27 مئی بدھوار 2009 نوں جد لہور وچ 15ریسکیو دی عمارت وچ بمب دھماکہ ہویا پنجاب انسٹیٹیوٹ آف لینگوئج آرٹ اینڈ کلچر لہور تے اکیڈمی آف لیٹرز دی سانجھ نال پنجاب دے 150سُوجھوان اوس کانفرنس وچ رلتی سن جس دا سرنانواں سی 'پنجاب دی تواریخ دا وگاڑ تے ایہناں دا اُپا'۔ ایس کانفرنس دے اُچیچے پروہنے پنجاب دے وڈے وزیر شہباز شریف سن پر اوہناں دی تھاں سردار ذولفقار کھوسہ نے رلت کیتی۔
اکیڈمی آف لیٹرز دے چیرمین فخر زمان آکھیا پئی پنجاب دی وار دے وگاڑ مکائے جان تے وار نوں ساریاں سوڑاں تُوں اُتانہہ ہونا چاہیدا اے۔ اوہناں کیہا پئی دُلا بھٹی تے احمد خان کھرل ساڈے سورمے ہن تے بھگت سنگھ وی ساڈا سورما اے کیوں جے اوہ ایس دھرتی دا جایا سی۔ پنجاب دی وار سن 47 تُوں نہیں موہنجوڈارو توں چھوہی جاوے۔ اوہناں ایہہ وی آکھیا پئی پنجاب دی وار نُوں سیدھ دتی جاوے تے صوفی شاعراں نوں اوہناں دے معاشی تے وسیبی ویلے دے پچھوکڑ وچ رکھ کے پرکھیا جاوے جس وچ اوہ جیوندے سن۔
ڈاکٹر طاہر کامران نے جو گورنمنٹ کالج وچ تواریخ دے پردھان نیں آکھیا پئی پاکستان اندر پنجاب دی وار اک پاسڑی لکھی گئی اے تے جے کوئی کھوج ہوئی اے تے اوہ باہرلے وار کاراں نے کیتی اے۔ پاکستان اندر اکرم علی ملک تے کلبِء عابد نے کالونی گیر پنجاب دی وار لکھی اے۔ 47 دی ونڈ نے نرا پاکستان دی شکل وچ اک نواں سیاسی یونٹ ای جمیا پر رہتلی دھارا اوہی رہیا۔
بہاؤ الدین زکریا یونیورسٹی دے فلسفے دے چیرمین ڈاکٹر محمد امین آکھیا ایہہ مہنے کہ پنجاب دی کوئی وار نہیں تے ایہدی کوئی رہتلی سیہان نہیں تے پنجابی کدی دھاڑویاں ورودھ لڑے نہیں جھوٹیاں گلاں نیں۔ اوہناں ایس گل اُتے ہرکھ کیتا پئی پنجاب تے ایس دی رہتل نصاب وچ پڑھائی نہیں جاندی۔ اوہناں دسیا پئی 1857 دی جنگ آزادی وچ پنجابیاں دے سیر پاون دی گل نہیں کیتی جاندی ۔ ہور تے ہور ساڈے اپنے وارکاراں نے وی حقیقتاں نوں برطانوی اثر ہیٹھ وگاڑ کے لکھیا اے۔
ایس توں اڈ گل بات وچ افضل توصیف،قاضی جاوید تے شفقت تنویر مرزا، ڈاکٹر نظام دین، ڈاکٹر فاطمہ حسن تے شاعر شہزاد ہوراں وی حصہ پایا۔
سوال ایہہ وے پئی جے اجے تیک پنجاب دی لوک وار نہیں لکھی گئی تاں اوہ کون لکھسی؟ ساڈے سُوجھوان اکٹھے ہوئے گلاں کیتاں تے گھراں نُوں چلے گئے۔ پنجاب دی وار لکھن لئی کوئی کمیٹی ، کوئی بورڈ بننا چاہیدا سی تاں جو گل اگے ٹردی۔ پنجاب دی وار لکھن دی گل سبھ توں پہلے اﷲ بھلا کرے میجر اسحاق محمد دی مزدور کسان پارٹی نے چھوہی سی تے سُلیکھ(ادب) وچ ایہہ گل محمد آصف خان، علی عباس جلالپوری تے نجم حُسین سیدّ نے کیتی تے ایس دی گوائی اوہناں دیاں کتاباں نیں۔ اسحاق محمد ہوراں ای پنجاب دی دبی تے لُکی لوکائی دی وار نوں پھرولن تے لبھن دا آہر چھوہیا تے اج وی اوہناں جو نکا موٹا لکھیا اوس نوں پڑھن تے سمجھن دی لوڑ اے۔ رب نے اوہناں نوں بوہتا ویلا نہیں دتا جو ایس بارے بھرواں کم کر سکدے۔ اوہ اپنے سیاسی ُرجھیویاں پاروں کم نہ کر سکے۔ پھیر وی اوہناں کھیڈ مصلی لکھ کے کامیاں تے کمیاں ول دھیان کرایا۔
پچھلے اک ہزار ورھیاں دے پنجاب دے سُلیکھ دے نُوں وار نال جوڑ کے لکھن دا آہر نجم حُسین سیدّ چھوہیا ہویا اے ایس کھیتر وچ اوہ بابا فرید توں لے خواجہ فرید تائیں چوکھیا ں کتاباں لکھی بیٹھے ہن جیہناں نُوں پڑھن تے گولن دی لوڑ اے۔ نجم حُسین سیدّ اپنیاں پرکھ تے کھیڈاں راہیں پنجاب دے سُلیکھ نوں وار دے پچھوکڑ وچ رکھ کے گولیا اے تے اِنج ساڈی شاعری پچھے لُکی اوس وار ول دھیان کرایا اے جو سرکاری وارکاراں نے نہیں اُلیکی تے جو لوکاں دی واپری دی کہانی ہے۔ آکھن نوں اسیں آکھ جانے آں پئی پنجاب دی کوئی وار نہیں لکھی گئی تے دو چار سورمیاں دے ناں لے کے لانبھے ہو بہنے آں پر پنجاب دی وار لکھی کیویں جاوے تے ایس دا سبھ توں وڈا سوما کیہڑا اے ؟
پنجاب دی وار دا سبھ توں وڈا سوما ساڈا سلیکھ اے ساڈے اک ہزار ورھیاں دے لوک شاعر جیہناں نوں اسیں صوفی شاعر آکھ کے ڈھپ دیندے آں۔ پر کوئی ایس شاعری نُوں پڑھے تاں سی تے پھیر ایس نوں اوس ویلے دی وار نال جوڑ کے پرکھے تے ایس دا ویروا کرے۔ اک وڈا رولا ایہہ اے ساڈے وارکار پنجاب سُلیکھ نوں مونہہ نہیں لاندے تے ایس توں بناں ساڈی وار نہیں لکھیجن ہونی۔
Comment: زبیر صاحب دا مضمون پڑھیا تے ایہدی زبان پڑھ کے بوہت دکھ تے افسوس ہویا، ایس مضمون وچ لکھی پنجابی زبان خورے کیہڑے پنجابیاں لئی اے؟ زبیر صاحب ذہین تے ُمخلص نوجوان لگدے ہن رب کرے ایہہ حقیقت دی ُدنیا وچ آؤن تے نجمیت دی امبر ویل توں آزاد ہو کے پنجابیت دی خدمت کر سکن۔ میری ُدعا ہے کہ ایہہ آپنے ذہن نوں ورتن تے نجمی طالبانائیزیشن دے چنگل توں نجات حاصل کرن۔
آصف شاہکار سید
