مارٹن لوتھرکنگ: لوکائی حقاں دا پرچارک

اج امریکہ وچ مارٹن لوتھرکنگ جونیئر دا دیہاڑ منایا جا رہیا ہے۔ مارٹن لوتھر کنگ 15 جنوری 1929 نوں امریکہ دی ریاست جارجیا دے شہر اٹلانٹا وچ جمے۔ اوہناں دے پیو دا ناں ریورنڈ مارٹن لوتھر کنگ سینیئر تے ماں دا ناں البرٹا ولیم کنگ سی۔ جمن دے سرٹیفیکیٹ تے ڈاکٹر کنگ دا ناں بھلیکھے وچ ''مائیکل کنگ'' لکھیا گیا سی تے ایس غلطی دا 1934 وچ پتہ لگا جدوں اوہناں دے پیو نے پاسپورٹ بناؤن لئی عرضی دتی۔ اوہناں دی اک وڈی بھین تے اک نکا بھرا سی۔

مارٹن لوتھر کنگ نے 1939 نوں اٹلانٹا وچ اپنے چرچ دے گاؤن والے جتھے دے نال فلم Gone with the wind ناں دی فلم دی مکھ وکھالی وچ گایا۔ اپنی پڑھائی دا اٹھواں تے بارہواں گریڈ پاس کیتے بنا ای اوہناں نے پندراں ورھیاں دی عمر وچ مورہاؤس کالج وچ داخلہ لے لیا۔ 1948 وچ اوہناں نے مورہاؤس کالج توں سوشیالوجی وچ بی اے دی ڈگری لئی تے کروز تھیولوجیکل سیمینری پینسلوینیا وچ داخلہ لے لیا۔ تے 1951 وچ بی ڈی دی ڈگری لئی۔ فیر ستمبر 1951 وچ اوہناں نے بوسٹن یونیورسٹی وچ داخلہ لیا تے 5 جون 1955 وچ پی ایچ ڈی دی ڈگری لئی۔

مارٹن لوتھر کنگ امریکہ وچ لوکائی حقاں دی گل کرن والے وڈے آگواں وچوں سن۔ اوہ اپنی حیاتی دے مُڈھ وچ ای لوکائی دے حقاں لئی کم کرن والے کامے بن گئے سن۔ 1955-56 وچ اوہناں نے منٹگمری بس بائیکاٹ دی اگوائی کیتی۔ ایہہ اک سیاسی تے سماجی احتجاجی تحریک سی جیہڑی الباما سٹیٹ وچ چلائی گئی جیہدے وچ لوکائی لئی چلن والیاں بساں وچ کالے تے گوریاں وچ فرق دے خلاف احتجاج کیتا گیا سی۔ ایہہ تحریک سپریم کورٹ دے اک فیصلے تے مُکی سی جیہدے وچ آکھیا گیا سی کہ بساں وچ گورے کالے وچ فرق کرنا غیر آئینی ہے۔

1957 وچ اوہناں نے ساؤتھرن کرسچن لیڈرشپ کانفرنس ناں دی ستھ بنائی تے اوہدے پہلے پردھان بنے۔ فیر 28 اگست 1963 نوں March on Washington for jobs and Freedom ناں دی اک سیاسی ریلی واشنگٹن وچ کڈھی گئی جیہدے وچ مارٹن لوتھر کنگ نے اپنی تاریخی تقریر ''میرا اک سُفنا ہے'' کیتی جیہدے وچ اوہناں نے نسلی نیڑتا بارے گل بات چھوہی۔ ایس ریلی وچ ڈھائی لکھ بندیاں رلت کیتی تے گویڑ لایا جاندا ہے کہ اہناں وچوں دو لکھ کالے تے پنجاہ ہزار گورے سن۔ایس تقریر وچ اوہناں نے لوکائی وچ اپنے حقاں بارے تحریک چلاؤن دا وچار پیدا کیتا تے امریکہ دی تاریخ دے سبھ توں ودھیا بلارے دے طور تے ساہمنے آئے۔

1964 وچ مارٹن لوتھر کنگ سول نافرمانی تے دوجے پر امن طریقیاں نال نسلی وڈیائی نوں مکاؤن دے جتناں پاروں جگ دے سبھ توں گھٹ عمر دے نوبل انعام جتن والے بندے بن گئے۔

مارٹن لوتھرکنگ نوں 4 اپریل 1968 وچ میمفس وچ قتل کر دتا گیا۔ 1977 وچ امریکی پردھان جمی کارٹر ولوں اوہناں دی موت مگروں ''پریذیڈنٹ میڈل آف فریڈم'' دتا گیا۔ 1986 توں امریکہ وچ مارٹن لوتھر کنگ دے ناں توں اک دن دی چھٹی منائی جاون لگی۔ 2004 وچ اوہناں نوں مرن مگروں کانگرس دا گولڈ میڈل دتا گیا۔