دنیا دی ابادی ایس ویلے 6 ارب 80 کروڑ تائیں اپڑ گئی ہے۔ تاریخ دے مختلف ویلیاں وچ دنیا دی ابادی وچ وادھے اتے روک لاؤن لئی بڑے جتن کیتے گئے اتے فیملی پلاننگ دے ناں تے کجھ چنگے پروگرام شروع کیتے گئے پر بوہتے پروگرام پورے طور اتے پُٹھے ثابت ہوئے۔
جگت وچ بال جمن تے روک یاں فیملی پلاننگ دی سب توں پہلی وڈی کوشش بھارت دے اک پنڈ کھنّا وچ 1950 دی دہائی وچ کیتی گئی۔ ایہ کوشش امریکہ دے راک فیلر فاؤنڈیشن اتے ہارورڈ سکول آف پبلک ہیلتھ دی مدد نال کیتی گئی۔ ایس مہم وچ ریسرچ کرن والیاں نے پنڈ دے 8000 لوکاں نوں ہر مہینے کنڈوم دینے شروع کیتے۔ ایہدے نال نال اوہناں نے اک دوجے پنڈ دے لوکاں اتے وی نظر رکھی جینہاں نوں کنڈوم نہیں دتے گئے۔ پنج ورہیاں مگروں اوہناں نوں پتہ لگیا جو جیہڑے لوکاں نوں کنڈوم نہیں دتے گئے سن اوہناں گھٹ بچے جنے۔
ایس کوشش توں ایہہ گل موہرے آئی جو ابادی گھٹاؤن دیاں چنگیاں پالیسیاں بناؤنا کنا کو اوکھا ہے۔ کولمبیا یونیورسٹی دے ایسوسی ایٹ پروفیسر میتھیو کونیلی Matthew Connelly نے آپنی کتاب Fatal Misconception وچ پرانی اک صدی دیاں ساری غلطیاں، نسل پرستی، جنسیت اتے نااہلی دیاں مثالاں کٹھیاں کیتیاں ہین۔
اوہ کہندے ہین جو ابادی کنٹرول کرن دیاں ساریاں کوششاں متنازعہ رہیاں نیں اتے امریکہ دے صدر جارج بش دی سرکار اقوام متحدہ دے پاپولیشن فنڈ نوں اک دھیلا دین توں وی انکاری ہے کیوں جو اوہ سمجھدی ہے جو ایہہ فنڈ چین وچ عورتاں دی زبردستی نس بندی کرن دی کوششاں وچ وی رلت کر دی رہی ہے حالاں ایہہ گل غلط ہے۔ فیملی پلاننگ پروگراماں دی نکھیدی کرن والے پروفیسر کونیلی دی ایس کتاب اتے ڈاڈھے خوش ہین۔ پر سیانے کہندے ہین جو ایس کتاب وچ پیش کیتی گئیاں دو گلاں بالکل ٹھیک ہین۔ پہلی تاں ایہہ ہے جو ابادی دی پلاننگ کرن والیاں نے بڑیاں غلطیاں کیتیاں ہین اتے جدوں بھارت اتے چین وچ لوکاں دی زبردستی نس بندی کیتی گئی تاں ایہہ لوکی کجھ نہ بولے۔ دوجی گل ایہ ہے جو ایہو پلاننگ کرن والیاں نے پرانے زمانے توں سبق سکھ لئے ہین اتے ہُن اوہ ترقی وچ پچھے رہ جان والے ملکاں وچ غریب لوکاں دی زندگی بچان دے جتن کر رہے ہین۔
آپنی کتاب وچ پروفیسر کونیلی پچھلے سو ورہیاں دے دوران فیملی پلاننگ لئی کم کرن والیاں دی غلطیاں موہرے لیائے ہین۔ ایہناں چوں اک وڈی غلطی ایہ ہے جو پلانر ایہہ سمجھدے رہے ہین جو نس بندی یاں کنڈوم دی ورتوں نوں اگانہہ ٹورن نال گُجی کھوپڑی والے پینڈو راہ اتے مُڑ آؤن گے۔ کونیلی اک مشہور لکھاری ولیم ووگٹ دی 1948 وچ چھپن والی کتاب Road to Survival داحوالہ دیندے ہین جیہدے وچ اوہناں آکھیا جو نیندر نہ آؤن دی بیماری بڑی چنگی شے ہے کیوں جو ایہہ ابادی اتے روک لان وچ مدد دیندی ہے۔ اودھر بچے جمن اتے روک لئی کم کرن والی مارگریٹ سینگر ایس گل وچ یقین رکھدی سی جو غریباں دی بستیاں وچ کنڈوم ورتن نال ان پڑھ لوکاں نوں ابادی گھٹاؤن ول موڑنا سوکھا ہووے گا۔
1960 وچ امریکہ نے ابادی اتے روک دے پروگراماں وچ پیسہ لانا شروع کیتا اتے امریکہ کولوں امداد لین والے ملکاں اتے امداد لین لئی شرط لاؤنی شروع کیتی جو اوہ فیملی پلاننگ دے پروگرام اگانہہ ودھاون۔ ایس دا اک نتیجہ ایہہ ہویا جو IUD ورتن دی مہم مگروں زنانیاں دی بچہ دانی سُجن لگ پئی جیہدے لئی کسے علاج دا پربندھ نہیں سی۔ پر جدوں IUD بناؤن والی کمپنی تے ایہدے بھیڑے اثراں پاروں مقدمے ہون لگ پئے تاں اوس نے ایہہ IUD بوہت وڈے ڈسکاؤنٹ تے یو ایس ایڈ نوں دے دتے جہنے خوشی خوشی ایہہ IUD غریب ملکاں دیاں غریب زنانیاں دے ورتن لئی گھل دتے۔
کونیلی کہندے ہین جو بچے جمن تے روک اتے نس بندی دے اقدام زنانیاں لئی ڈاڈھے خطرناک ہو سکدے ہین اتے ھزاراں زنانیاں بچہ جمن دے نال ای مر جاندیاں سن۔ اتے فیملی پلاننگ لئی مدد اپڑان والے سارے ای لہندی جگت دے مرد ہوندے سن۔ جیویں 1974 دی ورلڈ پاپولیشن کانفرنس وچ رلت کرن والے 130 نمائیندیاں وچوں 127 آدمی سن۔
پال ایلرک نے آپنی کتاب The Population Bomb وچ آکھیا ہے جو جگ اک شدید قحط دے نیڑے اپڑ گیا ہے اتے اوہناں امریکہ اتے زور پایا ہے جو اوہ ایسے علاقیاں لئی خوراک دی امداد روک دیوے جتھے قحط مکن دی اُمید گھٹ ہے۔ ورلڈ بینک دے پردھان رابرٹ میکنامارا نے غریب ملکاں دے ہیلتھ کئیر لئی امداد روک دین دی صلاح دیتی کیوں جے ایس پاروں لوکاں دے مرن دا ریٹ ودھدا روے اتے انج ابادی گھٹ جاوے۔
1983 وچ اقوام متحدہ نے آپنی عزت مٹی وچ رول دتی جدوں اوہنے ابادی دا وڈا ایوارڈ چینی سرکار دے زبردستی نس بندی کرن دے پروگرام دے پردھان چئین شن ژونگ نوں دے دتا۔ پر ہولی ہولی جگ نوں ایس گل دا احساس ہون لگ پیا جو زنانیاں کول حقاں دے علاوہ بچے دانیاں وی ہوندیاں ہین۔ فیر جدوں اک زنانی، پاکستان دی مشہور گائنی کالوجسٹ ڈاکٹر نفیس صادق یونائیٹد نیشنز پاپولیشن فنڈ دی پردھان مقرر کیتی گئیاں تاں اوہناں نے عورتاں دی حقاں دی تحریک اگانہہ ٹوردے ہوئے جمن مگروں بچیاں دی موتاں اتے ایڈز نوں پھیلن توں روکن لئی وڈے پروگرام شروع کیتے۔ ایس دے نتیجے وچ فنڈ نوں چین وچ بڑی کامیابی ہوئی۔ فیر فنڈ نے نکی کڑیاں وچ تعلیم ودھان لئی پروگرام شروع کیتے۔ ایہہ پالیسی غریب ملکاں وچ ابادی گھٹان لئی بوہت مؤثر ثابت ہوئی ہے۔
ایہہ چنگی گل ہے جو کونیلی نے زبردستی نس بندی اتے IUD دی ورتوں مگروں ہون والے صحت دے مسئلیاں، نسلی امتیاز اتے جنسیت بارے کھل کے گل کیتی ہے پر اسانوں ایہہ وی یاد رکھنا چاہیدا ہے جو ایہہ سب ہُن تاریخ دا حصہ بن گیا ہے۔ فیملی پلاننگ دی تحریک ہُن سیدھی راہ اتے اپڑ گئی ہے اتے ہُن ایہہ غریب ملکاں وچ زنانیاں دی زندگی بچان دے جتن کر رہی ہے۔ ایہدے نال ای اوہناں ملکاں وچ غریبی گھٹ کرن لئی مدد وی ملدی ہے۔ پر جے ایس تاریخ نوں بار بار موہرے لیا کے فیملی پلاننگ دی تنظیماں دے اج دے چنگے پروگراماں دا بیڑہ غرق کرن دی کوشش کیتی جاندی ہے تاں غریب ملکاں دی غریب زنانیاں نوں بڑا دُکھ ہووے گا۔
