ایہہ متہ پنجابی لینگوئیج ایجوکیشن اسوسی ایشن (پلی) ولوں منائے گئے چھویں عالمی ماں بولی دن تے ٢٤ فروری دن ایتوار نوں سری دے حویلی ریسٹورنٹ وچ تاڑیاں دی گونج نال پاس کیتا گیا۔
بھرویں گنتی وچ پہنچے لوکاں نوں پلی دے پردھان بلونت سنگھیڑا نے جی آیاں آکھ کے پروگرام دی شُروعات کیتی۔ اتے سٹیج سیکریٹری دی ذمہ واری رمندرجیت دھامی نوں سونپ دتی۔
پلی ممبر امن تگڑ ولوں پنجاب وچ پنجابی دی حالت بارے تیار کیتی ویڈیو ایس موقعے تے دکھائی گئی۔ ایس ویڈیو راہیں پنجاب سرکار ولوں انگریزی وچ بھیجے جاندے سدا پتّر، تعلیمی اداریاں دے بورڈ، سڑکاں اُپر لگے سائن بورڈ اتے اشتہاربازی لئی انگریزی دی کُھل کے کیتی جاندی ورتوں دکھائی گئی۔
پہلے سیشن دے شروع وچ برٹش کولمبیا یونیورسٹی وچ پنجابی استاد سادھُو بننگ نے آپنے لیکھ کنیڈا وچ پنجابی بولی دے ١١٠ ورھے راہیں تتھاں تے ادھارت کنیڈا وچ پنجابی بولی دی ترقی اُپر چاننا پایا۔ اوہناں دسیا کہ ١٩١٠ وچ وینکوور توں پنجابی دا پہلا اخبار سدیش سیوک گورمُکھی لپی وچ شروع کیتا گیا۔ اس توں دو سال بعد وکٹوریا توں سنسار ناں دا اخبار کڈھیا گیا۔ اوہناں دناں وچ کینیڈا آئے کئی پہلاں ان پڑھ پنجابیاں نے ایہہ اخبار پڑھن خاطر ہی پنجابی پڑھنی لکھنی سِکھی۔ اوہناں اگے دسیا کہ ١٩٧٠ دے دہاکے وچ پنجابیاں دے وڈی گنتی وچ کینیڈا پہنچن نال کینیڈا وچ پنجابی بولی دی تیزی نال ترقی ہوئی۔ یو بی سی وچ ١٩٨٧ نوں چیئر حاصل ہون نال اتے ١٩٩٤ وچ پنجابی بولی نوں بی سی دے تعلیم دے محکمے ولوں دُوجی بولی دے طور تے سکولاں وچ پڑھاؤنا لاگو کرن نال ترقی وچ ہور وی تیزی آئی۔
ایس دن بھر دے پروگرام دے دوجے سیشن وچ پنجابی وپاری بھائیچارے ولوں پنجابی بولی دی ترقی وچ نبھائے جاندے کردار بارے اک پینل ڈسکشن ہوئی۔ اس حصے دی سرپینچی (نظامت) سُکھونت ہُندل نے کیتی۔ ایس وچار وٹاندرے وچ پنجابی وپاری بھائیچارے دیاں کُجھ اُگھیاں شخصیتاں امریندر سنگھ ببر، اے کلاس آٹو بوڈی توں امرجیت سنگھ سمرا، فروٹیکینا توں ٹونی سنگھ، ایمریٹیک کمپیوٹر توں امرت پال سنگھ گِل اَتے وکیل پُنیت کور سندھر شامل سن۔ ایس وچار وٹاندرے وچ اُبھر کے آیا کہ وپاری بھائیچارا جو پہلاں ہی پنجابی بولی دی ترقی وِچ کافی وڈا حصہ پا رہیا ہے اس کم نوں ہور وی ودھیا طریقے نال کر سکدا ہے۔ پینل تے شامل سارے ایس وِچار نال سہمت سن کہ پنجابی بولی دی سانبھ سنبھال اتے اس دی صحیح ورتوں نوں گنبھیرتا نال لینا چاہیدا ہے۔
تیجے سیشن وچ اُگھے تنقید نگار ڈاکٹر رگھبیر سنگھ سرجنا، برٹش کولمبیا یونیورسٹی توں ڈاکٹر این مرفی اتے جے پی شیسن نے حصہ لیا۔ ایس سیشن دی سرپینچی سادھُو بننگ نے کیتی۔ ڈاکٹر مرفی اتے جے پی شیسن نے آپنے وچار پنجابی وچ پیش کیتے۔ بھاویں ایس وچار وٹاندرے دا موضوع جگت پدھر اُتے پنجابی بولی دا مقام اتے چُنوتیاں سی پر ایسے موضوع اُتے بھرواں وچار وٹاندرا نہ ہو سکیا۔ ڈاکٹر رگھبیر سنگھ نے کیہا کہ پنجابی بولی نوں کدے وی سرکاری سرپرستی نہیں ملی اتے مندبھاگی گل ایہہ ہے کہ پنجابی لوک آپنی بولی اُتے مان نہیں کردے پر اس دے باوجود پچھلے کُجھ دہاکیاں وچ بہُت کُجھ حاصل وی ہویا ہے۔ ڈاکٹر این مرفی نے کیہا کہ اوہدا موہ پنجابی نال اس کر کے ہے کہ اُوس نوں آپنے آئرش پچھوکڑ اتے پنجابی سبھیاچار بہت رلدے ملدے لگدے ہین۔ اوہناں جذباتی ہو کے کیہا کہ اوہ نہیں چاہندے کہ پنجابی بولی دا حال وی اوس دی ماں بولی گیلک والا ہی ہووے۔ اوہناں کیہا کہ اوہ آپنے ولوں پنجابی بولی دی ترقی لئی جتن کردی رہے گی۔ جے پی شیسن نے کیہا کہ پنجابی زبان وچ اوس دی دلچسپی دا وڈا کارن اس بولی دی پُران ہے۔ اوہناں کیہا کہ جس خطے چوں ایس بولی نے جنم لیا ہے اوتھے دُنیا دے سبھ توں پُرانے ادبی رِگ وید دی رچنا ہوئی ہے۔
ایہناں تِناں ہی سیشناں وِچ ہور وی بہت سارے لوکاں نے وی وِچار وٹاندرے وچ حِصہ لیا۔ سری دی استانی گُرپریت بینس نے سکولاں وچ پنجابی مٹیریل دی گھاٹ بارے جانکاری دِتی۔ پاکستانی پنجابی بھائیچارے چوں ڈاکٹر سیف نے کینیڈا وچ پنجابی دی ترقی وچ آپنے بھائیچارے ولوں قدم نال قدم ملا کے چلّن دا بھروسہ دوایا۔ تاریخ دان سوہن سنگھ پونی نے دسیا کہ کینیڈا وچ پنجابی دی پہلی کتاب مُنشا سنگھ دُکھی ولوں ١٩١٣ وچ چھاپی گئی سی۔ ریڈیو شیر پنجاب دے ہوسٹ گُروندر سنگھ دھالیوال نے کیہا کہ اَج وپاری سجناں نوں عہد کرنا چاہیدا ہے کہ آپنے بِزنس کارڈ دے اک پاسے پنجابی لکھواؤن تے دُوجے پاسے انگریزی۔ بی سی لیجسلیچر دے پنجابی میمبراں راج چوہان، ہیری بینس، جگروپ براڑ اتے دیو ہیار نے وی آپنی حاضری لوائی اتے ایم پی پینی پرڈی وی کُجھ دیر لئی شامل ہوئے۔ چھوٹیاں بچیاں ہرلین اتے گُرلین دھامی نے پنجابی کویتا سُنائی۔ بِلاّ تکھر اتے اُوس دے ساتھیاں نے سارنگی نال کویشری پیش کیتی۔ بچے ساجن سنگھ مان نے گیت دیکھیو پنجابیو، پنجابی نہ بھُلا دیو گایا۔ سازاں اُپر اوس دا ساتھ اُوس دے پِتا کرمجیت سنگھ مان نے دِتا۔
پلی دے پردھان بلونت سنگھ سنگھیڑا نے حاضرین اتے پنجابی میڈیئے دا اُچیچے طور تے دھنواد کیتا۔ اوہناں پلی دے ولنٹیراں پال بننگ، سُکھی بینس، رجندر سنگھ پندھیر، ہرپریت سیکھا اتے ہور میمبراں دا دھنواد کیتا۔
انت وچ پلی دے نائب صدر سادھُو بننگ نے متہ پیش کیتا کہ پنجابی بولی نوں کنیڈا دی بولی دی حیثیت دِتی جاوے۔ حاضر لوکاں نے زوردار تاڑیاں مار کے اِس متے نال سہِمتی دا وکھالا کیتا۔
