ایس موضوع تے صدیاں توں بحث ہورہی ہے جو مرداں تے زنانیاں وچ کیہہ فرق ہے، تے اوہناں دے ورتارے وچ جے کوئی پاڑ نظر آوندا ہے تے کیہہ ایس دا کارن جسمانی تے حیاتیاتی ہے یاں وسیب منڈیاں تے کڑیاں دی سکھلائی انج دے انداز وچ کردا ہے جو اوہناں دی نشوونما وکھرے انداز وچ ہوندی ہے ؟
اسیں ایس موضوع تے کاہڈ لئی ایس سلسلے وچ دنیا دے سرکڈھویں ماہر سائمن بیرن کوہن نال گل کیتی جیہڑے کیمرج یونیورسٹی دے دیو لپمنٹل پیتھو سائیکالوجی شعبے وچ پروفیسر ہین تے اوٹزم دے میدان وچ سارے جگ وچ حرف آخر دا درجہ رکھدے ہین۔ اوہناں نے ایس موضوع تے اک ' بیسٹ سیلنگ ' کتاب وی لکھی ہے جیہدا ناں The Essential Difference:The Truth about the Male and Female Brain
ڈاکٹر سائمن کہندے ہین جو مرداں تے زنانیاں دے دماغاں وچ حیاتیاتی فرق ہوندا ہے۔ اوہناں نے کہیا جے میں اک اک لفظ وچ دوہواں دے دماغ نوں بیان کرناں چاہواں تے کہواں گا جو عورت دا دماغ ' ہمدردی' ہے تے مرد دا دماغ 'تجزیہ'۔
اپنی گل نوں کھولدیاں اوہناں نے انج کہیا جو زنانیاں دوجے لوکاں تے ماحول توں بوہتا ربط رکھنا پسند کردیاں ہین تے اوہناں دی ہستی دا سماجی پہلو مرداں دی نسبت کِتے مضبوط ہوندا ہے۔ اوہ بوہتا سوکھیاں چہرے دے تاثر نوں پچھان لیندیاں ہین تے دوجیاں دی ذہنی حالت نوں مرداں نالوں بوہتا چنگے طریقے نال سمجھ سکدیاں ہین۔
کیوں جو انسانی سماجیات وچ وکھالے دا سب توں وڈا آلہ زبان ہے، ایس لئی زنانیاں بولی دے معاملے وچ وی مرداں توں کِتے اگے ہوندیاں ہین، ایہدا ثبوت ایہہ ہے جو کاہڈ موجب کڑیاں منڈیاں نالوں بوہتا چھیتی بولنا شروع کردیندیاں ہین۔ تے زندگی دے دوجے ورہے اوہناں دا لفظاں دا ذخیرہ اپنی عمر دے منڈیا توں کِتے ودھ ہوندا ہے۔
ڈاکٹر سائمن کہندے ہین جو ایس کاہڈ نال ایہہ وی ظاہر ہویا جو ایہدے مقابلے تے منڈیاں وچ شیواں دا تجزیہ کرن تے اوہناں دے نظام نوں سمجھن دی چاہ کڑیاں توں ودھ ہوندی ہے۔ اوہ ہر شے دے پچھے کم کرن والے نظام نوں سمجھن دی کوشش کردے ہین تاں جو ایہدے تے کنٹرول ہوسکے۔
ایس موقعے تے میں پروفیسر ہوراں نوں سوال پچھیا جو کڑیاں تے منڈیاں دے ورتارے وچ ایس فرق دے کارن اوہناں دی مخصوص سکھلائی وی تے ہوسکدی ہے۔ پر اوہناں کہیا اوہناں انج دا وی تجربہ کیتا ہے جیس وچ اک دن دے منڈے کڑیاں شامل کیتے گئے سن۔
اہناں نیانیاں نوں انسانی چہرے دی تے اک مشینی کھڈونے دی تصویر وکھائی گئی۔ نتیجے توں پتہ لگیا جو کڑیاں انسانی چہرے نوں بوہتا غور نال ویکھدیاں سن، جدوں کہ منڈے کھڈونے وچ بوہتا سواد رکھدے سن۔ کیوں جو ایہہ نیانے اینے نکے سن جو اوہناں تے ماحول یاں تربیت دا اثر نہیں پے سکدا ایس لئی ظاہر ہے اہناں وچ جیہڑا فرق ہے حیاتیاتی ہے۔
ہن سوال ایہہ پیدا ہوندا ہے جو اخیر دماغ وچ ایہہ فرق پیدا کیویں ہوندا ہے ؟
ڈاکٹر سائمن کہندے ہین جو ماں دے ڈھڈ وچ پلن والے نیانیاں وچ مردانہ ہارمون ٹیسٹا سڑ سٹیرون دی اک مخصوص مقدار پائی جاندی ہے۔ منڈیاں وچ ایہہ مقدار بوہتی تے کڑیاں وچ گھٹ ہوندی ہے۔ ایسے ہارمون دا دماغ تے وی اثر ہوندا ہے جیس دے کارن اوہناں دے دماغاں دی زنانہ یاں مردانہ خطاں تے نشوونما ہوندی ہے۔
ڈاکٹر سائمن اپنی کاہڈ نوں اک پیر اگے ودھا کے نظریہ پیش کردے ہین جواوٹزم دا شکار نیانے اصل وچ مردانہ پن وی پئے ہوندے ہین۔ کیوں جو اوہناں دے دماغ وچ لوڑ توں ودھ مردانہ ہارمون پایا جاندا ہے ایس لئی اوہناں دی ہستی دا سماجی پہلو اُکا ودھدا پھلدا نہیں۔
ایہدے مقابلے وچ اہناں لوکاں وچ کسے شے دا نظام سمجھن دی خوبی بماری دی حد تیکر پائی جاندی ہے تے اوہ حیاتی دی عام شے وچ وی اینا غیر معمولی سواد ظاہر کردے ہین جو دنیا مافیہا توں لاتعلق ہوجاندے ہین۔ ایہو کارن ہے جواوٹزم دے کجھ مریض پوری دی پوری فون ڈائریکٹریاں تے ڈکشنریاں زبانی یاد کر لیندے ہین، پر اوہناں نوں اپنے ساکاں نوں تے ملن والیاں نوں سلام کرنا وی چیتے نہیں رہندا۔
