Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کلاسک >> کہندا بلھے شاہ >> بلھے شاہ دے ویلے: وچار دھارا

بلھے شاہ دے ویلے: وچار دھارا

July 4th, 2007
5 / 5 (1 Votes)

بلھے شاہ ہوریں ستارھویں صدی دے اخیر تے جمے تے اٹھارویں صدی دے ادھ توں ودھ تائیں ایس دنیا دے رنگ ویکھدے رہے۔ ایہہ سارا زمانہ شمالی ہند دے ادب تے وچار دھارا وچ بڑا سرکڈھواں سی۔ ایہہ اوہ زمانہ سی جدوں شمالی ہندوستان وچ لوک زباناں دے مڈھ پکے ہوئے تے اوہ نسرن لگ پیاں۔ ایسے ویلے وچ ہی اجیہے شاعر پیدا ہوئے جنہان نے وچار دھارا نوں وی اک نویں سیدھ دتی۔ ایس لئی بلھے شاہ ہواراں نوں گوہ نال ویکھن لئی ایہہ ضروری ہے جو اسیں اوہناں دے پورے وارے تے آل دوالے نوں وی ویکھئے۔

پنجابی وچ سو لہویں تے ستارھویں صدی وچ شاعری تے وچار دھارا پکے پریں کھلو کے ٹر پئی ہوئی سی۔ بابا گرو نانک تے شاہ حسین دا کلام زبان تے وچار دھارا پکھوں پورا سی۔ دمودر داس دی ہیر دے قصے دی سرجنا وی پنجابی دی پکی پیڈھی زبان ہوون دی دلیل سی۔ پر جیس نوں پنجابی زبان تے وچار دھارا دی سخر منیا جاندا ہے اوہ بلھے شاہ تے وارث شاہ (1739-1790) دے روپ وچ ظاہر ہوئی۔

بلھے شاہ اٹھارویں صدی دے ادھ وچ کوکیا تے وارث شاہ لگ بھگ دوسرے ادھ وچ۔ پر ایہناں دا تاریخی ویلا اک ہی ہے۔جے کر ایہناں دے جیون مرن دیاں تاریخاں ٹھیک نیں تے ایہہ گل مڈھوں منن جوگ نہیں جو ایہہ دونویں بزرگ اک دوسرے دے جماعتیے سن۔ کیوں جو جدوں وارث شاہ ہوری جمیں بلھے شاہ ہوریں 59 سالاں دے سن۔ ایہہ لگدا ہے جو وارث شاہ ہوراں پڑھیا بلھے شاہ دے شہر قصور وچ ہی ہے تے ایہہ وی ہو سکدا ہے جو وارث شاہ ہوریں اوسے مدرسے گئے ہوون جتھے بلھے شاہ ہوریں پڑھے سن ۔

ایہہ ویلا چھڑا پنجاب وچ ہی وڈھی شاعری دا نہیں سی سندھی دے وی دوہیں وڈھے شاعر ایسے ویلے وچ ہوئے ۔ سندھی دے سب توں منے پر منے شاعر شاہ عبداللطیف بھٹائی (1689-1752) تے سگویں بلھے شاہ ہوراں دے ہانی سن تے سچل سرمست (1739-1826) وارث شاہ جی دے ہانی۔ دوہاں زباناں وچ پھیر ایس طرحاں دے شاعر نہیں جمے جنہاں نوں ایناں زمانہ مندا ہے تے منن والیاں وچ سب مذہباں تے ذاتاں دے لوک ہن ۔ ایہناں سب شاعراں دے وچاراں دی نیڑتا وی بڑی بھرویں ہے۔ ایس لئی ایہہ گل صاف پدھری ہے جو پنجاب تے سندھ وچ کجھ اجیے رلدے ملدے کارن سن جیہناں نے اجیہی وڈھی شاعری تے وچار دھارا نوں اساریا۔

