Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کلاسک >> آکھیا وارث شاہ نے >> ہیر وارث شاہ بند ٦٥

ہیر وارث شاہ بند ٦٥

December 10th, 2007

گھول گھول گھتی تینڈی واٹ  اُتوں  بیلی دس  کھاں  کدوں  آونا  ایں
کس مان متی گھروں کڈھیوں  توں  جیس  واسطے  پھیریاں  پاونا   ایں
کون   چھڈ  آیوں   پچھے مہر   والی جس واسطے  توں   پچھوتاونا ایں
کون  دیس   تے   نام   کیہ سائیاں  دے   اتے  ذات  دا  کون  سداونا ایں
تیرے  وارنے  چھوکھنے   ہُنیاں  میں  منگو   بابلے  دا  چار  لیاونا  ایں
منگو بابلے دا تے توں چاک میرا ایہہ بھی پھند لگے جے توں  لاونا  ایں
وارث شاہ چُہیک جے نویں چوپیں سبھے بھل جانی جیہڑیاں گاونا ایں



مشکل لفظاں دے معنے

گھول گھول گھتی۔قربان ہوئی، وارے صدقے گئی
واٹ۔ سفر، پندھ، منزل
مان متی۔ غرور نال بھری ہوئی، غرور نال مست
مہر۔ محبت والی، ایتھے مطلب بیوی ہے
پچھوتاونا۔ پچھتانا۔ افسوس کرنا
سائیاں ۔ مالکاں
وارنے ۔ قربان
چوکھنے۔ کئی کئی واری ۔۔۔ وارنے چوکھنے دا مطلب ہویا تیرے تے کئی کئی واری قربان
منگو۔ مجھاں گاواں دا اِجڑ
بابلے۔ باپ
چاک۔ نوکراں دا وی نوکر، سب توں تھلڑی پدھر دا ملازم
پھند۔ ایتھے مطلب ہے پھند فریب
چہیک۔ نویں موسم دا گنا۔ (شریف صابر ہوراں ایس دا مطلب دریا دے کنڈھے اگن والی ہری ہری گھاہ دا نویاں کنبلاں کہیا ہے)
گاونا۔ تعریف کرنا

سدھا مطلب

ہیر آکھدی ہے کہ میں اوہناں راہواں تے قربان جنہاں تے توں ٹر کے آیا ایں
تینوں غروری ماری بیوی نے گھروں کڈھیا ہے جو توں جہان وچ گھم رہیا ہیں
یاں فیر توں کیس پیار کرن والی بیوی نوں چھڈ آیا ہین جیس لئی ہن پچھتا رہیا ہیں۔
تیرا دیس کیہڑا ہے تے تیرے سائیاں دا ناں کیہ ہے، تے تیری ذات کیہڑی ہے؟
میں تیرے توں قربان ہاں توں میرے پیو دیاں مجھاں گاواں دا اجڑ چار لیایا کر
توں اجڑ تے پیو دا چاریں گا پر توں چاک میرا ہویں گا۔ جے ایہہ فریب وی ورتیا جا سکدا ہے جو توں تیار ہویں تے۔
وارث شاہ دسدا ہے جو ایہہ جو گنے دی پوری چوپیں گا تے پرانیاں سب بھل جاویں گا۔


کھلارواں مطلب

ہیر ایس بند وچ اوس نال اپنے عشق دی پکیائی دی وی گل کر رہی ہے اوس دا پچھوکڑ وی پچھ رہی ہے تے اوس نوں آؤن والے ویلے وچ اک دوجے نال رہن دا ڈھنگ وی دس رہی ہے۔

پہلاں تے اوہ واری قربان ہوکے ایہہ نتارنا چاہندی ہے جو اوہ پچھے کوئی بیوی چھڈ کے آیا ہے یا نہیں۔ اوہ ایہہ وی جاننا چاہندی ہے جو اوس دی گھر والی نے اوس نوں اپنے غرور پاروں نکلن تے مجبور کر دتا یا فیر اوہ کسے محبت والی نوں پچھاں چھڈکے آیا جیس لئی اوس نوں پچھتاوا لگا ہویا ہے۔ شاید ہیر دا ایس گل ول دھیان ایس لئی گیا ہے جو رانجھا اوہنوں کئی واری روپ تے غرور وچ مست ہوون دا طعنہ دیندا ہے۔ ہیر نوں اوہدیاں گلاں وچ کسے پچھلی حیاتی بارے پچھتان دی وی جھلک ملدی ہے۔

انج وی عام زندگی وچ اہناں حالاں وچ ایہہ ہر زنانی دا سوال ہووے گا جو اوہ پہلے ویاہیا وریا سی یاں کوارا ہے۔ کیوں جے ایس نال جڑت دیاں مُڈھلیاں شرطاں بدل جاندیاں ہین۔ ایس نال ایہہ پتہ لگ جاندا ہے جو اوس دے پچھلے ویاہ دا پرچھاواں سدا اوہناں تے رہوے گا تے اوہ کدی وی پچھتاوے ماریاں مُڑ کے جا سکدا ہے۔ جے اوس دا ایہو جیہا کوئی سانگا نہیں سی تے پھیر ایہہ اک صاف سلیٹ ہے جیس تے کجھ وی لکھیا جا سکدا ہے۔

اگلا مصرعہ تاریخ دے پکھ توں بہت مڈھلا ہے کیوں جو ایس وچ سانوں پتہ لگدا ہے جو وارث شاہ دے ویلے وچ یاں کجھ اوس توں پہلاں پنجاب وچ ٹبر، گوت، برادری، تے ذات دی کیہ حیثیت سی۔ مڈھلے طور تے بندے دی پچھان کنج ہُندی سی۔ مثال دے طور تے اج جدوں اسیں اوپرے بندے نوں ملئیے تے اوسدا ناں پچھ لواں گے، شہر یاں پنڈ دا پچھ لواں گے۔ پینڈو علاقیاں وچ ذات وی پچھی جا سکدی ہے پر شہراں تھاواں وچ یاں اگونہے سماجاں وچ ایس طرحاں دا سوال نہ کسے دے ذہن وچ آوے گا تے نہ ہی کوئی پچھے گا۔ مطلب ہن دے سماج وچ بندے نوں اوس دی ذات دے حوالے نال جانیا جاندا ہے، اوہ اک وکھری اکائی منیا جاندا ہے۔اوس دی پچھان اوس دا ٹبر گوت، قبیلہ یا ذات نہیں۔ پر پہلاں بندے دی اپنی ذات دی کوئی تھاں نہیں سی، اوہ اپنے ٹبر، قبیلے تے ذات دا لشکارا ہُندا سی۔ اجے وی پرانے بندے اوبھڑ بندے کولوں اوہدے ناں دی تھاں پچھن گے ''کیہدا ہیں '' یا ''کہناں دا ہیں؟'' ایس توں مطلب ہے جو توں کیس دی اولاد یاں جد وچوں ہیں۔ مطلب بندے دی اپنی پچھان نہیں اوس دی دی جد دی پچھان ہے۔

ایسے لئی ایس مصرعے وچ ''نام کیہ سائیاں دا'' توں اگھردا ہے جو اوہ ویلا کسے حد تیکر ٹبر دے کھلارویں نظام دا سی جیس وچ ہر بندہ وڈے ٹبر، گوت تے ذات دی ملکیت سمجھیا جاندا سی۔ ایس دا ایہہ وی مطلب ہو سکدا ہے جو ہیر اوس نوں کوئی کمی سمجھ رہی ہووے تے اوس دے مالکاں دا پچھ رہی ہووے پر ساڈے خیال وچ ایس گل دا بوہتا امکان ہے جو بھاویں اوہ کمی ہووے تے بھاویں حاکم میل وچوں، اوس دے سائیں اوس دے ٹبر تے قبیلے والے ہی ہوون گے۔ ایسے لئی اسیں اجے تیکر ہیر دی کہانی نال رانجھے دا ناں دینے ہاں، دھیدو دا نہیں۔ حالاں اوسدا ناں دھیدو سی تے صرف ذات رانجھا سی۔ سو اسیں اجے تیکر وی کسے اسدھ پدھر تے اوس دے سائیں رانجھے ہی مننے ہاں۔

