Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> سائنسی دُنیا >> نفسیات دی حقیقت، لوڑ تے اہمیت

نفسیات دی حقیقت، لوڑ تے اہمیت

وچار ڈیسک
March 8th, 2013

جے تسیں کجھ لوکاں دے ساہمنے نفسیات دی حقیقت، لوڑ تے اہمیت بیان کرو تے ایہناں وچوں بعض لوک کہن گے کہ نفسیات دی لوڑ تے ایہدے فوائد تسلیم، پر نفسیات دا سکسکھنا، سمجھنا تے جاننا وی اک لما عمل اے تے ایہدے علم نوں سکھن لئی وقت وی چاہیدا اے۔ دنیا دے کول نہ اینا وقت اے تے نہ اینی ہمت۔ اج تک دنیا دے کم انج ای چلدے رہے نیں۔ دنیا کامیابی حاصل کردی آئی اے۔ نفسیات دا ناں تے نفسیات دی پکار تے اج لائی جا رہی اے ورنا ایس توں پہلاں نہ ایہدا ناں سی تے نہ ایہدی لوڑ۔ جے نفسیات دے بغیر کم نہ چل سکدا تے دنیا اج اینی ترقی نہ کر سکدی۔
گل بالکل درست تے بہت پتے دی اے۔ واقعی جے اج تک دنیا نے بغیر نفسیات دے کم چلایا اے، نہ صرف چلایا سگوں خوب چلایا اے تے فیر آخر ایس نویں چیز دے جھنجھٹ دی کیہ لوڑ؟ پر ذرا دماغ نوں ہور وسعت دیو۔ واقعا ایہ نہیں کہ اج توں پہلاں نفسیات دا وجود نہ سی۔ نفسیات دا وجود ابتدائے آفرینش نال اے تے دنیا نے ایس توں استفادا وی اج شروع نہیں کیتا، سگوں شروع توں کردی آئی اے، پر دنیا ایہنوں اک علم دی حیثیت نال نہیں جان دی سی۔ ایہدے ناں توں واقف نہیں سی۔ ایہدی اصطلاح وضع نہیں کیتی گئی سی۔ ایہدے اتے کتاباں نہیں لکھیاں گئیاں سن۔ پر ''علم'' دی حیثیت نال وجود وچ آن تے ایہدے ناں نال کتاباں چھاپن دا ایہ مطلب نہیں کہ نفسیات دا ایس توں پہلاں وجود نہیں سی۔
علم الحساب دی مثال لوو۔ ایہدی لوڑ، افادیت تے اہمیت توں کوئی شخص انکار نہیں کر سکدا۔ روز مرا زندگی وچ صبح شام سینکڑاں کماں وچ حساب دانی دی لوڑ پیندی اے۔ بغیر حساب جانے گزارا نہیں۔ پر بہت سارے لوک ایسے نیں جو علم الحساب توں واقف نہیں۔ اوہناں نے کدی کتاب وچ حساب نہیں سکھیا۔ حساب دی کتاب توں سوالات کدی حل نہیں کیتے۔ استاد دا بارِ احسان کدی نہیں اٹھایا، پر اوہ بڑی آسانی نال اپنے کاروبار، اپنے معاملات تے اپنی تجارت وچ حساب دے چنگے خاصے سوالات حل کر لیندے نیں۔ جے اوہ ایہ کم نہ کر سکے تے ایہناں دی تجارت نہیں چل سکدی۔ جد کہ اوہ حساب دی ابجد توں واقف نہیں۔ ہین جے کوئی شخص ایہدے توں ایہ نتیجہ کڈھے کہ حساب بے کار، غیر مفید تے لاحاصل اے یاں ایہدا سکھنا بالکل غیر ضروری اے تے کیہ تسیں ایس توں متفق ہووو گے؟ ایس طرحاں نفسیات دے لفظ توں ایس توں پہلاں لوک ناواقف سن تے اج وی بہت سارے لوک ناواقف نیں، پر دنیا ہمیشا توں نفسیات نوں سمجھدی، سکھدی تے ایہدے اصولاں اتے عمل کردی آئی اے۔
اک کامیاب حیاتی لنگھاون لئی نفسیات توں واقفیت ہمیشہ ضروری رہی اے تے ہر کامیاب انسان کسے نہ کسے حد تک نفسیات دان ہوندا اے۔ بھاویں اوہنوں وی ایہدا احساس نہ ہووے تے اوہ اپنے آپ نوں نفسیات دان نہ سمجھدا ہووے۔
اک تاجر نوں ویکھو، جے اوہ اپنے شہر دے ماحول نوں، بازرا دے اتار چڑھاؤ نوں موسم دے اثرات نوں، عوام دے مذاق تے طبیعت نوں، مختلف طبقیاں دی پسند تے معیار نوں، گاہک دے موڈ تے ترغیب تے تشویق دے طریقیاں نوں، عام رواج تے فیشن نوں نہیں سمجھدا تے اوہ اک کامیاب تاجر نہیں بن سکدا اے۔ ضروری نہیں ایہنے ایہ ساریاں چیزاں نفسیات دیاں کتاباں وچ پڑھیاں ہون۔ اپنے تجربے تے مشاہدے یاں بزرگاں دے تجربات نال اوہ ایہناں ساریاں گلاں نوں سمجھ سکدا اے تے سمجھدا اے۔ تسیں کسے وی تاجر دے کول چلے جاؤ، اوہ تہانوں گاہکاں دی نفسیات توں متعلق اوہ گلاں دسے گا جیہڑیاں تسیں نہیں جان دے۔
اک ملازم دا اپنے افسر دے مزاج، عادت، رجحان، پسند تے نا پسند تے کیفیات نفسی توں واقف ہونا ضروری ای نہیں، لازمی اے۔ ایہدے بغیر اوہ انتہائی سخت کوشش تے خدمت دے باوجود اپنے حاکم نوں خش نہیں رکھ سکدا تے کامیاب ملازم نہیں کہوا سکدا۔ فرض کرو، ملازم انتہائی محنت نال اپنیاں خدمات سر انجام دے رہیا اے۔ افسر کسے سوچ وچ پیا ہویا اےتے نہیں چاہندا کہ ایس ویلے کوئی ایہدے نال کسے قسم دی گل یاں سوال کرے۔ ہن محنتی ملازم ایہدے دم اتے مسلط ہو جاندا اے تے کم توں متعلق ہدایات حاصل کرن لئی بار بار ایہدی مصروفیت وچ دخل اندازی کردا اے تے ظاہر اے کہ ایس ''فرض شناسی'' دا نتیجہ خراب ہووے گا۔ نفسی کیفیات تے احساسات توں ناواقفیت اک لمحے وچ ساری محنت تے سارے کیتے دھرے اتے پانی پھیر دیندی اے۔ ملازمت تے تجارت دی طرحاں دنیا دے ہر پیشے تے کم وچ نفسیات توں واقفیت دی لوڑ اے، بھاویں اوہ نفسیات نظری ہووے یاں عملی۔
ہن ایہ سوال کیتا جا سکدا اے کہ جدوں نفسیات توں انسان عملاً تجربے تے مشاہدے راہیں واقف ہو سکدا اے تے فیر نظری نفسیات دی کیہ لوڑ تے فائدہ؟ نفسیاتی کتاباں دی ورق گردانی توں کیہ حاصل؟ ایہ تے ایس قسم دے سوالات اصل وچ سہل پسندی دی وجہ توں پیدا ہوندے نیں۔ کتاباں دے مطالعے دی تکلیف کون گوارا کرے، کون دماغ نوں تکلیف دیوے، پر غور کیتا جاوے تے نظری نفسیات جو تسیں کتاباں دے مطالعے نال سکھدے او، عملی نفسیات دے مقابلے بہت زیادہ آسان تے گھٹ توں گھٹ وقت دی طالب اے۔ عملی نفسیات بغیر ایہدے ممکن نہیں کہ تسیں گہری توجا تے ارتکازِدماغی دے نال انساناں دے ذہنی اعمال تے جسمانی حرکات دا مطالعا کرو۔ ایہناں دے برتائ، جذبات، کیفیات، تاثرات تے احساسات نوں پڑھو، جانچو تے پرکھو، موازنا کرو تے ایہناں توں عام اصول اخذ کرو۔ ظاہر اے کہ ایہناں گلاں لئی اک مدت درکار اے۔ ایہدے برخلاف نظری نفسیات جیہنوں تسیں کتاباں دے مطالعے توں حاصل کر سکدے او، تہانوں بہت ساریاں دقتاں توں بچاندی اے۔ انسانیت نے جو تجربات کیتے نیں، اوہ تہاڈے ساہمنے نفسیات دیاں کتاباں نتھار کے رکھ دیندیاں نیں۔ مشاہدات دا اک ذخیرہ محفوظ کر دیندیاں نیں۔ تہانوں ایسے اصول دیندیاں نیں جیہناںدی روشنی وچ تسیں اپنے تجربات نوں مضبوط کر سکدے او تے اپنے معاملات نوں جانچ کر سکدے او۔ ایہو نفسیات دے مطالعے دی افادیت اے۔



Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels