اخیر امریکی کانگرس نے ست سو بلین ڈالر دا تحفظاتی قنون منظور کر لیا تے صدر بش نے کالھ نال دستخط وی کر دتے۔ ایس قنون ہیٹھ حکومت اینا وڈا سرمایا بینکاں تے دوجے مالیاتی اداریاں نوں بچاون لئی مارکیٹ وچ پھوکے گی تے اوہدی ادائیگی عام شہری اپنے ٹیکساں نال کرن گے۔ اک گویڑ موجب ست سو بلین ڈالر دی مالیاتی اداریاں دی مدد دے کارن ہر امریکی چھ ہزار ڈالر دا مقروض ہویا ہے۔ ہن تیکر گھٹو گھٹ اک کھرب روپیہ مالیاتی اداریاں دے بچاء تے پھوکیا گیا ہے پر ایہدے مگروں لگدا ہے جو امریکی معاشی نظام ہور خراب ہووے گا تے ایہہ حفاظتی بل آپ مارو دھاڑا ثابت ہووے گا۔
ایہہ گل دھیان وچ رکھنی چاہی دی ہے جے تے ایہہ حفاظتی سرمایا مالیاتی اداریاں نوں اپنے پیراں تے کھلیارن دے قابل ہو گیا تے روپئے دے کھلار تے بے روزگاری اسمان نال گلاں کرن گیاں تے جے ایہہ منصوبہ ناکام ہو گیا تے امریکہ وچ ڈپریشن ہی ڈپریشن ہووے گی۔ ایہو کارن ہے جو ایس تحفظاتی پیکیج دے منظور ہوندیاں ہی دنیا دیاں سٹاک مارکیٹاں دھڑا دھڑ تھلے ڈگ رہیاں ہین۔ مارکیٹاں وچ ایہہ پتہ ہے جو ایہہ منصوبہ کم کر وی گیا تے اودوں وی روپئے دے کھلار تے ودھدی ہوئی سود دی شرح توں جان نہیں چھٹے گی۔
لوکائی نے لکھ رولا پایا کہ ایہہ تحفظاتی پیکیج وال سٹریٹ دیاں تگڑیاں بلیاں نوں پالن لئی منظور کیتا جا رہیا ہے پر اک واری پھیر امیر کاروباری حلقیاں نے لوکائی نوں ہرا دتا تے تحفظاتی پیکیج منظور ہو گیا۔ صدر بش تے اوہناں دی ریپبلکن پارٹی تے امیر نواز ہے ہی پر عام طور تے کانگریس تے سینیٹ وی امیراں دا ہی پکھ پوردیاں ہین۔ اک تہائی یاں ادھے سینیٹرکروڑ پتی تے ارب پتی ہین۔ ایسے لئی اوہ بڑے آرام نال امیر نوازی کرن لئی تیار رہندے ہین۔ ایس لئی جدوں تحفظاتی پیکیج لوکائی دے دبا دے کارن کانگریس وچ ناکام ہو گیا تے سینیٹ نے اہنوں بچا لیا۔اخیر کانگریس نوں وی ہار مننا پئی کیوں جو اوہناں نوں وی پتہ ہے جو الیکشن لڑن لئی پیسہ تے امیراں توں لینا پیندا ہے۔ تے منکر ریپبلکن ممبر پیکیج دے حق وچ ووٹ پاون لئی ایس لئی وی تیار ہو گئے امیراں نوں ہور ٹیکس دی بچت دیون دی شق شامل کر دتی گئی سی۔ تے ریپبلکناں نوں ایہہ وی پتہ ہے جدوں امیراں نوں ٹیکس دی چھوٹ دتی جاندی ہے تے حکومت دے خزانے تے بھار پیندا ہے جیہدے کارن غریباں لئی حکومتی پروگراماں وچ کٹوتی ہو جاندی ہے۔ ریپبلکن پارٹی غریباں دیاں سوکھتاں کٹن نوں اپنا فرض سمجھدی ہے۔
امریکہ وچ مڈھلا مسئلہ ایہہ ہے جو ایتھے سرمایا داری اک معاشی نظام ہی نہیں سگوں اک مذہب دا درجہ رکھدا ہے۔ایس مذہب نوں امیر تے پُوجدے ہین غریب وی اوہدے ساہمنے سجدے کردے ہین۔ عسائیت دی نکھیدی جھلی جاسکدی ہے پر سرمایاداری دی نہیں۔ایسے پاروں امیر تے سرمایا دار دیویاں تے دیوتا ہین جیہڑے مخلوق نوں روٹی دیندے ہین۔ ایسے لئی اہناں دیوتاواں دی راکھی ہر شہری دا فرض ہے اوہناں دیاں غلطیاں دی نشان دہی کرنا عام بندیاں دا کم نہیں ہے۔
تحفظاتی پیکیج منظور کرن دی منطق وی سرمایاداری دے مذہب توں لئی گئی ہے۔ جے عام بندیاں نوں ڈھڈ دا دوزخ بھرن لئی بھالن چاہی دا تے اہناں نوں سرمایا دار دیوتاواں دی لٹ مار بھل کے اوہناں دی راکھی کرنی چاہی دی ہے۔ سرمایا داری بائبل وچ لکھیا ہویا ہے کہ سوائے سرمایادار دیوتاواں دے ہور کوئی وی رزق نہیں دے سکدا۔
بوہت سارے معیشت دان جیہڑے غیر جانبدار تے معروضی ہوون دا دعوی کردے ہین ایسے سرمایاداری مذہب دے بھگت ہین۔ ایسے لئی اوہ ایس مذہب دے ٹھیک ہوون دے حق وچ دلیلاں لبھ دے رہندے ہین۔ سرمایا دار دیوتا جیہڑیاں پالیسیاں تے عمل کرن، معیشت دان اوہناں دے حق وچ پج لبھ لیندے ہین۔ایسے لئی اوہناں نوں کجھ پتہ نہیں لگدا کہ معیشت کس پاسے جا رہی ہے۔ تے جدوں سرمایا دار دیوتا معیشت نوں پورا ڈبو دیندے ہین تے ایہہ بھگت معیشت دان رولا پاوندے ہین کہ حکومت اوہناں دی مدد کرے۔
جے کسے نوں امریکی نظریے دی روح توں جانکاری ہووے تے ایہہ دسنا اُکا اوکھا نہیں جو تحفظاتی پیکیج منظور ہوون توں کوئی روک نہیں سکدا۔ ایہدے لئی کسے پن چھان دی لوڑ نہیں سی کیوں جو ایہہ دیوتاواں نوں بچاون دا مسئلہ سی۔ ایس لئی تے سارے معیشت دان رل کے قوالی کر رہے سن جو چھیتی توں چھیتی تحفظاتی پیکیج منظور کیتا جاوے۔ پر ساڈے خیال وچ ایہہ پیکیج اک بمب ہے جیہڑا امریکہ نے آپوں اپنے اُتے سُٹ لیا ہے۔
جیویں کہ شروع وچ کہیا گیا سی جے تے ایہہ پیکیج کامیاب ہوندا ہے یعنی مالیاتی ادارے تباہی توں بچ جاندے ہین تے ملک وچ روپیئے دا کھلار بیروزگاری تے بوہت تگڑی سود دی شرح دا ساہمنا ہووے گا تے جے ایہہ مکمل ناکام ہو جاندا ہے تے ایہدا مطلب ایہہ ہووے گا جو امریکہ انج دے جال وچ پھس گیا جتھے شرح سود جنی وی گھٹائی جاوے کوئی نواں کاروبار شروع کرن تے تیار نہیں ہوندا۔(اہنوں معیشت دان لکویڈیٹی ٹریپ کہندے ہین) ایہہ صورت حال اودوں پیدا ہوندی ہے جدوں ملک وچ معاشی ڈپریشن آ رہیا ہووے۔
معاشی گنجل اصل وچ سیاسی نظام دی پیداوار ہین۔ امریکہ وچ سٹاک مارکیٹ، ریل اسٹیٹ تے پٹرول دیاں منڈیاں وچ ہی بھکانا نہیں پھلیا سگوں امریکی سیاست وی اک بھکانے وانگوں پھل چکی ہے۔ جدوں تیکر ایہہ بھکانا نہیں پاٹ دا اودوں تیکر امریکی معیشت دیاں بماریاں دور نہیں ہوسکدیاں۔
