پیرس، برطانیہ یاں ہور یورپی مُلکاں دے ایس تے مان کرن دے دِن ہُن لدے جاندے نظر آرہے ہین جیہناں مطابق آئل پینٹنگز بناون دی رِیت دا مُڈھ یورپ توں بجھا سی۔
آئل پینٹنگز دا مُڈھ یورپ توں نہیں سگوں برصغیر توں ہویا ہے۔ ایہہ کہانی یورپ، امریکہ تے جاپان دے ماہراں دی اک سنگت دی ہے جیہناں مورتاں دی نینہ تے سنگت ایہہ گل کر رہی ہے، اوہ گوتم بُدھ دیاں نیں تے ایہہ افغانستان دے بامیان دیاں پہاڑیاں وچ ہین۔
ایس نویں کھوج توں صاف پتہ لگدا ہے کہ چڑھدے وچ سبھ توں پہلے آئل پینٹنگز بناون دا مُڈھ بھجا۔ یورپی کلا دی تاریخ دیاں کتاباں وچ اجے تیک ایہی پڑھایا جاندا ہے کہ آئل پینٹنگز دا مُڈھ 15 ویں صدی وچ ہویا۔ پرنویں سائنسی کھوج توں ایہہ گل غلط ثابت ہوئی ہے۔
بامیان دی کلا ایس سنگت دا کہنا اے کہ افغانستان دے صوبہ بامیان وچ جیہڑیاں آئل پینٹنگز ملیاں ہین اوہ 7 ویں صدی دیاں ہین یعنی یورپ آئل پینٹنگز توں کوئی اٹھ سو سال پہلے دیاں۔
یورپ، امریکہ تے جاپان دے ماہراں دی اک سنگت نے اقوام متحدہ دی سستھ یونیسکو دی مدد نال ایہہ کھوج کیتی ہے۔
گوتم بُدھ دے دو وڈے بُت کابل توں 250 کلومیٹر دور بامیان وچ ہین جیہناں کول لگ بھگ پنجاہ بُت نیں تے ایہناں دا جگ بھر وچ چرچا ہے جیہناں نوں طالبان کٹروادیاں نے سال 2001 ء وچ برباد کرن دی کوشش کیتی سی تے اوہناں نوں چوکھا نقصان ہویا سی۔
تاریخ دان دَسدے نیں کہ ایہناں مورتیاں د ے نیڑے دیاں غاراں وچ کسے وی سمے بُدھ بھکشو پُوجا پاٹ کردے سن تے دھیان لائی رکھدے سن۔
ایہناں 50 غاراں چوں 12 آئل پینٹنگز لبھیاں نیں۔ مثال دے طور تے اک آئل پینٹنگ وچ نارنجی رنگ دے کپڑے پائے گوتم بُدھ بیٹھے نیں تے اوہناں دے آلے دوالے عجیب وغریب مخلوق وِکھائی گئی اے۔
ماہرین دی سنگت دی آگو تالنگوچی دا کہنا ایں" دنیا وچ ایس توں پُرانے آئل پینٹنگز کِتے نہیں لبھے نیں۔ مُڈھ قدیم وچ روم تے مصر دی رہتل سمے دیواراں تے حماماں وچ تیل دی ورتوں تاں کیتی جاندی سی پر بامیان توں پرانے آئل پینٹنگز نہیں لبھے۔"
اوہ دَسدیاں نیں " ریاستی وجہوں گبھلے ایشیاء وچ کلا تے کھوج کرنا مشکل ہندا ہے پر بامیان دے بُدھ ورلڈ ہیریٹیج نے ایس لئی یونیسکو دی مدد نال ایتھے کھوج کیتی۔"