زبان تے وچار دھارا دا ایہہ دھارا یوپی تائیں اونے ہی زور نال وگ رہیا سی۔ اردو زبان دے وی وڈھے وڈھے شاعر ایسے زمانے وچ ہی پیدا ہوئے سن ۔ولی دکنی جدوں 72سالاں دی عمر وچ مرے تے بلھے شاہ ہوریں اودوں 27ورھیاں دے سن تے شاہ لطیف بھٹائی ہورےں 18سالاں دے۔ خواجہ میر درد (1721-1785) جدوں جمے تے بلھے شاہ ہوریں 41 سالاں دے تے شاہ لطیف بھٹائی ہوریں 32 سالاں دے سن۔ میر تقی 1723-1810)) خواجہ میر درد نالوں صرف دو سال چھوٹے سن تے میرزا رفیع سودا (1713-1781)نالوں دس سال مگروں جمے سن۔ اردو دے منے پرمنے لوک شاعر نظیر اکبر آبادی ( 1735-1830) جدوں جمے تے بلھے شاہ ہوریں 55 سالاں دے ادھکڑ ہو گئے ہوئے سن پر شاہ لطیف بھٹائی ہوریں اجے پنجاہواں توں تھلے ہی سن۔

ستارہویں صدی وچ ہی یورپ دا نواں فلسفہ اسریا سی۔ رینے ڈیکارٹ (1596-1650) نویں پچھمی فلسفے دے موہڈی منے جاندے نیں تے اوہ بلھے شاہ ہوراں دے جم توں تریہہ سال پہلاں ہو گذرے سن۔ ایسے طرحاں براخ سپینوزا (1632-1677)اوہناں دے جمن توں تن سال پہلاں ایس دنیا توں لدانے ہوئے سن۔ جرمن فلسفی امینول ڈیکارٹ (1724-1804)جدوں جمے تے بلھے شاہ ہوریں 44سالاں دے سن۔ کہن دی گل ایہہ ہے جو پچھم دا فلسفہ وی اوہناں ویلیاں وچ نسریا جدوں شمالی ہندوستان وچ نویں شاعری تے نویں وچار دھارا اسر رہی سی۔

کجھ گلاں وچ تے لہندے (یورپ) دے چڑھدے نال سانجھ وی سی ۔ مثال دے طور رینے ڈیکارٹ نویں فلسفے دا موڈھی ہی نہیں سی اوہ پہلا سوجھوان سی جیس نے فرانسیسی زبان وچ فلسفہ لکھن دی ریت پائی۔ ایس توں پہلاں سنگھنے وچار چھڑے لا طینی زبان وچ ہی لکھے جاندے سن ۔ سگوں ڈیکارٹ نوں فرانسیسی وچ لکھن پاروں بہت ٹوکاں وی پیاں ۔ ایہہ ایس طرحاں ہی سی جیویں بلھے شاہ نے فارسی چھڈ کے پنجابی وچ لکھیا یا میر درد تے میر تقی میر نے زبان ریختہ (اردو) وچ لکھیا۔ ایہہ گل یاد رکھن جوگ ہی جو جیویں اردو وچ پھیر توں بیدل ورگا فارسی دا وڈھا شاعر دلی وچ نہیں جمیا یا منیا گیا ایسے طرحاں رینے ڈیکارٹ نے لاطینی زبان دا گل گھوٹو یورپ دے گلوں لاہ دتا۔

پر اسیں کھچ دھرو کے ایہہ ثابت نہیں کرنا چاہندے جو اہناں سب لکھاریاں تے سوجھواناں دی اک دوجے نال جان پچھان سی یا ایہہ اک دوجے دے کم دے جانو سن۔ لہندے تے چڑھدے دی وچار واناں دا اک دوجے نوں جانناں تے بڑی دور دی گل اے بلھے شاہ ہوریں شاہ لطیف بھٹائی دی شاعری دے وی جانو نہیں ہون گے ۔ اوہناں نوں اپنے دلی وال ہانیاں دا وی کجھ پتہ سر نہیں ہووے گا۔ مطلب ایہہ بئی زبان شاعری تے وچار دھارا دا اسارا اک دوجے نوں جانیاں بغیر ہو رہیا سی۔ ایس لئی ایہہ گل ہور وی ڈوہنگی تے وچار جوگ ہو جاندی اے جو ایہہ کیوں تے کیویں ہو رہیا سی۔ ویکھنا ایہہ پوے گا جو کیہڑے اکسار کارنے سب دی سیدھ نوں اک پاسے ول لے جا رہے سن۔

چھڑی اینی گل ہی نہیں جو اک ہی زمانے وچ شمالی ہندوستان وچ ایڈے وڈھے شاعر جمے سگوں ایہناں دے وچ اک وچار سانجھ وی سدھی ساہویں دسدی ہے۔ پر ایہہ کہنا بہتا ٹھیک ہووے گا جو شمالی ہندوستان دیاں زباناں دے اسارے تے وچاردھارا دی سرجنا دی سانجھ وی سی تے وکھرپ وی۔ پنجاب تے سندھ دے شاعراں دے نویں وچار تے اک دوجے نال گھنے سانجھے سن پر ہندی اردو دے سوجھواناں دا مہار کجھ وکھرا وی سی۔

پنجاب تے سندھ وچ نویں وچار دھارا دا شرعی مذہب نال سدھا ساہواں ٹکرا سی پر اردو شاعری وچ سماج دے ترک جان تے اپنی ذات دے بے آسے پکھ اگھیڑن ول بہتا دھیان سی۔ اردو شاعری وچ نظیر اکبر آبادی چوکھے وکھ سن کیوں جو اوہ لوکائی دا شاعر سی تے اوہناں دی خوشیاں غمیاں بارے لکھدے سن۔ نظیر اکبر آبادی نے تے کجھ مصرعے وی پنجابی وچ لکھے تے بابا گرونانک دی وی وڈھیائی کیتی۔
اوہناں دے دو پنجابی شعر:۔
کل نظیر نے اس سے پوچھا بزبان پنجاب
نیہ رچ مینڈی کے حال تساڈرا دے میاں
جوڑ ہتھ ہم نے کہا اساڈے دل دا
تسی سب جاندی ہو جی اسے کے عرج کراں (کلیات نظیر اکبر آبادی ص ٥٨)

بابا گرونانک دے بارے وچ تے پنجاب دے مسلمان شاعراں وی انج نہیں لکھیا جیویں نظیر اکبر آبادی ہوراں لکھیا۔ اوہ کہندے ہن:۔
جو لطف و عنائت ان میں ہیں کب وصف کسی سے ان کا ہو
وہ لطف و کرم جو کرتے ہیں ہر چار طرف ہیں ظاہر وہ
الطاف جنھوں پر ہیں ان کے سو خوبی حاصل ہے ان کو
ہر آن نظیر اب یاں تم بھی بابا نانک شاہ کہو
اس بخشش کے اس عظمت کے ہیں بابا نانک شاہ گرو
سب سیس نوا ارداس کرو اور ہر دم بولو ''واہ گرو ''

کلیات نظیر اکبر آبادی ص ٤٠٥ مکتبہ شعر و ادب سمن آباد لاہور)
پر ایس توں پہلاں کہ علاقیاں دے نکھیڑویں پکھاں دی گل کرئیے ایہہ ویکھ لینے آں جو سانجھ کیہڑیاں گلاں تے سی۔
ویلے دی پیڑھ
ستارھویں تے اٹھارویں صدی دی پنجابی تے اردو شاعری وچ مغل شاہی دے ڈٹھدے سمیاں وچ اتھل پتھل دی پیڑھ بڑی اگڑ کے آئی۔ بلھے شاہ نے کئی نظماں وچ زمانیاں دے الٹن دا ذکر کیتا تے تھلڑی دے اتے تے اتلی دے تھلے ہو جاوون بارے لکھیا۔''الٹے ہور زمانے آئے'' توں لے کے ''برا حال ہویا پنجاب دا'' ورگیاں نظماں وچ بلھے شاہ دی ویلے دی چال بارے پیڑھ ساہمنے آوندی اے۔ وارث شاہ نے وی کیاں تھاواں تے ایسے پکھ تے لکھییا۔ اوہناں دے ایہہ مصرعے ایسے پکھ ول سینبت ماردے ہن ۔

اشراف خراب کمین تازہ زمیندار نوں وڈھی بہار ہوئی
جدوں دیس دے جٹ سردار ہوئے، گھرو گھری جاں نویں سرکار ہوئی
ایسے پیڑھ تے ویلے دا رونا روندیاں میر تقی میر ہوراں جو آکھیا ویکھو اوس تے وارث شاہ دا جھولا پیدا ہے :۔
چار لچے ہیں مستعد کار
دس تلنگے جو ہوں تو ہے دربار
ہیں وضیع و شریف سارے خوار
زندگانی ہوئی ہے سب پہ وبال
بادشہ و وزیر سب قلاش

(چار لچے کم کر رہے ہن۔ دس تلنگے ہوون تے دربار بندا ہے۔ شریف تے وضع والے لوک خوار ہو گئے نیں۔ حیاتی سب لئی اوکھی ہو گئی اے۔ بادشہ تے وزیر سب فقرے لگے پھردے نیں)

گھڑت مذہب دا وردھ
گھڑت مذہب دا لفظ اسیں ٹھکویں بجھے بجبھائے شرعی مذہب لئی ورت رہے ہاں۔ ایہہ مذہب ملانیاں دا وی ہو سکدا ہے تے پنڈتاں دا وی۔ اصل وچ دونویں اک ہین کیوں جو اوہ بجھے بجھائے اصول قنون لوکاں تے تھپنا چاہندے نیں ۔مولوی تے پنڈت آپ وچولے بن کے رب تے بھگوان تائیں اپڑان دی فیس وصولنا چاہندے ہن۔ ایہہ کم ایہناں لئی اک آڑھت دی طرحاں ہے جتھے ایہہ ربی قنوناں نوں خریددے تے ویچدے ہن۔

ایس دے نال نال گھڑے مذہب دے آڑھتیے باشاہیاں لئی وی دھرے دا کم کردے ہن۔ مذہبی ستھان اج دے پاکستان وچ ہی فوج تے حاکماں دی بی ٹیم نہیں ہن ایہہ مغلاں دی وی بی ٹیم سن۔ ایس لئی جدوں مغل شاہی ترکن لگ پئی تے اوہدے نال ہی گھڑت مذہب دی پکڑ وی ڈھلی ہونا شروع ہو گئی۔ شمالی ہندوستان دی وچار دھارا دے اسارے وچ ایس گھڑے ہوئے مذہب نوں لوکاں دے سروں لاہونا وی اک مڈھلا متا بن گیا۔


اورنگ زیب تے اوسدے مگروں آون والے بہتے مغل بادشاہ سوڑے دماغاں دے سنی مسلمان سن۔ اوہناں وچوں جے کوئی اک ادھا (شاہ عالم بہادر) شیعہ وی سی تے اوہ وی کوئی بہتا کھلے دل دا نہیں سی: اوہ مسیتاں وچ شیعہ خطبہ تھپناں چاہندا سی۔ اورنگ زیب توں مگروں دی کہانی تے سارے جاندے ہن پر ملا شاہی دا مغلاں اتے اینا دبا رہیا ہے کہ مغلاں وچوں سب توں بہتے کھلے وچاراں والا اکبر باشاہ وی اک واری شراب تے پابندی لاون تے مجبور ہو گیا سی۔ اوہدے زمانے وچ وی ، ضیاء الحق دے ویلے دی طراں شراب غیر مسلماناں نوں ملدی سی تے مسلمان اوہناں کولوں منگوا کے پیندے سن۔ ظاہر گل ہے جو ملاں شاہی مغل شاہی نوں اپنے ہتھیار دے طور تے ورتدی سی تے مغل ملاں شاہی نوں۔ ایس لئی مغل شاہی تے ملاں شاہی دوہیں اکوسار ڈٹھنیاں شروع ہویاں۔
انج تے پہلاں توں ہی چشتیہ تے قادریہ صوفی دھڑے مغل شاہی نال نکی موٹی ٹکر لے رہے سن پر ستارھویں صدی وچ ایہہ ٹکرا ودھ گیا۔ پنجاب دے سوجھوان بلھے شاہ ، وارث شاہ تے سندھ دے وچارکار شاہ لطیف بھٹائی تے سچل سرمت ہوراں ملاں شاہی نوں سدھا ساہواں للکریا تے بنا کسے ڈر خوف دے اوہدے دوگلے پن نوں ننگا کیتا ۔
شاہ لطیف بھٹائی
پڑھیا پیا پڑھن، کڑھن قلوب چ ناہیں
آپ ای جرم چڑھن ، تھلن جیوں جیوں ورق بہوں

اکھر پڑ ا الف دا ، ورقے سبھ وسار
اندر توں اسار، پنیں پڑھسین کیترے
سچل سرمست:۔
مسجد چھوڑ تے پکڑ کنارہ کر توبہ ترک ثوابوں
سچل حق حاصل نہ تھیوے ویکھن نال کتابوں

مسجد چھوڑ گیس میخانے ونج مے دا جام پیتو سے
''میں'' ''توں'' وسر گیو سے بے خود کیف کیتو سے

قاضی ساڑ کتاباں کوں ہن مرشد ایویں فرمایا
سچل راہ کفر دا سانوں آپ مرشد فرمایا

مذہبی یکتا دے جتن :۔
ملاں تے پنڈت شاہی نوں ردن دا مطلب ایہہ وی سی جو مذہباں دیاں حد بندیاں مکا کے بندیاں نوں اک مک سمجھیا جاوے۔ بلھے شاہ ایس وچ ہوریں ایس وچ ڈاہڈا اگے تیکر گئے ۔ اوہ مسلمان سماج وچ رہندے سن تے اوہنا ں دا پہلا متا اپنی ملا شاہی نال لڑنا سی ۔ جے کر اوہ پنڈتائی نوں وی اوس طراں ولیھیٹنا شروع کردے تے ایہہ کہیا جا سکدا سی جو اوہ اپنی مسلمانی پاروں ہندومت دی نفی کر رہے نیں۔ اوہناں نوں پتہ سی جو ایہہ کم ہندواں وچ جمن والے کرن تے چنگا ہووے گا۔ تے اوہ ٹھیک سن کیوں جے ایہہ کم سکھ گروواں نے سوہنے رنگ وچ کیتا۔ بلھے شاہ ہوراں اپنی واری دیندیاں آکھیا:۔
جاں میں سبق عشق دا پڑھیا
مسجد کولوں جیوڑا ڈریا
ڈیرے جا ٹھاکر دے وڑیا
جتھے وجدے ناد ہزار
ایتھے وچار جوگ ایہہ گل ہے جو مسجد چھڈن دی گل تے پہلاں وی ہندی رہئی سی پر مسجد نوں چھڈ کے ٹھاکر دوارے جا وڑن دا اعلان پہلی واری ہویا۔ اردو شاعری وچ ایہو کم میر تقی میر ہوراں ایہہ کہ کے کیتا:۔
کس کا کعبہ کیسا کعبہ کون حرم ہے کیا احرام
اس کوچے کے باشندوں نے سب کو یہیں سے سلام کیا
میر کے دین مذہب کو اب پوچھتے کیا ہو ان نے تو
قشقہ کھینچا دیر میں بیٹھا کب کا ترک اسلام کیا
( کتھوں دا کعبہ کیہا کعبہ، کتھوں دا احرام تے کاہدا احرام۔ اسین جیہڑے کوچے وچ رہنے آں اوتھے رہن والیاں نے اہناں نوں دوروں سلام کر چھڈیا اے۔ تسیں میر دے مذہب دا کیہہ پچھدے ہو اوہ تے کدوں دا اسلام نوں چھڈ کے بت خانے وچ بیٹھ چکیا ہے)
پھیر اک دوسری تھاں تے میر تقی میر ہوراں کہیا:۔
کفر کچھ چاہیئے اسلام کی رونق کے لئے
حسن زنار ہے تسبیح سلیمانی کا
(اسلام دی شوبھا ودھان لئی کجھ کفر وی چاہیدا اے۔حضرت سلیمان دی تسبیح دا حسن ہندو زنار نال ہے)
سچل سرمست ہوراں دے ایہہ مصرعے ویکھو۔ میر تقی میر دے شعراں دے جڑواں لگدے نیں۔
کیہپے کعبے کیہے قبلے ایہہ تاں سب بہانے
میں کیوں نیت کعبے دی کراں پیر میڈا میخانے
سچل آپ سائیاں فرمایا ''تھیوو حق مستانے''
بلھے شاہ ہوریں تے ایکتا بناون لئی اینے اگے ودھے جو اوہناں آکھیا :۔
ہوری کھیلوں گی میں پڑھ بسم اللہ
اردو شاعری وچ ہور کسے نے پتہ نہیں ایس پکھ توں تے کجھ لکھیا یا نہیں پر نظیر اکبر آبادی نے بسنت، ہولی ، دیوالی، وساکھی تے راکھی دیاں دناں تے انج لکھیا جیویں ہندواں دے نہیں سب دے سانجھے دن سن ۔
وحدت الوجود

بلھے شاہ ہوریں آکھدے ہن :۔

اکسارتا دے کارن:۔
درس نظامی تے دوجیاں اکو جیہیاں کتاباں؟؟؟؟؟
پرنٹنگ پریس؟؟؟؟




بھگت کبیر (1398-1448)
سندھی وچ سامی قاضی قادر شاہ عبداللطیف بھٹائی (1689-1752)۔۔ سچل سرمست (1739-1826)
قلی قطب شاہ (1565-1611)ولی دکنی )
(1635-1707خواجہ میر درد)(1721-1785میر تقی میر (1723-1810)
ولیم شیکسپیر(1564ط1616) جان ملٹن (1608ط1674) رچرڈ جاگو (1715ط1781 ) تھامس گرے (1716ط1771) پرسی بیسی شیلے (1792ط1822)
رینے ڈیکارٹ (1596-1650) براخ سپینوزا ( 1632-1677) امینول کانٹ (1724-1804)
جارج ولیم فریڈرک ہےگل (1770-1831)
اک رب دا تصور تے پنجاب دی معاشی ترقی۔
سور داس (1479-1581) پندرھویں سولہویں صدی
ولی دکنی (1635-1707) خواجہ میر در (1721-1785) تے میر تقی (1723-1810) قلی قطب شاہ (1565-1611)

میر تقی میر
میر تقی میر نے قصےدے لکھے اور کسی نہ کسی امیر وزیر یا نواب سے نتھی رہے۔
شہر آشوب
زندگانی ہوئی ہے سب پہ وبال
بادشہ و وزیر سب قلاش

چار لچے ہیں مستعد کار
دس تلنگے جو ہوں تو ہے دربار
ہیں وضیع و شریف سارے خوار
۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔
حق ڈھونڈنے کا آپ کو آتا نہیں ورنہ
عالم ہے سبھی یار کہاں یار نہ پایا

ملا ہے خاک میں کس کس طرح کا عالم یاں
نکل کے شہر سے ٹک سیر کر مزاروں کی

جس سر کو آج غرور ہے یاں تاجوری کا
کل اس پہ یہیں شور ہے پھر نوحہ گری کا
آفاق کی منزل سے گیا کون سلامت
اسباب لٹا راہ میں یاں ہر سفری کا
ناحق ہم مجبوروں پر یہ تہمت ہے مختاری کی
چاہتے ہیں سو آپ کریں ہیں ہم کو عبث بدنام کیا

پہنچا جو آپ کو تو میں پہنچا خدا کے تئیں
معلوم اب ہوا کہ بہت میں بھی دور تھا
کل پاؤں ایک کاسئہ سر پر جو آگیا
یک سر وہ استخطان شکستوں سے چور تھا
کہنے لگا کہ دیکھ کے چل راہ بے خبر
میں بھی کبھو کسی کا سر پر غرور تھا۔

سارے عالم پر ہوں میں چھایا ہوا
مستند ہے
ا فرمایا ہوا

16

آپ ای جل جلا' ' آپ ای جان جمال

آٓپ ای صورت پریتم دی' آپ ای حسن جمال

آپ ای پیر مرید تِھیَے' آپ ای اپنا خیال

ایہو سارا ای حال' معلومی اندراں چوں تِھیوے

17

آپ ای ویہندا آپ نوں' آپ ای اے محبوب
آپ ای خلقے خواب تہنا
ں دا' آپ ای بندا طالب

19

کَجُھ سیہانیں واج اے'آپوں آپ ای اس دی گُونج

سننے وِچ اے دُوج'اصل توں اِکو نیں اوہ شیوں

20

اِک قصر'دروازے لکھاں'کروڑاں اس دیاں باریاں
جِت ول نظراں دھاریاں'صاحب اُت ول ساہمنے




ماریا پیچا بھر سجن نے ،تیر نشانہ سر تے
نکل وجودوں باہر گیا اوہ کڑ کڑ کڑ کڑ کرکے


بھاگاں والے سوئیو جیہڑے طلب رکھن ہر حال
حب دیاں رسیاں نال ماہی نے جیوڑا قابو کیتا


سچل سرمست
دوہڑ ٢٢ ٢٣ ٢٤ ٢٥ ٢٦
صوفیانہ کافی ٦


Page 21


















--------------------------------------------------------------------------------




BACK TOHOME PAGE


--------------------------------------------------------------------------------

Page created by: rammah@apnaorg.com


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels