Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کلاسک >> نانک بانی >> جپ جی پوڑی ٢

جپ جی پوڑی ٢

June 21st, 2007
5 / 5 (1 Votes)

حکمی ہوون آکار حکم نہ کہیا جائی
حکمی ہوون جیہ حکم ملے وڈیائی
حکمی اُتم نِیچ حُکم لِکھ دُکھ سُکھ پائی
اِ کنا حُکمی بخسسیں اک حُکمی سدا بھوائی
حُکمے اندر سبھ کو باہر حُکم نہ کُوئی
نانک حُکمی جے بُجھے تے ہُومے کہے نہ کُوئی




مشکل لفظاں دے معنے

حُکمی۔ حُکم پاروں
آکار۔ تخلیق، پیدا
جیا۔ جیون، پیدا
اُتم۔ اتے
نیچ۔ تھلے
لِکھ۔ لکھی ہوئی
بخسس۔ بخشش
بھوائی۔ بھوندے رہنا
ہُومے۔ میں، غرور

سدھا مطلب

تخلیق دا اک متھی ہوئی ، بندش وچ ہے۔ حکم نوں لفظاں وچ یا کہن وچ بیان نہیں کیتا جا سکدا۔
جیون دا پونگاراک متھی ہوئی ہے تے متھ یا حکم دی ہی وڈیائی ہے۔
اعلی وی متھ (متھیا ہویا)ہے تے ادنی (نیچ) وی۔ دکھ سکھ وی لکھے ہوئے نیں یا اوہناں دا اک متھیا راہ ہے
بخشش دا عمل تے سدا بھوندے رہن دا عمل دوہیں متھی ہوئی حقیقت دا لشکارا ہین
کوئی متھے ہوئے راہ باہر ہو ہی نہیں سکدا، سب اوس دے اندر ہین
نانک جے کوئی ایس متھے ہوئے راہ دی بات بجھ لوے تے پھیر ''میں'' نہ کہوے (غرور نہ کرے)۔

کھلاروں مطلب

پچھلی پوڑی دی اخیر سی ''حکم رجائی چلنا نانک لکھیا نال'' تے ایہہ پوڑی دسدی ہے جوحکم ہے کیہ؟
ایس پوڑی دی جے ملانا، پنڈت ریت وچ پڑھت کیتی جاوے تے اوہ ہووے گی جو اوس دے حکم نال ہی سرجنا ہوندی ہے، اوس دے حکم نوں لفظاں وچ بیان نہیں کیتا جا سکدا، اوسے دے حکم نال اچ نچ ہے،۔۔۔۔۔۔۔۔وغیرہ وغیرہ۔

ایس پڑھت دا پہلا مسئلہ تے ایہہ ہے جو ایہہ حکم نوں حاکم پڑھدی ہے تے پھیر باقی سب کجھ حاکم دیاں صفتاں بن جاندا ہے۔حکمی نوں حاکم پڑھن وچ ہی ایس دا دھندہ ہے۔ جے اوہ ایہہ منوا لوے جو دنیا دا اک حاکم یا کئی حاکم ہین جیوں بادشاہ راجے تے پھیر اوہ اوس دے نورتن، وزیر، امیر کوتوال تے پٹواری بن سکدے ہین تے جے ایہہ حق مل جاوے تے اوہ لوکاں کولوں ہر طرحاں دا ٹیکس لے سکدے ہین ۔ پر جے حکمی بادشاہ نہیں اوہ اک عمل ہے تے پھیر کیس دا بادشاہ تے کاہدا وزیر امیر۔ایسے لئی جے گوہ کرئیے تے پہلے ہی لفظ توں پتہ لگ جاندا ہے جو نانک ہوریں حاکم دی نہیں حکم دیاں خاصیتاں تے چانن پا رہے ہین۔

سو جے ایہہ حکم ہے تے پھیر ایس دی پڑھت انج ہووے ہووے گی جو حکم سرجنا ہے۔ ایہہ جگ دی مڈھلی چلت دا اصل ہے جیڑا نہ لفظاں دی ولگن وچ آسکدا ہے ۔

''حکم نہ کہیا جائی'' دا ایہہ مطلب وی ہے جو حکم نے تے کوئی لفظاں دا منتر ہے تے نہ ہی دعاواں دے بول۔ ایتھے گرو نانک ہوریں اوہناں پیشہ ور پنڈتاں ملانیاں دا وی رد کر رہے ہین جیہڑے کہندے ہین جو فلانے منتر نال اگ لگ جاندی ہے تے فلانے نال مینہ ورھن لگ پیندا ہے۔ اوہ کہ رہے ہین جو حکم اجیہامتھیا راہ ہے جو کوئی لفظ اوس نوں بدل نہیں سکدے۔

بابے نانک ہوراں دے فلسفیانہ ڈائیلاگ دے پچھے ویدانت تے بدھ ریت دے جوگیاں ، خاص طورتے کن پاٹے جوگیاں نال وچار سانجھ سی۔ شاید ایسے لئی ہے جو جدوں وارث شاہ بالناتھ جوگی دے فلسفے بارے لکھدا ہے تے اوہ ''حکم نہ کہییا جائی'' دی انج تشریح کردا ہے۔

مالا منکیاں وچ جیوں اک دھاگا تویں سرب کے بیچ سما رہیا
جیویں پتریں مہندیوں رنگ رچیا تویں جان جہان وچ آرہیا
جویں رکت سریر میں ساس اندر تویں جوت میں جوت بنا رہیا

حکم جیون دی ہوند وچ اپنا آپ نوں وکھاندا ہے تے حکم ہی وڈیائی ہے۔ ایس دی پنڈتانہ پڑھت تے ایہہ کیتی جاوے گی جو اوسے دے خم نال وڈیائی ملدی ہے۔ پر گل تے اوس دی نہیں حکم دیاں خاصیتاں دی ہو رہی ہے۔ تے ایتھے ''حکم ملے وڈیائی'' دا ایہو مطلب لیا جا سکدا ہے جو حکم نوں ہی وڈیائی ملدی ہے، یعنی حکم ہی وڈا ہے۔

اتم تے نیچ حکم ہے۔ ایتھے لفظ اوپر تے تھلے نہیں اتم نیچ ہے۔ یعنی جو اعلیٰ پدھر تے واپر رہیا ہے اوہ وی حکم ہے تے جیہڑا ادنیٰ ہے، نیچ ہے اوس وی حکم دا ہی اظہار ہے۔ یا انج وی کہیا جا سکدا ہے جو اسیں اتم تے نیچ نوں دو وکھ صفتاں یا حالتاں سمجھنے ہاں پر اوہ اصل وچ اک ہی اصول دے وکھ وکھ لشکارے ہین۔

لِکھ دُکھ سُکھ پائی دے فارمولا معنے تے سدھے ہین جو دکھ تے سکھ لیکھ ہین۔ پر جیویں اتم تے اوسدا الٹ نیچ اک ہین انج سکھ تے دکھ وی کیوں جو اوہ اک لکھ دے لشکارے ہین۔ ایہہ لِکھ (لیکھ دے معنیاں وچ ) حکم دی ہی خاصیت ہے۔ کیوں جو لکھ وچ اصول دے ہی معنے لکے ہوئے نیں۔ جے ایس گل نوں عام ڈھنگ وچ کہیا جاوے تے ایہہ کہ آکھ سکنے ہاں جو اک راہ تے ٹرو گے تے سُکھ ملے گا تے دوجے تے دُکھ۔ ایہدا تعلق ٹرن والے نال نہیں راہ نال ہے۔ مطلب جیہڑا وی اک طرحاں دے راہ تے ٹرے گا دکھ پاوے گا، اوس ٹرن والے دا رنگ نسل، مذہب دولت کجھ وی ہو سکدا ہے۔.

بخشش تے بھونا وی اتم نیچ، دکھ سکھ طرحاں ظاہر وچ ٹکراویاں خا صیتاں ہین پر اوہناں دا اندرونا اک ہی ہے، مطلب متھیا ہویا اصول ہے ایس وچ وی سوال ٹرن والے دے رنگ نسل دا نہیں، راہ دا ہے۔

ہر اک حکم دے اندر ہے اوس توں باہر نہیں ہو سکدا۔ مطلب کوئی چاہوے وی مڈھلے متھے راہ توں باہر نہیں نکل سکدا

اخیر وچ کہیا گیا ہے جو جے حکم دی بات بجھ لئی جاوے تے ''میں'' نکل جاندی ہے، بندے دا غرور تے پھوکا مان مک جاندے ہین۔ کیوں جو جے اصل راہ ہے راہی نہیں، سفر ہے مسافر نہیں تے پھیر کوئی وی اپنیاں کرنیاں تے کیویں غرور یا مان کر سکدا ہے؟


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels