اٹھ مارچ نوں زنانیاں دا عالمی دیہاڑ منایا جاندا ہے۔ کئی ستھاں اداریاں تے بے شمار زنانیاں لئی خشی دا کارن ہے پر میرا دل مسوس جاندا ہے جو میں اک انج دی صنف نال تعلق رکھنی ہاں جیس دا دیہاڑ معذوراں، انھیاں، ماڑیاں تے جانوراں دے دناں وانگوں منایا جاندا ہے۔ ایس اک دیہاڑ وچ میریاں ساریاں کمزوریاں، وچارگیاں تے لاچاریاں کھل کے ساہمنے آجاندیاں ہین۔
لوک من دے ہین جو زنانی نوں حق ملنا چاہی دا ہے کیہڑا حق؟ ایس دا شعور اج دی عورت تیکر پورا نہیں اپڑیا۔ بوہتیاں سرخی پاؤڈر، بیوٹی پارلر تے پارکاں وچ پھرن نوں حق سمجھدیاں ہین۔زنانیاں دی وڈی گنتی باہر گھمن پھرن تے پردہ نہ کرن نوں آزادی سمجھدی ہے۔ چوکھیاں زنانیاں خاوند دی کمائی دا وڈا حصہ سانبھن تے جواب وچ تسلیم دے عمل توں لنگھن نوں حق تے آزادی سمجھدیاں ہین۔ کئی زنانیاں دے مونہہ وچوں میں ایہہ جملہ کئی واری سنیا ہے جو '' میرے شوہر نے آزادی دتی ہوئی ہے'' مینوں ایس توں وڈا غلامانہ جملہ سنن دا موقع نہیں ملیا۔بوہت وڈے وڈے سوجھوان ایہہ جملہ ایسے شناخت وچ بولدے ہین جو زنانی نوں اینی آزادی اسیں دے سکنے آں تے اینی نہیں۔میرے وچ میری بے وسی بلھاں وچ ہسدی ہے تے پھیر پیو دی دتی ہوئی طاقت ہلاشیری والے انداز وچ بولدی ہے، جناب تسی کون ہندے او سانوں آزادی دیون والے؟ تسی تے آپوں اک غلام وسیب دے فرد او۔اوہ وسیب جتھوں دا مرد آپوں آزاد نہیں ، ایس توں آزادی منگنا اُنج ہی آزادی دی توہین ہے۔
جبر تے ظلم دی چکی وچ پسے سارا دیہاڑی سماجی ناہمواری تے ناانصافی دے ہڑھ وچ رُڑھ دے لوک گھراں وچ کیہڑی آزادی دے دیوے بالن گے؟
ساڈے جسماں وچ خلیاں دی شکل و چ تے ذہناں وچ جینز دی صورت غلامی ٹرانسفر ہو رہی ہے۔ اسیں ہر عزت تے محبت کردے بندے نوں لسا سمجھنے آں تے ہر گج دے وج دے بندے دے گجن وجن توں اُس دی طاقت دا گویڑ لاونے ہاں۔ حالانکہ صورتحال ایس توں الٹ ہے۔ ظلم ہمیش چپ دے پردے وچ ہندا ہے۔ گجن والے لسے ہندے ہین، آپنے آپ تے دوجیاں ساہمنے اپنی طاقت دا وکھالا کرن لئی اوہناں نوں رولا پاونا پیندا ہے۔ اُچی پدھر دے ظالم چپ کیتیاں وڈے وڈے فیصلے کردے ہین۔
زنانیاں دی گھٹوگھٹ پچونجاہ فیصد آبادی جھنڈے، این جی او تے بینر چُک کے اج پروگرام کر رہی ہے۔ اپنی بے وسی تے رولا پا رہی ہے پر کسے فیصلے تے نہیں اپڑ دی۔
داج دے مسئلیاں تے رون پیٹن والے ویاہ توں انکار نہیں کردے، کُٹاں ماراں کھاندیاں زنانیاں نیانیاں دے مستقبل تے سمجھوتہ نہیں کردیاں کیوں جو کچی عمر وچ اوہناں دی پڑھائی چھڈوا کے اوہناں نوں ویاہ دے پھاہ وچ پا کے اک کماون والے دی راکھی اُس دی سپردے کر دتی جاندی ہے۔ جتھے وسن لئی اوہ جادو تے ٹوٹکے کردیاں رہندیاں ہین۔ ایہہ مرد دے نال وی خلوص دا وکھالا نہیں جو گھر دیاں زنانیاں ہر ویلے اوہنوں خاندانی سیاست وچ نچواندیاں رہندیاں ہین پر ایس دا ذمے وار اوہ آپوں ہے۔ اوہ شہنشاہی دا چاء ہے جیس نے اوہنوں ان ڈٹھے تخت تے بہایا ہویا ہے تے جتھوں بیہہ کے اوہ ٹبر ول چاندی دے سکے سُٹ دا ہے۔ادھوری تعلیم، ادھوری سوچ ،ادھوری تربیت تے سوہناپے دے چاء نے عورت دا بیڑا غرق کر دتا ہے۔ اوہ آپنے آپ نوں اج وی شو پیس توں ودھ نہیں سمجھدی۔ تعریف مرد دا اوہ ہتھیار ہے جیس نال اوہ زنانی نوں ذبح کردا ہے تے ذبح ہوون والی تے انوکھا خشی دا عالم ہندا ہے۔
عورت نے کدی ایہہ نہیں محسوس کیتا جو تحفہ لینا، ہتھ ودھاونا تے تعریف سُننا اوہدی توہین ہے۔'' تہاڈا مونہہ سوہنا ہے'' دا اصلی مطلب ایہہ ہے جو تہاڈے وچ دماغ موجود نہیں۔تسی اُکا اک جسم او، اک منجمد بدن جیہڑا کوئی سوچ رکھدا ہے نہ فیصلے دی طاقت۔
سانجھیاں آکھیا جاسکدا ہے جو پچھوکڑ دی زنانی جیس لائف پیکیج وچ سی ایس وچ اپنے لئی سوکھتاں لبھ لیندی سی۔مستقبل دی عورت وی کسے نتیجے تے اپڑن والی ہے جدوں کہ سارا سیاپا اج دی عورت لئی ہے۔ ایہہ دور کنفیوژن تے ابہام دا دور ہے۔ جیس وچ عورت اپنی سمت گوا بیٹھی ہے۔ پچھے مڑن دے بوہے وی بند ہو گئے ہین تے اگے دا سفر وی دھند وچ ہے۔ خشی دی جیہڑی گل ہے اوہ ایہہ کہ عورت پھیر وی مسلسل ٹر رہی ہے، بھاویں اوہ ڈنڈی گوا چکی ہے جیس تے اگے اُس دا مرد اُچا شملہ کر کے ٹریا ہویا سی' پچھے کُنڈھ کڈ کے ،پیراں وچ تنگ جتی پا کے اوہ ہائے ہائے کردی ٹر رہی سی۔ ہن اوہ اپنے پتر نوں وی نہیں سد دی،سگوں پتراں دے مسئلے حل کردی ہے، تعلیم تے تربیت ہی اوہ راہ ہے جیہڑا اوہنوں بیگماتی کشش وچوں کڈ کے مزدوری تے لاوندا ہے۔
جے زنانیاں دی بے وسی دا گویڑ لایا جاوے تے زنانیاں دا سب توں مظلوم طبقہ اوہ ہے جیہڑا سویرے باراں وجے اُٹھ کے نوکراں نوں سدنا شروع ہوجاندا ہے، آلکس، سستی وچ بس سویراں بے کار، دوپہراں میک اپ تے ٹونباں نال لدیاں پارٹیاں ،کھانیاں، ہوٹلاں وچ لنگھاون والیاں شاماں دعوتاں دے بھار نال تھکے وجود، بے دماغ جسم، منگے ہوئے گہنے، پرائے عیش دے سامان، کجھ نہ کما سکن دی کمزوری، مرد دی دولت تے پلن والے بس وجود جیہڑے سارا دیہاڑ منجھیاں توڑن تے گپاں مارن وچ لگے رہندے ہین۔
دوجے درجے وچ اوہ زنانیاں آوندیاں ہین جیہڑیاں گھر وچ کم کار کر کے خاوند دی کمائی ہوئی دولت وچ اپنا خون پسینہ وی شامل کر کے روٹی کھاوندیاں ہین۔ انج اوہناں دے خون وچ شامل ہوون والی سُرخی حلال دی ہندی ہے۔
اُتلے درجے تے اوہ زنانیاں ہین جیہڑیاں نیانیاں نوں سکولاں وچ چھڈ کے نوکریاں کردیاں، کاروبار کردیاں۔ تے مڑ کے آکے بھانڈے، روٹی کپڑے دے وپار وچ کھپ جاندیاں ہین۔ اج دے دیہاڑ وچ انج دیاں زنانیاں نوں ہی سلام پیش کرنا چاہنی آں تے دسنا چاہنی آں جو تسی گھٹو گھٹ آپنے آپ نوں لسا نہ سمجھو۔تہاڈے نال ہی آون والی عورت دی خشی جڑی ہوئی ہے۔
اج دی عورت دے ناں میری نویں نظم دے کجھ مصرعے:
حساب مہر وماہ کے دہر سے نکلوں توں سوچوں وہ کیسے دائمی احساس تھے تنہائیوں کے روایت تھام کے جن کو مجھے چھونے چلی ہے وہ کیسے بے اماں لمحے تھے ماں کے جسم سے ہو کر مقفل ہو گئے ہیں خانہء دل میں کچھ اس طرح کہ گردن پر نشاں مقتل کی گہری رات میں دیکھوں میرا ماضی مری پستی اوراس پہ آنے والا کل مجسم سوچ کی سولی پر چڑھ کے پوچھتا ہے خطا کیا تھی۔۔۔۔؟؟؟؟ دہکتی بے اماں بے سمت یہ بھٹکی ہوئی روحیں جلیں گی کب تلک کسی جرم کی پاداش میں اور کیوں۔۔۔؟؟؟؟ یہ قید وبند کی صعوبت یہ بن پوچھے نکاح کی رسم سوارہ اور ونی کے طوق میں لرزیدہ خیمہ زن ہیں کتنے بے اماں چہرے دریدہ پیراہن کہ جنکی لاش پر رقصاں ہیں کیسے سربکف شوریدہ سر دستار میں لپٹے غرورِ آدمیت میں ڈھکے مغرور چہرے کھڑے شملے تو اُجلے پیرہن مرا ماضی مری ہستی مرا یہ آنے والا کل سوال بن کے مجھ سے پوچھتا ہے یہ کیا گزری ہے تجھ پر تو مکیں ہے اس طرح گھر میں کہ ہر احساس کا لمحہ ترے خوابوں کی جنت میںمجسم خوف بن کے دندناتا ہے کبھی بیوی کبھی بیٹی کبھی اک بہن کی صورت بسیرا رہتا ہے تیرا سوا اوروں کے گھر پر ہی تجھے بسنا ہے تو خوشنودی آدم میں ضم ہو کر زمیں کے صوت میں یہ بنت حوا بین کرتی ہے مرا حصہ مری دنیا مری مرضی کو لوٹا دو جو صحرائے عرب میں صدیاں پہلے نخل ہستی پھوٹنے سے قبل مجھ کو مل چکا تھا
