اکثراسیں ''شک دے فائدے '' توں فائدہ چکدے آں پرفیر وی اس توں ڈردے آں ۔ جے ساڈے گھر وچ کوئی بال کسے گل یاں شئے بارے شک کرے تے(وار وار پوچھے)اسیں اوہنوں دبکا مار کے چپ کراؤن دا جتن کردے آں، اوہدا شک دور کرکے اوہنوں''شک دا فائدہ'' نہیں پہنچن دیندے تاں جے اوہدی سوچ دا کھلار ودھے تے اوہدے اندر کھوج تے سچ تائیں پہنچن دی سک ہوراگے ٹُرے۔ ساڈے ایتھے ہرگل وچ لہندے دی مثال دا رواج ہوگیا اے۔۔۔، چلو میں وی ایسے ریت نوں اگے ٹور دیاں ہویاں لہندے دی مثال دیندا ہاں۔
نیوٹن نوں کون نہیں جاندا، دنیا دا مشہور سائنسدان ،سیب دے رُکھ تھلے بیٹھا پڑھ رہیا سی۔اچانک رکھ نالوں ٹٹ کے سیب ڈگا، نیوٹن نے سوچنا شروع کردتا۔ایہہ سیب اسمان ول کیوں نہیں گیا،سِدھا زمین تے ای کیوں ڈگا اے؟ اوھنے ایس لگی بدھی سوچ تے شک کیتا کہ شیواں اُتوں تھلے ای ڈگ کے آؤندیاں نیں، کیوں آؤندیاں نیں؟ ایس ول اج تک کسے گوہ نہ کیتا سی۔نیوٹن نے اس چالو سوچ تے شک دا اظہار کیتا تے اوھدے نتیجے وچ زمین دی کھچ ''Gravity''دا اصول لبھ لیا۔
ساڈے سماج وچ ایس ''شک '' نوں اک بھیڑی ریت سمجھیا جاندا اے۔کائنات دے نظام یا مذھبی قدراں (آپوگھڑیاں) بارے شک نوں تاں بہت ای ماڑا سمجھیا جاندا اے۔ جے کوئی پڑھنہار یاں عام بال انج دے مسئلیاں بارے سوال کردااے تاں اوہنوں جھڑک کے چپ کرادتا جاندااے کہ ا یہہ اللہ دا نظام اے۔ ایہدے بارے پُٹھے سدھے سوال نہیں کری دے۔ایس نال علم دی ٹور تاں رکدی ہی اے، نال ای اوس بال دا اعتماد وی بُری طرحاں ڈگمگا جاندا اے۔
اللہ نے اپنی کتاب قرآن مجید وچ فرمایا اے(مفہوم)''میں عقلمنداں لئی بہت نشانیاں رکھ دتیاں نیں تاں جے اوہ کھوج کرن ''پر اسیں خورے اپنے آپ نوں عقلمنداں دی لسٹ چوں باہر ای سمجھدے آں۔
ساڈے ایتھے عدالتاں وچ شک دا فائدہ دتاجاندا اے پر ''ذرا وکھرے ڈھنگ نال'' جے کوئی شک دی وجہ نال رہا ہوسکدا اے تاں اوس دے اگے اس شعر ورگاماحول بنایا جاندا اے
جیب گرم کریں گاجدوں شک دا فائدہ ملے گا اودوں
ایہہ تاں ساڈا حال اے، مستقبل کیہ اے اللہ ای جانے سانوں چاہیدااے کہ اسیں اپنیاں آؤن والیاں نسلاں نوں شک دا فائدہ دئیے تاں جے اوہ کھوج کرن، چیزاں تے نظریاں نوں پرکھن تے دنیا دے اس کھیڈ میلے وچ اگے نکلن، نہ کہ مایوس ہو کے گھر بیٹھے رہن۔
