٹی، وزیر اعظم ہاؤس دے کھلے لان تے دوالے پہاڑیاں وی اوہناں دی وچلی چھچھوپنج نوں ڈھکن وچ ناکام نظر آیا۔
اوہناں وچ حالی وی اوہی بے چینی، توانائی تے اک عجیب قسم دی بے قراری ویکھن نوں ملی جیہڑی چوناں دے چھیتی مگروں اوہناں نال زرداری ہاؤس وچ ملنی وچ وی ویکھن نوں ملی سی۔ ایس ویلے اوہناں لئی سارا کجھ اوہناں لئی نواں نواں سی پر ہن تے ایس ملنی نوں کئی مہینے بیت گئے۔ ایس وچ اوہ جیہڑے سیاسی گنجلاں دا شکار رہے اوہناں وچ گھرے ہوئے بنندے نوں تے ہفتہ وی سال لگدا ہووے گا۔ اینے لمے سیاسی سفر وچکار کجھ تے بدلنا چاہی دا سی۔ پر نہیں بدلیا۔ اخیر کیوں ؟
ساڈے وزیر اعظم ہاؤس اپڑن توں تھوڑا چر ہی پہلے پی پی پی دا اک وفد لہور وچ میاں نوازشریف نال ملنی کر کے مڑیا سی۔ آصف علی زرداری نوں اوہناں نال ملن دا حالی ویلا نہیں ملیا سی پر اوہ پکی گل ہے جان چکے سن جو لہور مذاکرات ناکام ہو چکے ہین۔ کجھ سمجھ نہ آیا جو اوہ صدر بنن دے معاملے تے اپنے سب توں وڈے حمیتی میاں نواز شریف دے عدم تعاون یاں عدم حمیت توں پریشان ہین یاں پھیر ایہہ کہ اوہ خورے آپوں وی اپنے فیصلے توں راضی نہیں۔
آصف زرداری دا صدر بنن دی چاہ رکھنا کئی اتبار نال سمجھوں باہر ہے۔ اخیر اوہ کسے وی انج دے عہدے دی چاہ کیوں کرن گے جیہدے اختیار گھٹ کرن لئی اوہناں دی اپنی ہی جماعت نے اک آئینی اصلاحاتی پیکیج بنایا ہے۔ تے پھیر اوہناں دے صدر بنن دے مگروں اوہناں دی جماعت دا کیہہ ہووے گا؟
ایہدے وچ کوئی شک نہیں فاروق احمد خان لغاری دے بھیڑے تجربے توں مگروں آئین وچ دتے گئے صدارتی اختیاراں نوں گھٹ کیتے بناء پی پی پی اپنے شریک چیئر مین توں وکھ کسے تے وی صدارتی عہدے دے معاملے وچ اعتماد نہیں کر سکدی۔ پر کیہہ پی پی پی دے کول آصف علی زرداری توں وکھ پارٹی سانبھن لئی کوئی اک وی امیدوار ہے؟ ایتھے ایہہ وی ذہن وچ ہووے گا جو آصف علی زرداری دی ذاتی سیاسی طاقت دا مڈھ اوہناں دی پارٹی ہے نہ کہ ایوان صدر۔
آصف زرداری دا کہنا ہے جو ذوالفقار علی بھٹو صدر ہوون دے نال نال پارٹی دے چیئر مین وی رہے۔ ایس لئی صدر بن کے پارٹی چھڈنا اُکا ضروری نہیں۔پر انج دی صورت وچ مسلم لیگ نواز توں وکھ کیہہ اوہناں دے باقی حمیتی وی اوہناں دے نال رہ سکن گے؟ تے کیہہ اوہناں دی جماعت انج دی صورت وچ کوئی نویں قاف لیگ نہیں بن جاوے گی جیہدی سیاسی مستقبل دی ضامن اوہدی اپنی سیاست توں کِتے ودھ صدارت دی کرسی بن جاوے گی۔
تے پھیر انج دا کیہہ کم ہے جنہوں پورا کرن لئی آصف علی زرداری دے دل وچ صدر دے عہدے دی خواہش جاگی؟
صدارتی امیدوار بنن دا فیصلہ کردیاں ہوئیاں پکی گل ہے ایہو سوال آصف علی زرداری دے ذہن وچ وی ابھرے ہوون گے۔اوہناں نے حالی تیکر سارے معاملیاں وچ بڑی احتیاط ورتی ہے۔ بوہت تنقید دا ساہمنا کیتا ہے، ون سونے الزام سہے ہین پر چھیکڑلا فیصلہ جیہڑا وی کیتا ہے صرف اپنی سیاسی سوجھ بوجھ دے سر تے کیتا ہے۔
خورے اوہ جان گئے ہین جو حکومتی اتحاد ٹٹن والا ہے۔ معزول ججاں دے معاملے نوں ہور لمکاونا ہن پی پی پی دے وس وچ نہیں رہیا۔ تے نہ ہی مسلم لیگ نواز لئی پچھلے کجھ مہینیاں وچ کمایا ہویا سیاسی سرمایا گنوائے بناء ہن پی پی پی نوں ہور ڈھیل دینا اوکھا نظر آوندا ہے۔
ایہہ اُکا بجا ہے جو موجودہ حکومتی اتحاد اہناں تناں ہدفاں دے حصول تیکر قائم رہندا۔ پر ہن جدوں کہ انج ہوندا نظر نہیں آرہیا تے انج دی صورتحال وچ پی پی پی دی قیادت دے کول کیہہ راہ ہوسکدا سی۔ ایہہ جانن لئی خورے ایہہ سمجھنا ضروری ہووے کہ حکومتی اتحاد ٹٹن دے چھیتی مگروں دی سیاست کیہہ ہووے گی۔
پہلا فرق تے ایہہ پوے گا جو اٹھاراں فروری دیاں چوناں توں لے کے ہن تیکر دی سیاست وچ کِتے کِتے اصولاں تے نظریاں دی جھلک مل جاندی سی۔ پر ہن اگے صرف سیاست ہے۔ میاں نواز شریف لکھ کہن جو اوہناں نے پیپلز پارٹی نال رشتہ معزول ججاں دی بحالی وچ کویل دے کارن توڑیا پر جے ایہہ گل سچ ہوندی تے بحالی دے طریقے تے الجھن دی بجائے مسلم لیگ نواز معزول ججاں نوں ہر حالت تے کسے وی شرط تے بحال کرن تے بوہتی توجہ دیندی ۔
حکومتی اتحاد ٹٹن دے مگروں مسلم لیگ نواز دے موقف توں وکھ عوام وچ ایہو تاثر کھلرے گا جو میاں نواز شریف نوں ججاں دی بحالی توں ودھ کے اپنی سیاست پیاری سی۔ انج پاکستان پیپلزپارٹی تے وی بوہت تنقید کیتی جاوے گی جو اوہنے اتحاد نوں قائم رکھ کے جمہوری ریتاں نوں مضبوطی تے طاقت دیون دی بجائے اپنی موجودہ سیاسی طاقت نوں قائم رکھن تے توجہ دتی۔
بھاویں پہلوں مسلم لیگ تے پیپلز پارٹی وچ اُکا اعتماد دی کمی سی تے ہن ایہہ کمی کھل کھلا کے سیاسی ویر دی شکل پھر جاوے گا ایہدا کیہہ نتیجہ ہووے گا؟ مسلم لیگ نواز دی پنجاب وچ حکومت بوہت دبا وچ آوے گی۔ اہنوں ہٹاون لئی پی پی پی تے قاف لیگ وچ گٹھ جوڑ ہووے گا تے ملک دا سب توں وڈا صوبہ سیاسی عدم استحکام دا شکار ہو جاوے گا۔
پچھوکڑ وچ انج دی صورتحال بوہتا فوجی قیادت دے کہن تے پیدا کیتی جاندی سی تے چنگے حالات دی شبیہہ بنن دے نال ہی حکومت نوں صدارتی اختیاراں راہیں چلدا کیتا جاندا سی۔ ایس واری مسلم لیگ نوں خورے فوج توں اُنج دی حمیت نہ ہووے کیوں جو اوہ اپنیاں مجبوریاں تے باہرلے دبا ہیٹھ فوجی قیادت دے کول ایہدے سوا کوئی چارہ نظر نہیں آوندا جو اوہ موجودہ حکومت نوں قائم رکھے۔
صدر دی تھاں اک سیاسی مخالف تے سیاسی مداخلت توں باز فوجی قیادت دی موجودگی وچ مسلم لیگ نواز ہر اُس گلی وچ جھانکے گی جتھوں اوہنوں حمیتی ملن دی آس ہووے۔ نکیاں جماعتاں وچوں اوہنوں نہ تے جمعیت علمائے اسلام، نہ عوامی نیشنل پارٹی تے نہ قاف لیگ تے نہ ہی متحدہ قومی موومنٹ نال آسرا مل سکدا ہے۔ انج مسلم لیگ نواز نہ چاہندیاں ہوئیاں وی مذہبی انتہا پسنداں دے نیڑے ہوندی جاوے گی۔
