پنجاب بجٹ اِجلاس دے آخِری دِن پنجاب دی وزیر تعلیم ڈاکٹر اُپِندرجیت کور ولّوں متا پیش کیتا گیا جس وِچ منگ کیتی گئی سی کہ پنجاب وِچ ہریک سکول بھاویں اوہ کِسے بورڈ نال جُڑیا ہووے، وِچ دسویں تکّ پنجابی پڑھاؤنی ضروری ہووے۔ اِس متے نوں بھاری اکثریت نال پنجاب اسمبلی نے پاس کردیاں کیہا کہ سَرکار نوں ایہہ یقینی بناؤنا چاہیدا ہے کہ دسویں جماعت تکّ پنجابی سارے سکولاں وِچ لازمی پڑھائی جاوے۔
چیتے رہوے کہ ہُن تکّ پنجاب وِچ صِرف پنجاب سکول تعلیمی ا بورڈ نال جڑے سکولاں وِچ ہی پنجابی زبان دسویں تکّ لازمی وِشے وجوں پڑھائی جاندی سی۔ ہُن اِس متے مطابق صوبے دے اوناں سارے سکولاں وِچ وی پنجابی مضمون لازمی ہو جائےگا، جو سی. بی. ایس. عیسوی جاں آئی. سی. ایس. عیسوی نال جڑے ہَن۔
مذکورہ متے توں علاوہ اسمبلی ایہہ وی سِفارش کیتی گئی کہ پنجاب راج زبان ایکٹ ١٩٦٧ نوں مکمل رُوپ وِچ لاگوُ کرن لئی ایہہ وی پربندھ کیتا جاوے کہ جو اہلکار پنجابی زبان وِچ کّم نہیں کردے، اوناں دے خلاف کاروائی کیتی جاوے۔ اِس سِفارش نوں وی اکثریت نال منظور کر لیا گیا۔
١٩٦٦ وِچ پنجاب دی زبان دی بنیاد ’تے ونڈ ہوئی سی پر زمینی سچ ایہی ہے کہ سرکاری پدّھر ’تے پنجابی زبان نوں جو تھاں مِلنا چاہیدا سی، اوہ نہیں مِلیا اَتے اِس دی تھاں انگریزی زبان ہی سرکار دے گلیاریاں وِچ چھائی رہی۔ پنجاب دی وزیر تعلیم ڈاکٹر اُپِندرجیت کور نے سمیں دی لوڑ نوں بھانپدیاں اَتے پنجابی زبان دے پریمیاں دِیاں سدھراں دی آدر کردیاں وذکورہ دوویں متے اسمبلی وِچ رکھّے، جِنہاں نوں سارِیاں پارٹیاں نے اکثریت نال پاس کر دِتّا۔
پنجابیاں لئی ایہہ اِک خوشی دا سببّ ہی ہے۔ پنجاب وِچ جے پنجابی زبان نوں مان-سنمان نہیں مِلیگا تاں پھِر کِتّھے مِلیگا؟ پنجابی زبان دی ترقی لئی سرکاری سرپرستی تاں پہلاں ہی حاصل سی پر مذکورہ متیاں مطابق، جو کمیاں سی، اوہ وی دُور ہو گئیاں ہَن۔مذکورہ متیاں دے پاس ہون نال سرکاری پدّھر ’تے اِک وار پھِر پنجابی زبان نوں مضبوط حق مِل گیا ہے۔ پر پنجابی زبان نوں انگریزی دے دبا’چوں کڈّھن لئی زمینی پدّھر ’تے بہُت کُجھ کرن دی لوڑ ہے۔ کورٹ کچہریاں دا کّم جدوں انگریزی دی تھاں صوبے جاں ملک دی زبان وِچ ہونا شروع ہووےگا، صحیح معنیاں وِچ تد ہی صوبائی زباناں اَتے قومی زبان اِک عام آدمی دی زبان وجوں تیزی نال ترقی کر سکیگی۔
پنجابی زبان نوں ہور خوش حال کرن لئی اِس دے تکنیکی، ادنی تے غیر ادبی پکھّاں نوں ہور مضبوط کرن دی لوڑ ہے۔ معاشی اتے علمی سیکٹراں وِچ پنجابی زبان نوں مضبوط کرنا وی سمیں دی منگ ہے۔ پنجابی پنجابیاں دی زبان بنے، اوناں دے دِلاں ’تے راج کرے اِس گلّ نوں یقینی بناؤن لئی ہِندو، بودھی، جَین، اسلام اَتے عیسائی دھرم گرنتھاں دا وی پنجابی زبان وِچ ترجمہ کرکے پرچارِت اَتے کیتا جانا چاہیدا ہے۔ وکّھ-وکّھ دھرماں اَتے گروہاں دِیاں سماجی، مذہبی اتے معاشی لوڑاں نوں پُورا کرن یوگ پنجابی زبان نوں بناؤن لئی پنجابی لٹریچر وِچ اوہ سبھ کُجھ مہیّا ہونا چاہیدا ہے، جو سارے مذہباں دے پَیروکاراں دی روزمرا دی زندگی لئی ضروری ہُندا ہے۔
سرکاری سرپرستی اِک حدّ تکّ ہی زبان نوں اگے ودھا سکدی ہے۔ زبان دا اصلی ودھا تاں تد ہی ہُندا ہے جد اِس نوں پڑھن، لِکھن اَتے بولن والیاں دی نفسیاتی اتے روحانی دے نال-نال روزانہ دِیاں وِہارک لوڑاں نوں وی ایہہ زبان پُورا کردی ہووے۔
کَینیڈا اَتے انگلینڈ سمیت کئی ہور ملکاں وِچ جے پنجابی زبان بہتی ودھی ہے تاں اِس دا کارن ایہی ہے کہ اوتھے وسے پنجابیاں دِیاں مذہبی ادبی اتے سماجی لوڑاں نوں صِرف پنجابی ہی پُورا کر سکی ہے۔ دوجیاں زباناں صِرف وپارک لوڑاں پُوریاں کرن لئی اپنائیاں گئیاں۔ پنجابی دی راہ وِچ کئی اڑچناں جس طرح غیر ملکاں وِچ آئیاں، اوسے طرح پنجاب وِچ آئیاں۔ پر سمیں دے نال-نال پنجابی آپنا راہ آپ بنا کے اگّے ودھدی گئی۔
پنجاب اسمبلی نے جو متے پاس کیتے ہَن، جے اوہ ایمان داری نال لاگوُ ہو جاندے ہَن تاں ہی صحیح معنیاں وِچ پنجابی زبان نوں اُوس دا بندا حق مِل سکیگا۔ صاف دل رہ کے ایہناں یتناں نوں ایمان داری نال لاگوُ کراؤن دی ہے۔
