بہت ساریاں چیزاں جو اسیں کیڑےمکوڑیاں نوں آپنے گھراں توں دور رکھن لئی ورتدے ہاں، ساڈی آپنی صحت لئی وی بے حد خطرناک ہندیاں ہین اتے ایہناں وچوں بہت ساریاں غیرضروری وی ہندیاں ہین۔ میں اجیہے گھر وچ رہندی ہاں، جو میرے ایتھے آؤن توں پہلاں کیٹ پتنگیاں نال بھریا ہویا سی۔ اس دے دروازے سیونک نے کھادھے ہوئے سن، وڈیاں وڈیاں کیڑیاں ہر تھاں تُریاں پھردیاں سن۔ گل کیہ، پورا گھر، جو کمیونسٹ پارٹی ولوں ٣٠ سالاں تک دفتر دے طور ورتیا جاندا رہیا، وکھو وکھ طرحاں دے کیڑے مکوڑیاں نال بھریا پیا سی۔ سارے گھر وچوں کیڑے مار رسائناں دی ہمک آؤندی سی۔ پر ہن اسیں بڑے سکون بھرے ڈھنگ نال رہندے ہاں۔ کدے کوئی رسائن نہیں ورتے گئے، کیڑے گھر توں باہر رہندے ہن اتے اسیں اندر۔ ہن کجھ ہور غیرضروری کماں دی گل کردے ہاں جو عام ویکھن نوں ملدے ہن۔ سارے لوک روزانہ آپنے گھر دا فرش صاف کرن لئی پوچا لاؤندے ہن۔ بہت سارے لوک پوچے لئی فنائیل دی ورتوں کردے ہن جدوں کہ فنائیل ساڈے لئی جگر دے کینسر، سستی اتے سردرد وغیرہ ورگیاں علامتاں دا کارن بن سکدی ہے۔ ایہہ جھاڑو پوچا کرن والیاں غریب عورتاں لئی وی بے حد خطرناک ہے۔ میں آپنے گھر وچ پوچے لئی صرف پانی دی ہی ورتوں کردی ہاں اتے بس اس دی ہی لوڑ ہندی ہے۔ ہریک کمرے لئی تازے پانی دی اک بالٹی اتے صاف پوچے دی ورتوں کیتیاں ہریک چیز چمکاں مارن لگدی ہے اتے کیڑے مکوڑے وی دور رہندے ہن۔ اجیہا کرنا سستا وی ہے اتے صحت مند وی۔ اکثر اسیں اک جاں دو چمچے سفیدے دا تیل وی پانی وچ ملا لیندے ہاں، جس نال گھر وی مہکدا رہندا ہے اتے مکھیاں سنے کیڑے وغیرہ وی گھر توں دور رہندے ہن۔ سفیدے دا تیل کاکروچاں نوں وی دور رکھدا ہے۔
کاکروچ ہور طریقیاں نال وی دور رکھے جا سکدے ہن۔ آٹے نوں گلا کرکے اس دیاں گولیاں وٹ لوو۔ پھر ایہناں وچ کجھ بونداں دیار دی لکڑ دا تیل، صندل دا تیل اتے پچولی دا تیل ملا لوو۔ ایہناں گولیاں نوں الماریاں اتے باتھروماں دیاں نالیاں وغیرہ وچ رکھ دیو۔ جے تسیں آپنے باتھ روم دیاں نکاسی نالیاں وچ جاں ایہناں دے نیڑے مشکفور نال نم دا تیل ملا کے رکھ دیو تاں وی کاکروچ دور رہن گے۔ نالیاں دی موری دے باہر ابالی ہوئی بھنڈی رکھن نال وی کاکروچ وغیرہ باہر نہیں نکلدے۔ سبھ توں پہلی اتے سدھی لوڑ ایہہ ہے کہ آپنی رسوئی اتے سٹور وغیرہ نوں بالکل صاف رکھو۔
تسیں آپنے کھنڈ دے ڈبیاں وچ تیز پتا رکھ کے کیڑیاں نوں ڈبیاں توں دور رکھ سکدے ہو۔ سندور نال لکیراں کھچ کے وی کیڑیاں نوں گھر وچ داخل ہون توں روکیا جا سکدا ہے۔ جیہڑی تھاں توں وی کیڑیاں گھر وچ داخل ہندیاں ہین، اوتھے مرچ دے پاؤڈر جاں ہلدی دیاں لکیراں کھچ کے وی ایہہ کم کیتا جا سکدا ہے۔ کیڑیاں پپرمنٹ دے تیل نوں وی نفرت کردیاں ہن۔ انہاں دے لنگھن والی تھاں تے اس تیل دے دو چار تُبکے پاؤن نال اوہ تہاڈے گھر چوں غائب ہو جان گیاں۔ چوہے وی پپرمنٹ نوں نفرت کردے ہن۔ چولاں وچ تھوڑھی جہی ہلدی رلا کے ایہناں نوں سسری توں بچایا جا سکدا ہے۔
الماریاں وغیرہ نوں نم دے تیل نال پالش کرکے تسیں کتاباں، لکڑ اتے کپڑیاں نوں وکھو وکھ طرح دے کیڑے مکوڑیاں اتے سیونک توں بچا سکدے ہو۔ کتاباں وچ اتے کپڑیاں والی الماری وچ نم، تلسی جاں مور پنکھی دے پتے رکھ کے وی کیڑیاں توں بچاء کیتا جا سکدا ہے۔ دیار دی لکڑ دا تیل وی کپڑیاں نوں کیڑیاں توں بچاؤندا ہے۔ ہر طرحاں دے کیڑے مکوڑیاں نوں دور رکھن لئی نم دے پتے آپنی الماری تے فرش دے وچھاؤنیاں ہیٹھ رکھو۔ نم دے پتیاں نوں سکا کے گرم کپڑیاں، کتاباں اتے اناج وغیرہ وچ رکھن نال ہر طرحاں دے کیڑے مکوڑے دور رہندے ہین۔
اکثر اسیں ویکھدے ہاں کہ مکھیاں کھانے دی میز دوالے اڈدیاں رہندیاں ہن۔ ایہناں توں کھیہڑا چھڈاؤن لئی کھاون توں پہلاں اتے پچھوں میز نوں لون والے پانی نال پونجھو۔ صاف ہی ہے کہ اسیں زہریلے رسائناں دی ورتوں توں بناں ہی ہر طرحاں دے کیڑے مکوڑیاں نوں آپنے گھر توں دور رکھ سکدے ہاں۔
کیہ تہاڈے بغیچے وچ سیونک ہے؟ اس نال نجٹھن دا اک آسان طریقہ ایہہ ہے کہ بغیچے وچ کیلے دے درخت اگاؤ۔ پنڈاں وچ اتے پہلاں پہلاں شہراں وچ وی جدوں کوئی نواں گھر بناؤندا سی تاں شروعات توں پہلاں اوہ نیڑے تیڑے کیلے دے درخت ضرور لاؤندا سی۔ اس پچھے متھ ایہہ منی جان لگ پئی کہ اجیہا بدروحاں نوں دور رکھن لئی کیتا جاندا ہے۔ پر اصلیت ایہہ ہے کہ اجیہا اس لئی کیتا جاندا سی تاں کہ سیونک وغیرہ گھر دیاں نیہاں رکھن توں پہلاں ہی ایتھوں مُک جاوے۔ کیلا اس معاملے وچ جادو ورگا ہندا ہے۔ تہانوں بوٹے دے وڈا ہون دی وی اڈیک کرن دی لوڑ نہیں۔ بوٹا لاؤن دے کجھ دناں دے وچ وچ ہی اثر دکھاؤنا شروع کر دیندا ہے۔
جے تسیں آپنے بغیچے وچ شام دی سیر کرنا چاہندے ہو پر کیڑے مکوڑیاں دے ڈر کارن اجیہا نہیں کردے تاں بغیچے نوں کیڑیاں وغیرہ توں دور رکھن دا اک سوکھا جیہا طریقہ ایہہ ہے کہ گملیاں وچ مور پنکھی دے بوٹے اگاؤ۔ پنڈاں وچ لوک مور پنکھی دے بیج لتاں باہاں وغیرہ تے ملدے ہن تاں کہ مچھراں وغیرہ توں بچاء کیتا جا سکے۔ اس دے بیج مہک ہین ہندے ہن۔ سو ایہہ وی چنتا کرن دی لوڑ نہیں کہ تہاڈے کولوں چنگی ماڑی مہک آوے گی۔
بہت سارے لوک آپنے گرم کپڑیاں وچ اتے باتھ روم دے سنکاں وچ فنائیل دیاں گولیاں رکھدے ہن۔ میں جدوں وی کسے سرکاری ریسٹ ہاؤس جاندی ہاں تاں ویکھدی ہاں کہ سنک ایہناں بے حد زہریلی گولیاں نال بھرے ہندے ہن۔ ایہہ گولیاں زہر پھیلاؤن توں اڈ ہور کوئی کم نہیں کردیاں۔ سنک وچ تاں ایہناں نوں رکھن دی کوئی تک ہی نہیں بندی۔
تہاڈے خیال مطابق اک کیڑا قدرت دے ورتارے وچ کیہ کردار نبھاؤندا ہے؟ ایتھوں تک کہ خطرناک منیا جان والا مچھر وی کئی ہور کیڑیاں اتے پنچھیاں لئی خوراک دے کم آؤندا ہے۔ کئی ہور کیڑے پودیاں لئی پراگن دے عمل وچ مددگار ہندے ہن۔ کاکروچ وی گرجھاں وانگ صفائی دا کردار نبھاؤندے ہن۔ ایہہ گندگی وغیرہ کھا کے سیوریج دی صفائی دا کم کردے ہن۔ زہریلے رسائناں دی ورتوں نال ایہناں نوں قتل کرن دی تھاں ایہناں نوں دور رکھنا سوکھا اتے زیادہ چنگا ہے۔ ہر طرحاں دا تشدد بندے لئی نقصان دائک ہے اتے کیٹناشک میرے اس نکتے دنوں پوری طرحاں مندے ہن۔
یاد رکھو مکڑیاں اتے کوہڑ کرلیاں بیماری نہیں پھیلاؤندیاں۔ مکڑیاں پوری طرحاں بے ضرر ہن۔ ایہہ مچھراں اتے مکھیاں نوں ختم کردیاں ہن۔ ایسے طرح کوہڑ کرلیاں وی مچھراں، مکھیاں اتے مکڑیاں نوں کھاندیاں ہن۔ ایہہ سانوں کوئی نقصان نہیں پہنچاؤندیاں۔ اس لئی ایہناں نوں چھیڑو نا۔ لوکاں نوں صفائی دے ناں تے زہریلاپن پھیلاؤنا بند کر دینا چاہیدا ہے۔
