Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کلاسک >> آکھیا وارث شاہ نے >> ہیر وارث شاہ بند ۹۱

ہیر وارث شاہ بند ۹۱

May 18th, 2009

ماں ہیر دی تے لوک کرن چُغلی تیری ملکیے دھیو خراب ہے نی
اسیں ماسیاں پُھوپھیاں لج موئیاں ساڈا اندروں جیو کباب ہے نی
شمس الدین قاضی نِت کرے مسئلے شوخ دھیو دا ویاہ ثواب ہے نی
چاک نال اکلیاں جان دِھیاں ہویا ماپیاں دُھروں جواب ہے نی
تیری دِھی دا مغز ہے بیگماں دا ویکھو چاک جیوں پھرے نواب ہے نی
وارث شاہ منہ اُنگلیاں لوک گھتن دھیو ملکی دی پُج خراب ہے نی

اوکھے لفظاں دے معنے

مہری: معزز قبیلے دے سردار دی دھی، بیوی یاں ویاہ دے قابل زنانی؛ لج موئیاں: نموشی نال مر گئیاں؛
شوخ: بے حیا، بے شرم،نخریلی ؛ خراب ہے : بھیڑی (بد چلن )؛ مغز: دماغ؛
مونہہ انگلاں گھتنا: حیرانی نال دنداں وچ اُنگلاں دینا؛ پُج کے: مکمل طور تے

سدھا مطلب

لوکیں ہیر دی ماں کول جا کے چغلیاں کردے نیں جو تیری دھی خراب ہو گئی ہے؛ ماسیاں پھوپھیاں وی میہنے ماردیاں نیں جو اوہ شرم نال مرن جوگیاں ہو گئیاں نیں تے اوہناں دا دل سڑ کے سواہ ہو گیا ہے؛ لوک ایہہ وی کہندے ہین جو پنڈ دا قاضی وی کہندا ہے جو شوخ دھی دا نکاح کرنا ثواب دی گل ہے؛ جے دھیاں کامیاں نوکراں نال باہر جاون تے ماں پیو نوں پتہ ہونا چاہیدا اوہناں دی کوئی نہیں سنی جاوے گی۔ لوک ایہہ وی کہندے نیں جو تیری دھی یعنی ہیر دا دماغ بیگماں والا ہے تے چاک یعنی رانجھا انج پھردا ہے جیویں نوکر نہ ہووے کوئی نواب ہووے۔ لوکیں ات حیران نیں جو ملکی دی دھی ایڈی خراب ہو چکی ہے۔

کھلارواں مطلب

ایس بند وچ وارث شاہ ہیر تے رانجھے دے عشق نوں سماج دے عین وچکار لے آؤندے ہین ۔ مطلب گل صرف کیدو دی چغلی دی نہیں جو جیویں پنڈ یا سماج وچ صرف اک کیدو ہے جو ساڑ پاروں دوہاں دے خلاف ہے ۔ ایہہ اوہ پکھ ہے جیہڑا ڈرامیاں تے فلماں نے لوکاں دے سامنے لیاندا ہے، جیویں جے کیدو مخالفت نہ کردا تے ہیر رانجھے دا ویاہ ہو جانا سی۔فلم تے ڈرامے کہانی وچ کتے سماج دا رول نہیں وکھاندے تے سارا بھار کیدو تے پا کے ویہلے ہو جاندے نیں۔ ایس طرحاں ہیر رانجھے دی کہانی اک سماجی یُدھ نہیں اک ہیرو تے ولن دی کہانی بن جاندی ہے۔

ایسے لئی وارث شاہ پورے سماج دا پڑ وکھا رہیا ہے جو کیویں سماج وچ کسے نوں وی ہیر رانجھے دا ساک وارا نہیں کھاندا۔وارث شاہ پہلے مصرعے وچ ہیر رانجھے دے عشق بارے آلے دولاے ہوون والیاں گلاں توں شروع کرکے دوجے ہی مصرعے وچ ہیر دے ٹبر وچ ماسیاں پھوپھیاں دی نموشی تے طعنے گنواؤندا ہے۔ تریجے مصرعے وچ قاضی آجاندا ہے جیہڑا سماج دے راکھیاں وچ ہے۔چوتھے مصرعے وچ ہیر تے رانجھے دے طبقاتی ونڈ آ جاندی ہے۔ جو جے چاکاں یا نوکراں نال کڑیاں باہر جان لگ پین تے گل تباہی تے مکے گی۔ مطلب جے کڑیاں اپنے جوڑ دے ٹبراں دے منڈیاں نال باہر جاون تے کوئی خطرے والی گل نہیں ۔ سو چاک نال باہر جانا ہی کسے نویں ساک دے بنن دا اشارہ ہوندا ہے۔انج عشق کہانیاں دا مڈھ وی باندھیاں (غلاماں) تے اپر والے طبقے دیاں ویاہیاں زنانیاں توں شروع ہویا سی۔

پنجویں مصرعے وچ ہیر نوں بیگماں دے دماغ والی تے رانجھے نوں نواب وانگ دِسن دا میہنہ وی ماریا گیا ہے۔اوس سماج وچ حاکم ٹبر ہی آکڑ کے ٹر سکدے سن کیوں جو باقی تے ساری خلقت کامیاں دی سی۔ ایس لئی جیس دی چال ڈھال وچ آزادی دی لٹک ہووے اوہ نواب تے بیگم ہی لگے گا۔ ایس میہنے توں ایہہ وی لگدا ہے جو عشق عاشقاں وچ اک اجہیا رنگ بھردا ہے جیہڑا کھل تے آزادی دا لشکارا ماردا ہے۔ ہیر کڑی ہے تے اوس کولوں آس کیتی جاندی ہے جو اوہ سر سُٹ کے ترے تے بیگماں وانگ تن کے نہ ترے۔ ایسے طرحاں رانجھا اک چاک ہے، نوکراں دا وی نوکر، اوس کولوں وی منگ ایہو ہی ہے جو اوہ سر سٹ کے ترے تے آزاد بندیاں وانگ نہ لگے۔ پر عشق بندے نوں سر چُک کے ٹرن دی جاچ سکھاون ہی تے ہے ناں۔ ایس لئی ایہہ عجب نہیں جو ہیر دے سماج نوں رانجھا نواب وانگ دسنا شروع ہو گیا ہے۔ سماج ایس ورتارے نوں جھل نہیں سکدا تے پورا ٹل لاوندا ہے جو زنانی تے کامیاں نوں سر سُٹ کے ٹرنا سکھاوے۔

اخیری مصرعے وچ لوکاں دی ہیر دے عشق وچ پے کے خراب ہوون دی گل ہے۔ مطلب سماج وچ بجھے لوکاں لئی عشق اک الوکار (انوکھی) ورتنی ہے جیس دا اوہ تصور وی نہیں کر سکدے۔ ظاہرا تے ایہہ ہے جو اک چوہدرائن ملکی دی دھی کیویں اک کامے دے عشق وچ خراب ہو گئی ہے پر اصل گل ایہہ ہے جو لوکاں لئی عشق دا ہونا ہی اک اچنبھا ہے جیس نوں اوہ سمجھ نہیں سکدے۔

اخیری مصرعے وچ ہیر نوں چوچک دی تھاں ملکی دی دھی آکھیا گیا ہے۔ جیس دے دو پکھ ہین ، اک تے ایس لئی جو لوکاں دی نظر وچ ہیر بھیڑا کم کر رہی ہے تے اوس دی ذمے واری اوس دی جمن والی ماں دی ہے۔ ایہہ عام ہے جو جے کوئی بھیڑا کم کرے تے کہیا جاندا ہے جو ایہدا روا (نسل) بھیڑی ہے تے نسل توں مراد ماں ہوندی ہے۔ دوجے ایہہ وی ہے جو مادری نظام دا رہند کھوہند اجے باقی سی تے اولاد نوں ماں دے ناں نال جانیا جانا لوک بولی وچوں نکلیا نہیں سی۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels