کجھ چر پہلاں اسرائیل دے اک پہاڑی علاقے وچ آثار قدیمہ دے ماہراں نوں عبرانی زبان وچ لکھیا ہویا اک کتبہ لبھیا اے۔ اوہناں دا کہنااے کہ ایہہ کتبہ حضرت داؤد علیہ اسلام دے زمانے نال تعلق رکھدا اے تےایہدے نال اوہناں دی اس کہانی دی سچائی دی کاڈھ کڈھی جاسکدی اے جہدا ذکر انجیل تے کئی ہور اسمانی کتاباں وچ ملدا اے۔
ایہہ کتبہ جس پہاڑی دی کھدائی وچ لبھیا اے اوس پاروں آکھیا جاندا اے کہ ایہہ اوہ تھاں اے جتھے حضرت داؤد علیہ السلام نے اک جن ورگے وڈے تے طاقت ور بندے نوںہرایا سی ۔ انجیل وچ اوس بندے دا نال گولایتھ تے قرآن وچ جالوت دسیا گیا اے۔اوہنوں ہرا کے حضرت داؤد نے اوس علاقے وچ ایک وڈی بادشاہی دی نہیہ رکھی جیہدے وچ شام تے اردن دے علاقے وی شامل سن۔اس بادشاہی دا صدر مقام یروشلم سی۔ اوتھے حضرت داؤد نے عبادت لئی ایک وڈی عمارت وی بنوائی سی۔ اس عمارت دا ناں بیت المقدس ہے تے ایہہ تن وڈے الہامی مذہباں ،اسلام، عیسایت تے یہودیت دے منن والیاں لئی اک مقدس مقام دا درجہ رکھدی اے۔
ایہہ کتبہ پہاڑی دے بنے ہوئے اک بوہت پرانے قلعے دے کھنڈراں دی کھدائی وچوں نکلیا اے۔ ماہراں دا گویڑ اے کہ ایہدا تعلق حضرت عیسیٰ علیہ السلام دی پیدائش توں ہزار ورھے پہلاں دے زمانے دے نال اے۔ کتبے تے پرانی عبرانی زبان وچ پنچ سطراں لکھیاں ہوئیاں نیں۔
عبرانی دنیا دیاں اوہناں زباناں وچ شامل ہے جیہڑیاں ہزاراں ورھے پرانیاں ہوون دے باوجود حالی تیکر جیوندیاں نیں۔ اوس زمانے دیاںہور بولیاں دنیا توں مک گئیاں نیں تے اوہناں نوں لکھن تے بولن والا ہن کوئی بندہ موجود نہیں اے۔ عبرانی زبان بولن والیاں دی گنتری ستر لکھدے نیڑے اے۔ ایہہ اسرائیل دی سرکاری زبان اے ۔ یہودیاں دیاں مقدس کتاباں ایسے زبان وچ نیں تے اوہ اپنی عبادت وی ایسے زبان وچ کردے نیں۔
ماہر اوس کتبے نوں ڈاڈھی اہمیت دے رہےنیں۔ ہیبرو یونیورسٹی دے آرکیالوجی ڈپارٹمنٹ کے اک ماہر یوسف گارفنکل دا کہنا اے کہ ایس لکھت دے نال حضرت داؤد علیہ السلام دی حیاتی تے اوہناں دی سرکار پاروں کچھ حقیقتاں دا پتہ لگ سکدا اے۔
کتبے دے کاربن تجزبے پاروں اس دی عمر دا گویڑ حضرت عیسی ٰ دے جمن توں ہزار ورھے پہلاں دا لایا گیا اے۔ ایہہ اوہ ویلاسی جدوں حضرت داؤداسرائیل تے حکومت کررہے سن۔
کتبے دی لکھت پاروں گویڑ اے کہ اوہ عبرانی زبان وچ اے تے اوہدے اکھر پرانے رسم الحظ پروٹو کنانائٹ دے نیں۔ پر ایہہ گل حالے ثابت نہیں ہوئی ۔ لکھت وچوں جہڑے لفظ پڑھےگئے نیں اور ، جج، غلام تے بادشاہ نیں۔ آثار قدیمہ دے کئی دوجے ماہرایس ترجمے نوں نہیں من دے۔
ایہہ کتبہ یروشلم دے دکھن وچ پہاڑی علاقے توں ملیا اے۔ اوتھے جہڑا قلعہ بنیا ہویا اے اوہدے پاروںتاریخ داناں دا آکھنا اے کہ اوہ دو وڈیاں حکومتاں اسرائیل تے فلسطین دے وچکار سی۔ ایس علاقے نوں تاریخ وچ ایلاح دا ناں دتا جاندا اے۔ قلعہ وڈے وڈے پتھراں دے نال بنیا ہویا سی تے اوہدی لمبائی تن ہزار فٹ سی ۔
گارفنکل دا کہنا اے کہ ایہہ کتبہ مٹی دا بنیا ہویا اے تے اہنو ں مٹی دے بھانڈیاں وانگوں پکایا ہویا ۔ ایہو جہیاں ہور وی کئی شیواں آلے دوالے دے اوہناں علاقیاں توں وی لبھیاں نیں جتھے کھدائیاں ہوئیاں نیں۔ پر اصل گل ایہہ ہے جس تھاں توں ایہہ کتبہ لبھیا اے اوتھے دوجیاں تھاواں وانگوں سور دیاں ہڈیاں دی ٹکڑے نہیں لبھے۔ ایہہ مطلب ایہہ وے کہ ایس قلعے وچ رہن والے سور نہیں کھاندے سن۔حضرت داؤد دی قوم تے دوجے علاقیاں وچ آباد دوجی قوم وچ ایہہ اک وڈا فرق اے۔ ایس پاروں ایہہ گل یقین دے نال آکھی جاسکدی اے کہ ایس کتبے دا تعلق حضرت داؤد دی قوم دے نال اے۔
گارفنکل کہندے نیں کہ ایلاح توں ملن والی ایس لکھت توں تن ہزار ورھے پرانی حضرت داؤد دی حکومت دیاں سچائیاںپاروں کجھ پتہ لگ سکدا اے۔
تل ابیب یونیورسٹی کے شعبہ آثار قدیمہ دے اک ماہر اسرائیل فن کیل سٹین جہڑے قلعے دی کھدائی دے کام وچ رلتی نہیں سن ،آکھدے نیں کہ ایہدے وچ کوئی شک نہیں اے کہ قلعہ ہزاراں ورھے پرانا اے پراوہناں دا آکھن اے کہ گارفنکل نے جہڑا گویڑ لایا اے اوہ ٹھیک انہیں اے کیوں جے ضروری نہیں اے کہ قلعہ حضرت داؤد دا ہی ہووے کیوں جےاوس زمانے وچ یروشلم نے نال رلتی فلسطینیاں دی ریاست وی ڈاڈھی تگڑیسی ۔ایہہ قلعہ دوہاں ریاستاں دی سرحد تے سی تے کسے پیڈے ثبوت بغیر اوس دا تعلق حضرت داؤد د ے نال نہیں جوڑیا جاسکدا تے دوجی گل ایہہ کہ پیڈے ثبوتاں بناایہہ آکھن وی ڈاڈھا اوکھا اے کہ کتبے دی لکھت عبرانی زبان وچاے۔ اوہ اوس علاقے دی کوئی ہور زبان وی تے ہوسکدی اے۔
