سائنس داناں نے کاہڈ کڈی ہے کہ پھل کیڑیاں دی توجہ حاصل کرن لئی حرکت کردے ہین۔ ایس کاہڈ نے ایہہ سمجھن وچ مدد دتی ہے کہ پھل کیویں ہوا وچ لہراوندے ہین تے ایہہ پتہ لگیا ہے کہ ایہہ لہرانا اک چال ہے کیڑیاں دی توجہ لئی۔ سائنسداناں نے ایہہ کاہڈ کیمپیئن ناں دی عام جنگلی پھل تے کاہڈ کردیاں ہوئیاں کیتی، جنرل آف ایوولیوشنری بائیلوجی وچ کہیا گیا ہے کہ لہراوندیاں ہوئیاں پھلاں تے کیڑے بوہتے آوندے ہین تے اوہ بیج دی پیداوار وی بوہتی ہوندی ہے۔ تے اہناں لہراوندے پھلاں وچ بوہتیاں قسماں دے کیڑے آوندے ہین۔
کئی سالاں توں سائنس داناں دے خیال وچ پھل اپنے رنگ، خشبو پتیاں تے رس راہیں مکھیاں تے شہد دیاں مکھیاں دی توجہ لیندے ہین۔
کسے نے وی پھلاں دے ہوا وچ لہراون ول توجہ نہ دتی۔ سائنس دان جان وارن دا کہنا ہے ' ساحل سمندر تے میں لمے پیا پھلاں نوں سمندر دی ہوا وچ لہراوندیاں ویکھ رہیا سی تے سوچیا کہ اہناں پھلاں دا تنا کیوں ہے تے نقصان دا خطرہ مول لیندے ہین'۔ اوہناں نے پچھوکڑ وچ کیتی گئی کاہڈ ویکھی جنہاں توں بوہت گھٹ سوالاں دے جواب ملے۔
' مینوں پھلاں دی حرکت دے حوالے نال اک گل لبھی جیس وچ لکھیا سی کہ ایہہ حرکت بے معنی ہے کیوں جو کیڑے حرکت دی کھوج لاون لسے ہوندے ہین۔ تے ایہہ گل اُکا غلط ہے '۔
ہور معلومات لئی وارن تے اوہناں دی سنگی پینری جیمز نے سی کیمپیئن تے کاہڈ کڈی۔ اوہناں نے اُچیچے بیجے گئے تن سو پھل جنہاں دے تنے وکھو وکھ لمبائیاں دے سن تے اوہناں دے ہوا وچ لہراون نوں ریکارڈ کیتا، اوہناں تے کنے کیڑے آوندے ہین تے کنے بیج اگدے ہین۔
اوہناں دی کاہڈ توں ایہہ گل ثابت ہوئی کہ لمے تے پتلے تنے والے پھل ہوا وچ بوہتا لہراوندے ہین تے اوہناں تے بوہتے کیڑے آوندے ہین۔جان دا کہنا ہے ' لہراوندے پھل کیڑیاں نوں بوہتا نظر آوندے ہین تے بیاں دی پیداوار وی بوہتی ہوندی ہے۔ تے نکے تنے والے پھل گھٹ لہراوندے ہین تے گھٹ کیڑے اوہناں تے توجہ دیندے ہین۔'
