Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کلاسک >> کہندا بلھے شاہ >> کافی بلھے شاہ

کافی بلھے شاہ

June 28th, 2007

الٹے ہور زمانے آئے
تاں میں بھیت سجن دے پائے

کاں لگڑ نوں مارن لگے
چڑیاں جرّے ڈھائے
الٹے ہور زمانے آئے

گھوڑی چگن اروڑیاں اتے
گدوں خود پوائے
الٹے ہور زمانے آئے

بھوریاں والے راجے کیتے
راجیاں بھیک منگائے
الٹے ہور زمانے آئے

اگلے جا بنگاہ لے بیٹھے
پچھلیاں فرش وچھائے
الٹے ہور زمانے آئے

بلھا حکم حضوروں آیا
تس نوں کون ہٹائے
الٹے ہور زمانے آئے

مشکل لفظاں دے معنے
لگڑ۔ اک شکاری پنچھی
جرّے۔ نر باز
خود۔ ہرا گھاہ
بھوریاں والے۔ سکھ گوریلے، سکھ لڑاکے موڈھے تے بھورے رکھدے سن تے افغاں سپاہی کمبل
بُنگاہ۔ فوج دا اوہ حصہ جیس وچ رسد دا سامان، ناچی، موچی، درزی تے ہور کاریگر ہوندے نیں۔ جے فوج دے حصے نوں لٹ لیا جاوے تے فوج بھکھی مر جاندی ہے۔

سدھا مطلب
الٹے زمانے آگئے تے تاں ہی مینوں سجن دے بھیت پتہ لگے
کاں شکاری پنچھیاں نوں مار رہے ہین تے چڑیاں نے نر بازاں نوں ڈھاہ لیا ہے
گھوڑے اروڑیاں تے چر رہے ہین تے کھوتے ہرا ہرا گھاہ کھا رہے ہین
بھوریاں والے سکھ لڑاکے راجے بن گئے ہین تے پچھلے راجے منگتے
اگلیاں (سکھ لڑاکیاں) نے فوج دا سامان والا حصہ لٹ لیا ہے جدوں کہ مغل حاکماں افغاں ندھاڑویاں (نادر شاہ، احمد شاہ ابدالی وغیرہ) لئی فرش وچھا کے بیٹھے ہوئے جی آیاں نوں آکھ رہے ہین
بلھیا، ایہہ حضوری حکم یعنی تاریخ دی متھی ہوئی راہ ہے جیس نوں کوئی روک نہیں سکدا۔

کھلارواں مطلب
بلھے شاہ دی ایس کافی وچ مڈھلیاں رمزاں دو ہین۔ اک تے سجن دا بھیت پاونا تے دوجے ''حضوروں حکم'' کیوں جو اہناں رمزاں نال ہی ایس کافی دی پڑھت دو الٹے ڈھنگاں وچ پڑھی جا سکدی ہے۔ اک تے عام رٹی رٹائی پڑھت ہے جیس دے مطابق بلھے شاہ زمانے دے الٹ جاون دا وین پا رہیا ہے تے دس رہیا ہے جو کیویں چنگے بھلے لوکیں خجل خوار ہوئے پھردے نیں۔ تے دوجی پڑھت ایس دے بالکل الٹ جو زمانیاں بدل کے ماڑے نوں تگڑیاں تے بھارو کر دتا ہے تے ایہہ بڑی مانن والی گل ہے۔ ایس دی دس کافی دی استھائی (پہلے دو مصرعے) پاؤندی ہے۔

استھائی کہندی ہے جو زمانے الٹ کے ہورویں ہوئے نیں تے تاں ہی سجن دا بھیت کھلیا ہے۔ یعنی جے زمانے الٹ نہ جاندے تے سجن دے بھیت نوں کدی پایا نہیں سی جا سکدا۔ اسیں انھے بولیاں ہی رہ جانا سی۔ایس لئی زمانیاں دا الٹن نال چانن ہویا ہے۔

کافی دے انتریاں وچ زمانیاں دے الٹن دیاں نشانیاں دتیاں گیاں ہین۔ کاں شکاری پنچھیاں نوں مارن لگ پئے ہین تے نکیاں نکیاں نمانیاں چڑیاں نے پنجہ مار کے کھا جاون والے نر بازاں نوں ڈھا لیا ہے۔ ایسے طرحاں ہن گھوڑے جہناں نوں خوراکاں کھوالیاں جاندیاں سن روڑیاں تے چر کے پیٹ بھر رہے ہین تے کھوتے ہری ہری گھاہ دا سواد لے رہے ہین۔ ایہناں دو انتریاں وچ پکھواں تے پسواں دی سینت راہیں جیہڑی گل ہوئی اوہ تیجے انترے وچ تاریخ دے پکھ توں کھل جاندی ہے۔

تیجے انترے وچ تاریخ دے الٹن دی گل ہوئی ہے۔ یعنی اگلی سرت والے لوکاں دھاڑوی لشکر دے اوس حصے نوں لٹ لیا ہے جیس وچ فوج دے کھاون پیون تے ہور سب لوڑاں دا سامان ہوندا ہے۔ تے پچھلی سرت والیاں (پچھونہیاں ) یا ویلے دیاں حاکماں آون والے دھاڑوی لشکراں لئی فرش وچھا دتے نیں، اوہناں نوں جی آیاں نوں آکھ رہے ہین۔

ایتھے بلھے شاہ اپنے ویلے وچ واپر رہی دی گل کر رہیا ہے۔ مطلب شمال توں آون والے دھاڑوی (نادر شاہ، احمد شاہ ابدالی وغیرہ) جد پنجاب تے حملہ کردے سن تے اوہناں دا مقابلہ سکھ گوریلا جنگ نال کردے سن۔اوہ دھاڑویاں دیاں فوجاں دے ساز و ساماں والے حصے نوں لٹ کے اہناں فوجاں نوں بھکھا ماردے سن۔

اوہدے الٹ پنجاب دی راج گدی تے بیٹھے آون والے دھاڑویاں نوں سدے گھل کے وی بلواندے سن تے یا اوہناں دے اگے لمے پے جاندے سن۔ ''اگلیاں فرش وچھائے'' دا اشارہ اہناں حاکماں ول ہے۔ایہہ ویکھن نوں تے لگڑ یا جرّے سن پر اصل وچ بڑے ہی تھڑدلے تے بزدل۔ اوہناں دے الٹ گوریلے وچارے ماری پھنڈی ہوئے کسان یا کمی میل دے لوک دھاڑویاں دیاں وڈیاں وڈیاں لشکراں نوں لٹ کے بھکھا مار دیندے سن۔ایہہ چڑیاں سن جیہڑیاں جرّیاں نوں ڈھاہ لیندیاں سن۔

اگلے انترے وچ گل ہور نتر جاندی ہے جدوں بلھے شاہ ہوریں کہندے ہین جو'' بھوریاں والے راجے کیتے''۔ یعنی کساناں یا دوجے ماڑے لوکاں سکھ گوریلے بن کے مغل بادشاہاں نوں مکا کے آپ حکومت بنا لئی۔ ایہہ انج ہی سی جیویں کاں لگڑ نوں مار دیون یا چڑیاں بازاں نوں ڈھاہ لیون۔

اخیری انترے وچ سجن دے اوس بھیت دسیا گیا ہے جیہڑا اتلی ہیٹھاں تے ہیٹھلی اتے ہوون نال پتہ لگا ہے، بھیت ایہہ ہے جو ایہہ حکم حضوروں سی، ایس نوں کوئی ٹال نہیں سی سکدا۔ ایہہ تاریخ دی مڈھلی چلت ہے جیس دے اگے کوئی ڈکا نہیں لایا جا سکدا۔ تاریخ دا اصول ایہہ ہے جو چڑیاں نے بازاں نوں ڈھاہ لینا ہے، ماڑے تے کمزور مظلوماں نے ظالماں نوں تھلے سٹ دینا ہے۔

ایتھے بلھے شاہ ہوراں ''حکم'' اوہناں معنیاں وچ ہی ورتیا ہے جنہاں معنیاں وچ بابے نانک ہوراں جپ جی وچ ورتیا سی جدوں اوہناں کہیا ''حکم رجائی (رضائی) چلنا نانک لکھیا نال'' ۔ پھیر اوہناں کھول کے دسیا جو حکم ہے کیہ؟ (ایس لئی ویکھو وچار

(http://.wichaar.com/item.php?c=25&id=3699&s=1)

ایس لکھت وچ حکم دا ہور پکھ بڑا وچار جوگ ہے کہ ظاہرا قدرت تے ایہہ ہے جو لگڑ کاں نوں مارن گے تے چڑیاں بازاں ہتھوں پھڑیاں جاون گیاں۔ تے ایسے وچار پینترے وچ راجے راجے رہن گے تے ماڑے لوکی ماڑے۔ پر حکم یاں ویلے دی متھ (متھی ہوئی) دے اپنے قنون تے اوسدی اپنی سیدھ ہے۔ ویلے یاں تاریخ دی متھی راہ کہندی ہے جو زمانے الٹ سکدے ہین تے زمانے الٹے ہین۔ ایس بھید توں پردہ نہیں سی اٹھنا جے بلھے شاہ ہوریں زمانیاں نوں الٹدا نہ ویکھدے۔

اوہ لوک جو ایس نوں ویلے دے ہرکھ دے پڑھدے ہین تے سمجھدے ہین جو ایہہ سکھ چڑھت دیاں خرابیاں دسن لئی لکھی گئی ہے اوہناں نوں ایہہ وی مننا پوے گا جو بلھے شاہ نوں سجن دا بھیت نہ پاکے بہتی خوشی ہوندی یا اوہناں نوں بازاں (زوراوراں) دے ظلماں دی چس آؤندی۔ پھیر ایس نوں ہرکھی پڑھت منن والیاں نوں ایہہ وی مننا پوے گا جو بلھے شاہ ''حضوروں آئے حکم'' تے وین پا رہیا ہے۔

لکھت استھائی توں لے کے اخیر تیکر دسدی ہے بلھے شاہ زمانیاں دے الٹن نال سجن دا بھیت پاون دی چس مان رہیا ہے۔ اوہ ایس نوں تاریخ دی ا موڑواں (جیہڑی موڑی نہ جا سکے) فیصلہ من کے دل نال لا رہیا ہے۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels