قومی عورتاں دا دن سوچ وچار لئی ہے۔ایہہ دِن مرد دے عورت بارے وطیرے دی جانچ پڑتال دا موضوع ہے۔ انسانی سماج دی خوبصورتی لئی، عورت دے کومل گُناں نوں یاد کرن دا دِن ہے۔ ایہہ دِن بھارتی وِرثے دی جانکاری کراؤندا ہے۔ پرانے دور دِیاں ماتا سیتا ورگیاں اِستریاں دے تیاگ توں کون انجان ہے۔سائنسی دور وچ کلپنا چاولہ ورگیاں بہادر سائینسدان ی ہوئیاں جو آپنی جان ’تے کھیڈ گئیاں، جِنہاں دی بہادری نِت نویں جذبے جگاؤندی رہیگی۔
اَجّ قومی مہِلا دِوس ’تے سانوں ٨مارچ، ١٨٥٧ دی یاد آؤندی ہے، جدوں نِیویارک شہر وِچ کپّڑا مِلاّں وِچ کّم کردیاں عورتاں ولّوں دھرنا دِتّا گیا، جو تنخواہ وِچ وادھے دی منگ لئی اَتے مرداں دے غیر انسانی وطیرے دے خلاف مظاہرہ کر رہیاں سن۔ ۔ اِس دھرنے تے پولیس ولّوں لاٹھی ارج کیتا۔ اِس جدو جہد وچ چنگاری ہور بھڑکی۔ ٨ مارچ ١٩٠٨ نوں ١٥،٠٠٠ عورتاں ولّوں جلوس کڈّھیا گیا جیس دا نعرہ سی بریڈ اینڈ روزز (روٹی تے گلاب دے پھل) تے جس دِیاں منگاں سن، ڈیوٹی دے سمیں وِچ کٹوتی، تنخواہاں وِچ وادھا، ووٹ پاؤن دا حق اَتے بال مزدوری ’تے پابندی، ٢روٹی تو٘ں مطلب سی معاشی رہ ن سہن تے گلاب توں دھیا رہن-سہن تے خوش حالی۔ ایہہ لہر ساری دُنیا وِچ پھَیل گئی تے ٨ مارچ ١٩١٠ توں ایہہ دِن قومی عورتاں دیہاڑ وجوں منایا جان لگّا۔
ساڈے ملک وِچ ایہہ دِن اتِ آدر والا ہے، کیونکہ اِس دِن ’تے اسیں عورت دی شعوری حالت نوں شکتی شالی بناؤن لئی تیار ہُندے ہاں، آپنے وِرثے تے کلچر نال جُڑدے ہاں، آپنے گُناں اؤگُناں دی پڑتال کردے ہاں اَتے یاد کردے ہاں کہ عورت کیویں پُرانے سمیں وِچ آپنے حقاں توں وانجھی رہی، پَیر دی جُتّی، بے عقلبے وفا، بے رحم تے آزادی وِچ روک منّی جاندی رہی۔ دروپدی دے رُوپ وِچ اُوس نے پنجاں پانڈواں دی غُلامی ہنڈھائی تے جوئے وِچ ہاری گئی۔ اِس پرسنگ وِچ سانوں گورو نانک دیوَ ولّوں عورت دی آدر تے نیاں دی بحالی لئی کیتا اِنقلابی اعلان یاد آؤندا ہے۔
‘سو کیوں مندا آکھیَے، جِت جمَّیا راجان’
سماجی آدر دے اِس نعر ے دا سِٹّہ ایہہ نِکلِیا کہ سِکّھ دھرم وِچ بے بے نانکی، ماتا کھیوی، بی بی بھانی تے ماتا بھاگ کور ورگیاں سماج سیوی عورتاں پیدا ہوئیاں۔ گورو امر داس جی نے عورتاں دے حقاں دی بحالی لئی ستی دی رسم، پردے دی رسم بند کیتی تے بیوہ دے ویاہ نوں جاری کیتا۔
اجوکے زمانے وِچ اسیں گورو صاحبان دے وچناں دے مطابق نہ بن سکے تے پنجاب دی دھرتی ’تے عورت دا وقار بحال نہ کر سکے۔ اسیں انسانی سماج وِچ صحیح معنیاں وِچ عورت نوں مرد دے برابر درجہ دے سکن دے ناقابل رہے۔ دہیز دی لالچی رسم نے کِنیاں ہی معصوم لڑکیاں تے عورتاں دِیاں جاناں لئیاں۔ اسیں دہیز دی بھَیڑی بیماری نوں تاں ختم نہ کر سکے اُلٹا لڑکیاں نوں حمل وِچ ہی ختم کرنا شروع کر دِتّا۔
عورت اِک عورت وی ہے، اِک شکتی وی ہے۔ اِس دا اِک بچّہ، بنا سکدا ہے، دوزخ نوں بہشت۔ ایہہ جگت کلیانی وی ہے۔ عورتاں نوں وی چاہیدا ہے کہ اوہ آپنے حقاں بارے با شعور ہون، کَدے وی آپنے نال ہُندے دھکّے نوں سہن نہ کرن تے آپنیاں شِکایتاں ‘وومَین سَیلّ’ وِچ رکّھن۔ مرد سماج نوں وی میری رائے ہے کہ اوہ وی ودھیا تے کامل انسان بنن۔ عورت نوں پُورا حق دین، اُلارو سوچ چھڈّ کے انسانیت گُن پیدا کرن، آپنے اندر کومل احساس، دَیا، رحم، بخشش رکّھ کے چنگے انسان بنن۔ ایجنسیاں نوں وی میں ایہہ کہنا چاہانگا کہ آپنیاں وپارک چیزاں دی وِکری لئی عورت دے ننگ دا چرچا نہ کرن۔ جہڑے ماں-باپ کیول تے کیول پیسے خاطر آپنیاں لڑکیاں دی انجوڑ شادی وِدیشاں وِچ کر رہے ہَن، اوہ لڑکیاں دے جیون برباد نہ کرن۔
مذہبی، سماجی، معاشی تے سیاسی میداناں وچ عورت دی قبولیت دا نوَاں دور شروع کرنا میری لکھت دا موضوع ۔ قبولیت دے اِس رستے وِچ آؤندی ہر روڑیوادی (روڑی توں بنیا روڑی واد) سوچ نوں چھڈّ کے سانوں سب نوں اگّے ودھنا ہووےگا۔ پارلیمنٹ وِچ عورتاں لئی ٣٣ فیصدی راکھویاں سیٹاں دا بِلّ پاس کرنا ہووےگا تاکہ عورت امرتا پریتم دے کہن موجب ’تے تُر پین لئی مجبور نہ ہو جاوے-