''سائیاں'' جمع دا صیغہ ہے تے ایس توں ایہہ وی پتہ لگدا ہے جو اوس ویلے بلا شک بھوئیں دی ونڈ وی ہُندی سی پر اک پدھر تے سانجھی مالکی منی جاندی سی۔ یاں زبان وچ اجے ذاتی مالکی لئی انج لفظ عام نہیں سی ہوئے تے عام کہن وچ پرانے سبھا دی ورتوں ہیٹھ سانجھی مالکی دا اظہار ہوندا سی۔

پر رانجھے دے اپنے سائیاں نوں چھڈ کے تر جاون نال ایہہ وی ظاہر ہُندا ہے جو سانجھی مالکی دی تروڑ بھج نویں نویں سی تے اجے اوس دی پیڑ سجری سجری سی۔ ایس توں ایہہ وی دسدا ہے جو رانجھا اوس سانجھے ''سائیاں'' دا ورتارا بھن کے تر پیا ہے۔ مطلب اور ورتارا ٹٹ رہیا ہے تے رانجھے دا تخت ہزاریوں نکل جانا ہی اوس دے ٹٹن دا ثبوت ہے۔ اک طرحاں نال رانجھا ویلے توں اگے لنگھ گیا ہے کیوں جو اوہ اوہناں سانجھاں نوں وی نہیں منندا جیہڑے اوہدے بھرا منندے ہین۔ اوہ وی سانجھی مالکی تے مکا بیٹھے ہین پر پھیر وی بھرا بندے دی سانجھ نوں منندے ہین۔ ایسے لئی اوہنوں روکن ویلے کہندے ہین ۔

بھائی ڈھاوندے بھائی اساردے نیں بھائیاں باجھ بانہاں بیلی یار ناہیں

رانجھے دی ہستی بارے جانن توں مگروں ہیر اوس نوں سجھا دیندی ہے جو اوہ اوس دے پیو دیاں مجھاں گاواں دا اجڑ چاریا کرے۔ انج وی ڈنگر پال سماج وچ کسے وی کامے نوں ایس توں وکھ کم وی کیہ مِل سکدا ہے۔ ایس لئی ہیر اوس نوں سجھا دیندی ہے جو جے اوہ من لوے تے ایس طرحاں دا چکر چل سکدا ہے۔ پر ایہہ سجھا دیون توں پہلاں اک واری پھیر اوس تے صدقے واری ہُندی ہے جو اوس نوں ایہہ نہ لگے جو اوہ اوس نوں نوکر بنا رہی ہے یاں اپنے پیو لئی کوئی کاما بھرتی کر رہی ہے۔

ایسے لئی پوندے ہی اگلے مصرعے وچ نتارا کردیاں کہندی ہے جو توں اجڑ تے میرے پیو دا چاریں گا پر چاک میرا ہوویں گا۔ مطلب توں چاک عشق دا ہوویں گا۔ ہیر کہندی ہے جو ایہہ اک طرحاں دا فریب ہی ہے پر ایہہ راہ ہے اوس دے اوتھے رہن دی۔

اخیر تے وارث شاہ ہوریں ہیر دے سانگ وچ آپ آکے اوہنوں آؤن والی جنت دی جھلک ایہہ کہہ کے وکھاوندے نیں جو ایہہ رشتہ تے تجربہ مڈھوں نوں تے نویکلا ہووے گا۔ تے ایہہ سب پرانیاں رشتیاں نوں بھلا دیوے گا۔ تے حقیقت وچ ہُندا وی انج ہی ہے ۔۔۔۔۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels