میرے سرنانویں توں بتھیرے ایہہ آکھ سکدے نیں پئی آون والیاں نومبر دیاں چوناں توں وہائٹ ہاؤس وچ اک کالا بیٹھا ہووے گا۔ کہیا تے ٹھُکواں اے۔ پر حقیقت ایہہ اے پئی امریکہ وچ ودھیر نسل گروپاں نال اُسرن والے سماج دی وَل وَل وچ نسلی کرودھ موجود اے۔
ہریک اپنی برداری نال جُڑیا اے تے رنگ اہم کردار ادا کردا اے۔ "سِدے ونیلا امریکہ " دے شوکیسز چنگی تھاواں تے وسدے ہین جدکہ چاکلیٹ تے کافی رنگے کامیاں والے کم کرن والے اپنے ورگیاں دی بستی وِچ ای وسدے نیں۔ مُٹھ جِنیاں نے ایس وِتھ نوں توڑ کے کارپوریشناں دے ہیڈ تے لکھ پتی بنے ہین۔ پر اوہ بہت تھوڑے تے پرانہہ نیں۔
میں دَس سال پہلاں جدوں امریکہ وچ مستقل رہن واسطے آئی سی میرا ناں "اینجی" ہوگیا۔ میرا ناں بے کار تے بے مقصدا ہوگیا۔ فیر اوہ دن وی آیا جدوں میں بے نانویں ہوگئی۔ میرا نواں ناں گُمنام سی۔ فیرمیں "امریکن" بنن دے جتن کردی رہی تے اپنے مُلک تے اوس دیاں "بھیڑیاں" رِیتاں تے رواجاں نال بنوٹی پینڈا رکھنا شروع کردتا ۔ میرے خیرخواہاں نے مینوں خبردار کیتا پئی جد تیک میں "امریکی نظام" نوں نہیں سمجھدی اودوں تیک میں راہ دا روڑا اِی رہواں گی جو میں بن گئی تاں مینوں دساں سالاں وچ کئی گھر بدلنے پئے۔
میں جدوں وِی بھیڑے دِل نال پاکستان پرتن دی گل کردی ہاں تاں مینوں آکھیا جاندا اے " تُوں واپس نہیں جا سکدی، اوتھے بہت پاگل ات گرد ہین۔" ایہہ سچائی سی۔ پاکستان بہت کالھی نال طالبان دی بھوئیں بن رہیا سی اوہناں لوکاں دی جیہڑے چودہ سو سال پُرانے اِسلام وانگوں حیاتی ٹپاون دا آکھدے ہین۔ ایہدے نال آپومارو دھاڑیاں دی نویں فوج جم رہی سی۔ہُن لُور لُور پھِر نہیں ہُندا تے اک تھاویں ٹِھکانہ سُفنا اِی رہ گیا اے جو خؤرے ایس حیاتی وچ پورا ناں ہووے۔
ہارورڈ وچ میں ڈیوک ڈاؤن نال ایڈمز ہاؤس دے بھورے وچ مِلی جو صدیاں پرانی پڑھہناراں دی وَسوں ہے۔ مینوں اوتھے کپڑے دھون واسطے جانا پیا جدکہ اوہ وینڈنگ مشین نوں دھو رہیا سی اینے لَمے چر اوہ فیصلہ ناں کر پایا پئی کیہڑی شے کھانی اے ۔ اوہدی قوت فیصلہ کمزور سی۔ میں اوہنوں پہلی وار اینن برگ وچ وڈے ڈائننگ ہال وچ مِلی میں ایس بندے نوں یونیورسٹی توں جان دی سی۔ اوہدے موہرے کوک، سپرائٹ، پیپسی تے فانٹا دے گلاس پئے سن۔ میں جدوں تھوڑی گل بات مگروں تُر پئی اودوں وی اوہ فیصلہ نہیں کرپایا سی کہ کیہڑی بوتل پیتی جاوے۔ اسیں اودوں بوہتے نیڑے ہوگئے جد اوس نے دس پائی کہ اوہ ویسٹ اورینج وچ رہندا اے جو کہ نیوجرسی جتھے میں رہندی سی اوتھوں ایسٹ ہینوور توں دو پِنڈ اگے سی۔ میں جدوں ڈرائیر چوں کپڑے کڈھ ولہیٹ رہی سی کیونجے ڈرائیربوہت گرم ہوچکیا سی جیس پاروں میرے جُثے نوں گرمائش پُج رہی اودوں اوہنے مینوں آکھیا پئی " میں اجکل بوہت اِکلاپامحسوس کردا ہاں۔ میں بوہت شرمیلا، اپنی ذات وچ گواچیا بندہ آں۔" ڈیوک نے ایہہ آکھدے ہوئے مینوں چھیتی نال باہر نکلن توں ڈَک دِتا " جیکر میں کسے نوں پسند کردا ہاں تے اوس نوں دِل دی گل کرن دی ہمت نہیں کرسکدا۔"
ہُن ڈیوک بوہت سنجیدہ لگ رہیا سی، اوہدیاں اکھاں چنگیاں اڈیاں ہویاں سن۔ میں اپنے ولہیٹے ہوئے کپڑیاں دی ٹوکری نوں اوتھے اِی رکھ کےاوہدیاں سُنن لئی کھلو گئی۔"
ہُن ڈیوک سنجیدہ لگ رہیا سی اوہدیاں اَکھاں ہور کھُلیاں ہوگیاں سن۔ میں اپنے ولہیٹے کپڑیاں دی ٹوکری اوتھےاِی رکھ کے سُنن لئی کھلو گئی " میں ایدکیں گرمیاں وچ بوہتا مِلن ورتن کرنا چاہواں گا، پر میرے توں ہوندا نہیں۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔" ڈیوک نے جُملہ اَدھ وچ اِی ادھورا چھڈ دِتا۔ اوہدے کول اک کمرہ سی تے کدی کسے نال گل کردیاں نہیں تکیا۔ مینوں ایہہ پچھانن وچ کویل ناں لگی پئی ڈیوک دا اِکلاپا گل دی صلیب بن گیا اے تے اوہ اپنے ہان دے جواناں توں وکھرا سی۔
فلپ لوپیٹ اپنی ذات بارے آکھدا اے پئی "فرض کرلو اِنسانی تجرے اِکو ورگے ہوندے نیں۔" مونٹین اک پیر اگانہہ ودھ کے آکھدا اے کہ ہر بندہ اپنے اندر پورا انسانی ماحول لئی پھردا اے۔" اوس گرمیاں ہارورڈ وچ اپنی تخلیقی لِکھتاں وارے لوکاں نے مِلنی تے اوہناں دی رہتل بارے جانن توں مینوں "انسانی ماحول" دی پچھان ہوگئی جو میرے اپنے اندر سی۔
میرا تخلیقی لکھتاں دا کم ہُن شروع ہویا سی کیونجے زندگی مِلن ورتن تے دوجیاں نوں سُنن دا ناں ایں۔ جیہناں "تعلقات" نال گل بات کرنا میرے لئی مان جوگ سی اوہناں وچ صدر کلنٹن تے امریکی ٹی وی ستارے چارلی روز ہوراں نال دِل روح دِیاں گلاں سن۔ اوہناں مینوں گل کرن دا پورا پورا ویلا دِتا۔ ایس نال میرے تجربے وچ وادھا ہویا جو میں امریکہ وچ اپنی حیاتی وارے چِراں توں لبھ رہی ساں۔
اک واری میں نوکری واسطے نیویارک دے سٹار لیجر دے ایڈیٹر نوں اپنی تخلیقاں دی پنڈ نال اک سوجھوانی چِتریا پتر گھلیا۔ مینوں پَک سی پئی اوہ چھیتی آپے اِی مینوں فون کرے گا۔ پر اوہ چُپ چپیتا رہیا۔ اوڑک میں اک ای میل راہیں پُچھیا تے فوری جواب آیا " تہاڈے کاغذ ویکھ کے جاپدا اے تُسیں ایہہ نوکری کر سکدیاں ہو۔" اِنج امریکہ وچ صحافت دی نوکری دا خیال چھڈ دِتا۔
مینوں ہُن تخلیقی کَماں ، پرانےمضموناں تے حوالیاں دے تھَدے نوں رکھن دی لوڑ نہیں رہی۔ سو، میں فیصلہ کیتا پئی ایہناں نوں واپس پاکستان گھلیا جاوے۔ ہر شے لازمی جانی چاہیدی اے، میں ایہناں پرانے کاغذاں نوں تِن تھیلیاں وچ بنھ کے اپنی وَین وچ سُٹیا تے ڈاک خانے نوں تُر پئی۔ اوتھوں دی زنانی کلرک دے متھے دیاں تیوڑیاں ویکھن واسطے میں ایہناں بے ڈھنگے تھیلیاں نوں اوہدے کول لے گئی۔ مینوں پَک اے اوہنوں اپنے نال دیاں نوں مگروں ایہو اِی آکھیا ہووے گا کہ " ایہہ تارکین وطن ہمیشاں گھر کجھ ناں کجھ گھلدے نیں، پتہ نہیں ایتھے کیوں نہیں ٹِک کے رہندے؟ "
میرا خیال اے ایہہ ڈاک دے تھیلے میرے جیہے تارکین وطناں لئی ایجاد ہوئے سن جیہڑے اپنی حیاتی بھر دی کمائی نوں پورے امریکہ وچ دھروئی پھردے نیں جدوں ایس بھار نوں سنبھالنا اوکھا ہوجاندا اے تاں سانبھ سنبھال واسطے کسے ناں انکار کرن جوگے رشتے دار نال واپس وطن گھل دیندے نیں۔ اک سال لنگھ گیا پر ڈاک دے تھیلے اجے تیک اسلام آباد نہیں اپڑے سن۔
فیر اِک میرے رشتے دار وَلوں ای میل آئی پئی سامان پہنچ گیا اے۔ میں وی اوہدے مگرے مگرے تُری تے ہُن پاکستان وچ رہندی آں۔
پر میری امریکہ نال محبت تے نفرت دی بیماری اجے وی چل رہی اے۔ پاکستان وچ کھِلری بے چینی مینوں مُڑ پرتن تے مجبور کردیندی اے میں ڈیوک ہار ادھی ایدھر تے ادھی اودھر فیصلہ نہیں کر پا رہی۔ تارکین دے اپنے اِی داغ ہوندے نیں۔۔۔۔اِکلاپا، امتیاز تے وکھیواں۔ میں بتھیریاں پاکستانیاں نوں جاندی آں جیہناں دے جُثے تے امریکہ وچ ہین پر دِل تے روحاں پاکستان وچ۔ ایہہ وڈی دُکھانت لکھاں بندیاں نوں اپنی ماں دھرتی نوں پرتن نہیں دیندی کیونجے اوہناں اِیتھے آکے امریکی جھنڈے نال وفاداری دِیاں سونہاں چُکیاں ہین۔ بندہ سوچدا کجھ اے تے ہوندا کجھ اے، ایہی زندگی اے۔