ایتھے سب توں بوہتا پریشان کرن والی گل ایہہ ہے جو آون والے دناں وچ پاکستان دی فوجی قیادت ولوں ملک دے قبائلی علاقیاں وچ امریکی دھاڑیاں وچ زبردست تیزی دی پیش گوئی ہے۔ انج ایہہ کہنا اوکھا ہووے گا جیویں سن دو ہزار ست وچ ملک دی کالھی نال وگڑ دی ہوئی سیاسی، معاشی تے سیکورٹی صورت حال وچ صدر مشرف اپنے سیاسی مخالفاں سنے مذہبی انتہا پسنداں دی نفرت دا نشانہ بن گئے سن انج آون والے دناں وچ اہناں ناراض طاقتاں دا ہدف خورے آصف زرداری بن جاون۔
حکومت توں باہر ناراض سیاسی طاقتاں وچ مذہبی انتہا پسنداں دی حمیت پاکستان دی ات واد دے خلاف جنگ وچ اک بوہت وڈی رکاوٹ بن کے ابھرے گی تے ایہدے توں فیدا چکدیاں ہوئیاں انتہا پسند اپنی خونی تحریک پہلے توں ودھ بھرویں تے فیدے مند بناون دی کوشش کرن گے۔ تے انج کرن وچ اوہ پہلے توں ودھ اعتماد وچ ہوون گے کیوں جو اوہناں نوں حالات وگاڑن وچ اک وڈی سیاسی جماعت توں وکھ وکیل برادری دا آسرا وی ہووے گا۔
ایس صورتحال نوں ویکھدیاں ہوئیاں اینا ہی سمجھ وچ آوندا ہے جو آصف زرداری دا صدارتی امیدوار بنن دا فیصلہ خورے اوہناں بوہت سارے پاڑ والے فیصلیاں دی خاطر ہووے جو ہن تیکر حکمران اتحاد دی وچلی چھچھو پنج تے یرغمال رہوے۔ خورے آصف زرداری دے دماغ وچ سما گیا ہے جو وزارت عظمیٰ تے عہدہ صدارت تے پورے اختیار توں بغیر اوہناں لئی موجودہ مسئلیاں نال نبڑ نہیں سکدے۔
ایہدی مثال معزول ججاں دی بحالی دا معاملہ ہے۔
وکیل برادری وچ بوہت گلاں ہو رہیاں ہین جو قریباََ بتالی معزول ججاں وچوں تریہہ دے نیڑے نواں حلف چکن نوں تیار ہین۔ ایہہ صورتحال ہن تیکر وکیل تحریک دے آگواں تے مسلم لیگ نواز نوں ناقابل قبول رہی ہے۔ خورے آصف زرداری دا صدر دے طور تے ایہہ پہلا قدم ہووے جو اوہ نکے نکے ٹولیاں دی شکل وچ معزول ججاں نوں بحال کرنا شروع کر دیون۔ جے اوہ ایہہ کر سکے تے ویلے دے نال وکیلاں دی تحریک آپوں ہی مک جاوے گی۔
انج ملک دے کاروبار نوں اگے ودھاون وچ اک وڈی روک دور ہووے گی۔ انج اتحاد ٹٹن توں مگروں آئینی اصلاحواں پیکیج تے وی ہور پیش رفت لئی ہن اوہناں نوں مسلم لیگ نواز نوں راضی کرنا پوے گا۔ خورے ایسے لئی آصف علی زرداری ایس گل تے راضی ہو گئے ہین جو اگے ودھن لئی مسلم لیگ نواز نوں الوداع کہنا ضروری ہو گیا ہے۔
ایہہ تے ویلا ہی دسے گا جو اوہناں دا کیہڑا فیصلہ ٹھیک رہیا تے کیہڑا غلط۔ پر موجودہ حالات وچ آصف زرداری دا اک طاقتور صدر دے طور تے ابھرنا پاکستان لئی دو دھاری تلور ثابت ہوسکدا ہے۔ اوہناں دی ناکامی ملک نوں مذہبی انتہا پسندی تے سیاسی پاڑ دی راہ تے دھک سکدی ہے جدوں کہ اوہناں دی کامیابی پاکستان نوں اوکڑاں دے گرداب توں کڈن دی کنجی ثابت ہوسکدی ہے۔
پچھوکڑ وچ سیاسی معاملیاں وچ پاکستان کدی وی قسمت دا دھنی نہیں رہیا پر ایس بنیاد تے آصف علی زرداری دے مستقبل وچ جھاتی مارنا خورے انصاف دیاں منگاں دے خلاف ہووے۔
مستقبل وچ جو وی ہووے سو ہووے، حالیں صرف اینا کہیا جاسکدا ہے جو آصف زرداری دے صدارتی امیدوار بنن دے فیصلے نے ملکی سیاست نوں پچھلے کجھ مہینیاں دی اصولی تے نظریاتی بحثاں توں کڈھ کے خالص ممکنات دی سیاست وچ لیا ماریا۔ ایتھوں اگے نہ کوئی اصول ہے نہ کوئی نظریہ۔ ہن اگے صرف سیاست ہے۔
