تقدیر سیتی موجو حق ہویا، بھائی رانجھے دے نال کھہیڑدے نیں کھائیں رج کے، گھوردا پھریں رناں، کڈھ رکتاں دھیدو نوں چھڑدے نیں نت سجرا گھاء کلیجڑے دا گلاں ترکھیاں نال اچیڑدے دے نیں بھائی بھابیاں ویر دیاں کرن گلاں ایہا جھنجھٹ نت سہیڑدے نیں
مطلب سیتی۔ ساتھ، دے نال، دے کارن حق ہونا۔ مرجانا کھہیڑنا۔ کھیہنا، بہانے بہانے نال لڑائی کرنی گھورنا۔ شہوت بھریاں اکھاں نال غور غور نال ویکھنا رکتاں۔ بدلہ لین لئی شرارت، لڑن یا شرارت لئی اچیچے نقطے رناں ۔ عورتاں، زنانیاں سجرا۔ تازہ، نواں گھاہ، گھاؤ، پھٹ اچیڑنا۔ زخم نوں چھلنا، کھرونڈنا جنجھٹ۔ لڑائی ، پھڈا سہیڑنا۔ ویکھ چاکھ کے تعلق جوڑنا، یا شکار کرنا، بڑی چون کر کے لیونا۔
سدھا مطلب۔
تقدیر نال ایہہ ہوگیا جو موجو چوہدری پورا ہوگیا تے بھراواں نکے بھرا دھیدو نال کھیہناشروع کر دتا۔ اوہناں دھیدونوں کہنا شروع کردتا جو توں رج کے کھانا ایں تے عورتاں نوں تاڑدا رہنا اے۔ ایہو جیہیاں شرارتاں لبھ لبھ دھیدو نوں چھیڑدے نیں۔ اوسدے دل تے لگے نویں نویں پھٹ نوں تیز تیز یا ں ترکھیاں گلاں نال چھلدے نیں ۔ بھائی تے بھرجائیاں دشمنی دیاں گلاں کردے رہندے نیں تے جان بجھ کے ایہہ جھگڑا کردے نیں۔
کھلارواں مطلب:
وارث شاہ ہوراں پچھلا بند مکاوندیاں کہیا سی ''وارث شاہ ایہہ غرض ہے بہت پیاری، ہور ساک نہ سنگ نہ اند دے نیں'' ہتھلے بند وچ اوہ ایس غرض تے لوبھ دیاں پرتاں کھوہلنیاں شروع کردا ہے۔ اوہ خاندان دے ادارے دے کچ تے منافقت توں پردہ چکنا شروع کردا ہے۔ ایسے لئی اوہ سدھا اوہ اوس جھگڑے ول ودھدا ہے جیہڑا خاندان دے اندر سےونک وانگ لگا ہویا ہے۔اوہ ہور نکیاں وڈھیاں کہانیاں وچ نہیں پیندا۔
ایسے لئی وارث شاہ ہوراں ایتھے وی دمودر داس دی مشہور ہیر دا پلاٹ بدل دتا ہے۔ دمودر داس وچ دھیدو رانجھے دے پیو نوں اپنے پتراں دی نیت دا پتہ ہے تے اوس دی منگنی کسے ہور وڈھے راٹھ دی دھی نال کر دیندا ہے جو اوسدے مرن توں مگروں کوئی تے دھیدو دی رکھیا کرن والا ہووے۔ دمودر داس اوس منگنی دے ہوون دیاں رسماں تے بڑا کھول کے لکھدا ہے تے اک پکھ توں اوہناں ویلیاں دے ریت رواج نوں سمجھن لئی بڑے کم دیاں گلاں دسدا ہے ۔
وارث شاہ ایس لمی چوڑی کتھا وچ نہیں جاندا تے سدھا کہانی دے اگلے پوڈے تے پیر رکھ دیندا ہے ۔ اوس ایہہ ڈھنگ ساری لکھت وچ ورتیا ہے۔ پلاٹ دا جیہڑا انگ اوہدے قصے نوں اگے نہیں ٹوردا یا اوہدی وچار دھارا تک پہنچن تک دا راہ کھوٹا کردا ہے، اوس نوں اوہ کٹ وڈھ کے اگے لنگھ جاندا ہے۔
ایس بند وچ وارث شاہ ہوریں چھڑے ادھے مصرعے وچ دھیدو دے پیو دا مرن دا ذکر کے جھبدے بھراواں دی دشمنی تے پج جاندے نیں جیہڑے دھیدو دے جیون ڈھنگ نوں پٹھا مطلب دیندے ہین تے کہندے ہین جو بس اوسدا تے کم ہی رج کے کھانا تے پنڈ وچ زنانیاں نوں تاڑنا ہے۔ نال ہی وارث شاہ ''کڈھ رکتاں'' دے لفظاں وچ ایہہ وی دس دیندا ہے جو ایس الزام وچ سچ کوئی ایہہ شرارت اوہناں'' کڈھ ''کے لےاندی ہے۔
تریجے مصرعے وچ ترکھیاں گلاں نوں چھری دی تھاویں ورتیا گیا ہے۔ کیوں جے جسم دے گھاء یا زخم وچ ودھ توں ودھ پیڑ ہووے گی جے اوس نوں ترکھی چھری نال چھیڑیا جاوے۔ تے وارث شاہ بھرواں دیاں گلاں نوں ہی ترکھی چھری بنا دیندا ہے جیس نال اوہ دھیدو رانجھے دے الھے (تازہ) گھاء چھلدے نیں۔
چوتھے مصرعے وچ دسدا ہے جو بھائی بھابیاں دشمنی دیاں گلاں بڑے جتناں نال کردے ہین۔اوہناں دا ایہہ ساریاں گلان کرن وچ مقصد دھیدو نوں زمین توں وانجیاں کرنا تے اوس کولوں پرانے ساڑ تے حسد دا بدلہ لینا ہے۔ اوہ دھیدو نوں بولیاں وی اک متھے متھائے پلاٹ موجب ماردے ہین جیس دا اگلے بند وچ راز کھل جاوے گا۔
اےس بند وچ ایہہ گل وی ویکھن یوگ ہے جو دھیدو دے بھراواں دا وی پیو مریا ہے پر اوہناں نوں اوس دا کوئی غم کوئی دکھ نہیں ۔ اوہ خوش نیں جو ہن اوہ دھیدو نال چنگی طرحاں نبڑ سکدے ہین۔
