Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کلاسک >> کہندا بلھے شاہ >> کافی بلھے شاہ

کافی بلھے شاہ

July 18th, 2007
5 / 5 (2 Votes)

ماٹی قدم کریندی یار
ماٹی قدم کریندی یار
ماٹی جواڑا، ماٹی گھوڑا
ماٹی دا اسوار
ماٹی ماٹی نوں دوڑائے
ماٹی دا کھڑکار
ماٹی قدم کریندی یار
ماٹی ماٹی نوں مارن لگی
ماٹی دے ہتھیار
جس ماٹی پر بہتی ماٹی
تس ماٹی ہنکار
ماٹی قدم کریندی یار
ماٹی باغ بغیچہ ماٹی
ماٹی دی گلزار
ماٹی ماٹی نوں ویکھن آئی
ماٹی دی اے بہار
ماٹی قدم کریندی یار
ہسّ کھیڈ مُڑ ماٹی ہوئی
ماٹی پاؤں پسار
بلھا ایہہ بجھارت بوجھیں
لاہ سریں بھوئیں مار

مشکل لفظاں دے معنے
ماٹی۔مٹی
قدم کریندی۔ اگے ودھدی، پیش قدمی کردی، دھاوا بولدی
کھڑکار۔ رولا، طوفان
ہنکار۔ غرور، مان
پاؤں پسار۔ پیر لمے کر کے

مطلب

بلھے شاہ دی کافی لفظالی پکھوں سوکھالی تے سدھی پدھری ہوندی ہے۔ سگوں ایہ اینی پدھری ہوندی ہے جو پڑھن والا تلک کے اک سرے توں دوجے سرے تے جا ڈگدا ہے۔ کافی اوس نوں اپنی ڈوہنگھ وچ وڑن ہی نہیں دیندی، ویکھدیاں ویکھدیاں اکھاں سامنے چھلاوا ہو جاندی ہے۔ ایس لئی بلھے شاہ دی کافی دیاں پرتاں کھولنا سوکھا کم نہیں۔

ایس کافی نوں ہی ویکھو۔ کافی انج لکھی گئی ہے جیویں رات نوں نیانے ساہمنے بات پائی جاندی ہے، نکے نکے اکھر، نکے نکے مصرعے تے مصرعیاں وچکار لُکے ناٹک انج اپنے ول کھچ لیندے ہین جو اوہناں دیاں پرتاں دی سار ہی نہیں لگدی، حالاں کافی اندر پرت دے اُتے پرت چڑھی ہوئی ہے ۔

کافی دی استھائی اک ازلی ابدی لہراں ماردے دریا وانگ کھلدی ہے۔ ایہہ لہراں کِتے کھڑکار کردیاں ہین تے کِتے جاکے شانت ہو جاندیاں ہین۔ مٹی دے قدم کرن وچ ایہہ سب کجھ لُکیا ہویا ہے۔ قدم کرنا دا مطلب، پیر پٹنا وی ہے، اگے ودھنا وی تے اگے ودھ کے حملہ کرنا وی۔ بلھے شاہ ہوراں دی ''قدم'' دے لفظ دی ایتھے چون بڑی پرت دار ہے پر سارا بھید ہے وی ایس قدم وچ۔

پہلے پیر توں ہی مٹی دے قدم کرن توں ایہہ گل صاف کر دتی گئی ہے جو مٹی بے جان تے بنا حرکت دے نہیں ہے سگوں جے کسے شے وچ حرکت ہے تے اوہ مٹی ہے۔ باقی ہر شے مٹی دا باوا ہے، اوس وچوں گھڑیا وجود ہے تے اوس وچلی حرکت مٹی دی دی ہی حرکت ہے۔

جے ہر شے دی حرکت مٹی دی مڈھلی حرکت دا وکھاوا ہے تے پھیر ایہہ گل وی نتر گئی جو ہر شے دی مڈھلی حرکت اک ہی ہے۔ اوس حرکت نوں جے سمجھ لئیے تے اسیں ہر شے دی حرکت سمجھ سکنے ہاں بھاویں اوہ جنگ وچ لڑدے گھوڑیاں دے اسوار ہوون تے بھاویں بغیچیاں وچ جمدے پلدے تے کھڑدے پھل ہوون یا اوہناں دے ویکھن والے ہوون۔ مطلب سب اک سومے ، اک قدرت دے مڈھلے متھے اصولاں موجب چلدے ہین۔

پھیر مٹی دی ایہہ خاصیت ہے جو اوس نوں حواساں راہیں پرکھیا جا سکدا ہے، اوس دے مڈھلے اصول متھے جا سکدے ہین ۔ مطلب مٹی مادہ ہے تے مادے دے اک سائنس ہے۔ سو ایس ہر شے نوں سائنس دے اصولاں راہیں ہی ویکھیا جا سکدا ہے۔سو بلھے شاہ پار وکھو وکھ منظر لیندا ہے جنہاں وچ اُپروں کوئی تعلق نہیں۔

اک پاسے جنگ دا کھڑکار ہے تے دوجے بغیچے دی بہار ہے۔ اک گھوڑیاں جوڑیاں والے ہین تے دوجے پاسے بہار ویکھن دے شوقی۔ اک پاسے بہتی مٹی والی مٹی ہنکار کر رہی ہے تے دوجے پاسے اوہ ڈھیہ کے پھیر مٹی ہو رہی ہے۔ سو اُپروں ویکھو تے ایہہ ٹکراویں تے وکھو وکھ وکھالے ہین جہناں دے آپو وچ کوئی جوڑ نہیں ۔ پر جے ایہہ سب مٹی دیاں گھڑتاں ہین تے پھیر اہناں ساریاں وچ حرکت مٹی دے ازلی اصول ہین، باندھ ہے، متھ ہے جیس نوں حساب دے سوال طرحاں حل کیتا جا سکدا ہے۔

کافی دے پہلے انترے وچ جنگاں دا کھڑکار ہے تے دوجا انترہ پہلے دے نتیجیاں ول سینت ماردا ہے۔ مطلب جنگاں دے کھرکار تے مارا ماری پچھے لوبھ ہے شیواں لٹن تے اکٹھیاں کرن دا تے دوجیاں نوں غلام کرن دا۔ ایس نوں ہی بلھے ''بہتی مٹی'' کہندا ہے۔ مطلب جیس مٹی تے بہتی مٹی ہے اوس نوں اوناں ہی غرور ہے۔

تریجے انترے وچ بلھے شاہ جنگ دے کھڑکار، مارا ماری تے مل مارواں دے غرور توں امن تے شانتی ول آجاندا ہے ۔ حیاتی دے اوس وکھالے تے جیس وچ باغ بغیچے کھڑے ہوئے ہین۔ بہار دا سماں ہے۔ پر ایہہ وی اوسے ماٹی دا قدم ہے جیہڑی جنگاں دے کھڑکار وچ وکھالی دیندی سی۔ ایہ وی اوس ازلی اصول دی باندھ تے متھ (متھی ہوئی) وچ
ہے۔ سگوں ایہہ اوس دا ہی اک ہور پکھ ہے۔

مٹی ہس کھیڈ کے اپنا جلوہ وکھا کے پھیر مٹی ہو جاندی ہے ۔سب جیس توں اُگیا پونگریا سی اوسے وچ مُڑ جا ملدا ہے۔ جیویں زمین توں اُگیاں شیواں، چرند پرند سب ایس مٹی توں اُگرے ہین۔ بندہ وی ایسے مٹی توں جمیا ہے تے ہر شے وانگ پھیر مٹی ہوجاندا ہے۔

اخیری انترے دے اخیری حصے وچ بلھا ایس نوں بجھارت کہہ کے ونگاردا ہے جو جے ایہہ مٹی ہی ہے تے پھیر جو سِر وچ خیالاں دا اک بھار ہے اوس نوں سٹ دیو۔ سر تے بھوئیں وچ فرق ہی ایہہ کیتا جاندا ہے جو سر اُچا ہے بھوئیں نیویں ہے پیراں دے وی تھلے تے۔

اللہ دیاں پیراں وچوں جمے ہین شودر جدوں کہ برہمن اوس دے سر توں جمے ہین۔ سر وڈھیاں وڈھیاں گلاں سوچدا ہے مذہبی تے ہور سکھنے (
Abstract) وچار گھڑدا ہے پیر گند مند وچ رہندے ہین۔پر پیر مٹی دی کرت دے نیڑے ہین تے سر دور۔ ایس لئی جے مڈھلی حرکت مٹی دی ہے تے سر بھوئیں تے آوجدا کیوں جو اوس نوں مٹی ہی کنٹرول کر رہی ہے، سگوں پیر مٹی دی نیڑتا پاروں مٹی دی مڈھلی حرکت دے نیڑے ہین۔

مطلب اصل وچ حقیقت اوس دے الٹ ہے جیویں اسیں ویکھ رہے ہاں۔۔۔اوس نوں الٹا کر کے ویکھنا پوے گا۔سانوں شودر نوں برہمن نالوں اُچا نہیں تے اوس دے برابر کرکے ویکھنا پوے گا۔ بجھارت بجھن دی اٹکل وی ایہو ہے جو الٹا کر کے تے حقیقت تے چانن پئے سکدا ہے۔

ظاہر گل ساڈی کافی دی ایس طرحاں دی پڑھت تے کئی پڑھیا الاہمہ دیون گے جو اسیں بلھے شاہ دی سدھی سادی گل نوں ولاویں وچ پا کے اپنے مطلب دی گل کڈھ رہے ہاں ۔ ایہہ وی کہیا جاوے گا جو بلھے شاہ نوں ہر شے دے مادی ہوون یا اوس دے مادی اصولاں دی باندھ ہوون دا کوئی پتہ نہیں سی۔ کیوں جو اوس ویلے پنجاب وچ ایہہ وچار آئے نہیں سن۔

ساڈا خیال ہے جو نہ تے بلھے شاہ دی کافی سدھی سادی ہے تے نہ ہی مادی وچار بلھے شاہ ہوراں لئی اوپرے سن۔ یونانی تے لہندے دے فلسفے مسلمان سوجھواناں دیاں لکھتاں وچ آونا ں شروع ہو گئے سن۔ بلھے شاہ ہوراں نوں اہناں وچاراں دی ڈوہنگی سار سی۔

اوہناں نوں ایس بحث دا پتہ سی جو دنیا دے مڈھ بارے فلسفیاں دے وکھ وکھ وچار ہین۔ تھیلس ایس نوں پانی توں اسریا مندا ہے تے کئی دنیا نوں چار انگاں مٹی، پانی اگ، ہوا توں جنمیا جاندے سن۔ ایس لئی بلھے شاہ لئی دنیا دے مڈھ نوں مادی سمجھنا کوئی ایڈی اچنبھے والی گل نہیں سی۔۔۔۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels