پنجاب وچ بجلی دی کھپت ہر سال ٨ توں ١٠ فیصدی دے حساب نال ودھ رہی ہے پر ایہہ کھپت نویاں صنعتاں جاں پرانیاں صنعتاں دے وادھے کارن نہیں ودھ رہی، سگوں نویں اتے ڈونگھے ہو رہے ٹیوبویلز اتے نویں لگ رہے گھراں دے ایئر کنڈیشنراں دے کارن ودھ رہی ہے۔ کجھ بجلی دی کھپت نویں بن رہے گھراں کارن وی ودھ رہی ہے۔ اصلیت ایہہ ہے کہ پنجاب وچ نویاں ترقی یافتہ صنعتاں لگ نہیں رہیاں اتے پرانیاں صنعتاں لگاتار بند ہو رہیاں ہن۔
پنجاب وچ نویاں صنعتاں نہ لگن دا اک کارن دو اک سال پہلاں اگھڑیا۔ اک دن پنجاب دے اوس ویلے دے وزیر اعلیٰ کیپٹن امریندر سنگھ نے ٹاٹا گروپ آف انڈسٹریز دے موہری رتن ٹاٹا نوں نال لے کے پنجاب دا دورہ کیتا۔ رتن ٹاٹا نوں اوہناں نے چھوٹی کار دے کارخانے واسطے کئی تھاواں وکھائیاں۔ رتن ٹاٹا پنجاب دے لوکاں دی ڈیل ڈول ویکھ کے خوش ہوئے۔ ہر پکھ توں اوہناں نوں پنجاب بہت پسند آیا۔ اخباراں وچ وی چھپ گیا کہ ٹاٹا گروپ والے نینو کار دا پلانٹ پنجاب وچ ہی لاؤن گے پر عین اخیرلے ویلے ٹاٹا گروپ نے چھوٹی کار دا پلانٹ لاؤن واسطے پچھمی بنگال وچ نندیگرام نوں چن لیا۔ انج پنجابی ووہٹی وچاری "نہاتی دھوتی رہ گئی، اتے مکھی بہہ گئی۔" کجھ اسے ہی طرحاں دا ورتارا جرمنی دی سبھ توں وڈی کار بناؤن کمپنی ووکس ویگن نے پنجاب نال کیتا۔ اوہناں نے نابھے دے کول جگہ وی پسند کر لئی پر چھیتی ہی اوہ آپنے فیصلے توں مکر گئے۔
اک پاسے پنجاب سارے بھارت وچوں سبھ توں ودھ کاراں خریدن والا صوبہ ہے، دوجے پاسے اس صوبے وچ کاراں بناؤن دی اک وی اکائی نہیں لگ سکی۔ اس بارے وچ پنجاب نوں باہرلیاں ملکاں دے کار بناؤن والیاں دیاں باہاں مروڑن دی ودھیری لوڑ ہے جیہڑا صوبہ سبھ توں ودھ کاراں خریدے، اوس دا حق بندا ہے کہ اوہ کار بناؤن والیاں نوں سرمایہ کاری کرن لئی مجبور کرے پر انج ہو نہیں رہیا۔
مگروں جا کے پتہ لگیا کہ ٹاٹا گروپ نے پنجاب وچ سرمایہ نہ لاؤن دا فیصلہ اس کارن کیتا کہ پنجاب وچ بجلی دی سخت گھاٹ ہے۔ کارخانے داراں واسطے آپ ڈیزل توں بجلی پیدا کرنی عام بجلی نالوں ست گنا مہنگی پیندی ہے۔ پچھمی بنگال وچ بجلی دی حالت پنجاب نالوں بہت چنگی ہے۔ کجھ سال پہلاں پچھمی بنگال بجلی وچ خودکفیل سی۔ ایسے ہی طرحاں مدراس دے نیڑے جتھے کاراں بناؤن دے کئی کارخانے نویں نویں اُسرے ہن، اوتھے وی سرکاری بجلی چووی گھنٹے ملدی رہندی ہے۔ پونا وچ وی پنجاب نالوں بجلی دی حالت کافی بہتر ہے۔ کئی صنعتکار تاں اجیہے وی ہن جو ہماچل پردیش، اتراکھنڈ اتے جموں کشمیر نوں چھڈ کے وی اتے اوہناں دیاں ریاعتاں دی پرواہ نہ کردے ہوئے وی پنجاب وچ صنعتاں قائم کرن لئی راضی ہن، شرط صرف اک ہی ہے کہ اوہناں نوں ٢٤ گھنٹے لگاتار بجلی سرکار کولوں ملدی رہے۔
جس طرحاں دے پنجاب دے حالات ہن ہن اتے جس طرحاں دے حالات بن رہے ہن، اوناں توں پنجاب دی بجلی دی اوکڑ حل ہندی نظر نہیں آؤندی۔ تہانوں پتہ ہی ہے کہ پنجاب راج بجلی بورڈ نوں گرمیاں وچ بجلی ٤ روپئے دی یونٹ تے خریدنی پے رہی ہے۔ کئی واری تاں ایہہ بجلی ٧ روپئے وی یونٹ دے خریدنی پے رہی ہے پر زمیداراں نوں بجلی مفت دینی پیندی ہے۔ اس سال گویڑ موجب پنجاب راج بجلی بورڈ نوں کساناں نوں مفت بجلی دین کارن ٣٠٠٠ کروڑ روپئے دا گھاٹا پین دی آس ہے۔ ہن تائیں بجلی مفت وچ ونڈن دے کارن پنجاب راج بجلی بورڈ ١٠٠٠٠ کروڑ روپئے دے قرضے ہیٹھاں آ چکیا ہے۔ سال ٢٠٠٨ دے اخیر تائیں ایہہ قرضہ ودھ کے ١٢٠٠٠ توں ١٣٠٠٠ کروڑ روپئے ہو جاوے گا۔ ایہہ حالت دیوالیہ پن والی ہے۔ اجیہا بجلی بورڈ نویں بجلی کس طرحاں پیدا کر سکدا ہے؟
مرکزی سرکار پنجاب اُتے لگاتار دباء پا رہی ہے کہ بجلی بورڈ نوں کارپوریشن بنایا جاوے اتے اس نوں تن کارپوریشناں وچ ونڈیا جاوے۔ پر پنجاب راج بجلی بورڈ تاں پہلاں ہی مرن کنارے بیٹھا ہے۔ اس نوں ہوش آوے گی تاں ہی اس نوں ونڈیا جا سکے گا۔ پنجاب سرکار آپنیاں کمزوریاں نوں چھپاؤن دی خاطر بجلی بورڈ دی ونڈ دی لگاتار مخالفت کردی آ رہی ہے۔ اوہ بجلی بورڈ نوں ونڈن واسطے تن تن مہینیاں دی مہلت منگی جا رہی ہے۔ پنجاب سرکار مرے ہوئے بورڈ نوں کیویں ونڈے؟ پنجاب دے آگو نت نویں وعدے کردے آ رہے ہن کہ آؤن والے پنجاں سالاں وچ بجلی دی ودھ توں ودھ کھپت ١١٠٠٠ میگاواٹ ہو جاوے گی پر اوس ویلے تائیں اسیں ١٣٠٠٠ میگاواٹ بجلی پیدا کرکے پوری طرح خود کفیل ہو جاواں گے۔ لوک سرکار دے وعدیاں اُتے اعتبار وی کردے آ رہے ہن۔ پر حقیقت ایہہ ہے کہ جیہڑی ٧٠٠٠ میگاواٹ وادھو بجلی پیدا کرن دے سرکار وعدے کر رہی ہے، اوہناں وچوں اک پراجیکٹ اُتے وی اجے تائیں زوراں شوراں نال کم نہیں شروع ہویا۔
بجلی پراجیکٹ نوں بنن وچ تن سال دا ویلا گھٹ توں گھٹ لگدا ہے۔ اس دا مطلب ایہہ ہویا کہ اگلے تناں سالاں تائیں بجلی دی اوکڑ بد توں بدتر ہندی جاوے گی۔ جدوں کارخانے داراں نوں ہفتے وچ دو دن کم بند رکھنا پوے گا تاں کیہڑا کارخانے دار پنجاب ول منہ کرے گا۔ بس ایہو ہی کارن ہے کہ پنجاب وچ نویاں صنعتاں لگ نہیں رہیاں اتے پرانیاں بند ہو کے ہور صوبیاں وچ قائم ہو رہیاں ہین۔
انفارمیشن ٹیکنالوجی دے پسار واسطے بجلی نالوں ودھ لوڑ انٹرنیشنل ہوائی اڈے دی ہندی ہے۔ بھارت دے جنہاں جنہاں شہراں وچ وڈے انٹر نیشنل ہوائی اڈے ہن، اوہناں وچ انفارمیشن ٹیکنالوجی دے مرکز وی قائم ہو چکے ہن۔ ایہہ ہوائی اڈے ہن ممبئی، بنگلور، حیدرآباد، دلی/گڑگاؤں، چینئی اتے کولکتا۔ ایہناں ساریاں ہی شہراں وچ انفارمیشن ٹیکنالوجی دے وڈے مرکز قائم ہو چکے ہن۔ چنڈی گڑھ/موہالی وچ اجے تائیں انٹرنیشنل ہوائی اڈا قائم نہیں ہویا، اس دے باوجود چنڈی گڑھ/موہالی وچ انفارمیشن ٹیکنالوجی پیر پسار چکی ہے۔ پنجاب دا قائم ہویا انٹرنیشنل ہوائی اڈا امرتسر وچ ہے پر امرتسر وچ اجے تائیں انفارمیشن ٹیکنالوجی نے پیر نہیں پسارے۔ پنجاب سرکار نوں اس پاسے جتن کرن دی لوڑ ہے۔ امرتسر جالندھر قومی مارگ نوں انفارمیشن ٹیکنالوجی مارگ بناؤنا چاہیدا ہے۔ اس نال کاروبار وی ودھے گا۔
