Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کلاسک >> آکھیا وارث شاہ نے >> ہیر وارث شاہ: بند 95

ہیر وارث شاہ: بند 95

July 19th, 2009

تیرے ویر سلطان نوں خبر ہووے کرے فکر اوہ تیرے مکاونے دا
چُوچک مہر دے راج نوں لیک لائیا کیہا فائدہ ماپیاں تاونے دا
نک وڈّھ کے کوڑماں گالیوئی ہویا لابھ ایہہ ماپیاں جاونے دا
راتیں چاک نوں چا جواب دیساں نہیں شوق ہن مہیں چراونے دا
اُرے آ مٹھیئے لاہ نی سبھ گہنے گن کون ہے گہنیاں پاونے دا
وارث شاہ میاں ایس چھوہری دا جیو ہویائی لِنگ کٹاونے دا

اوکھے لفظاں دے معنی
تاونا: غصے وچ ساڑنا۔ کوڑماں: ٹبر۔گالیو: گال دتا، ڈبو دتا۔ لابھ: فیدا۔ جاونا: جمنا۔ گہنے: زیور۔ لِنگ۔ لت، ٹنگ

سدھا مطلب۔
ہیر نوں اوس دی ماں کہندی ہے جو جے تیرے بھرا سلطان نوں پتہ لگا تے اوہ تینوں مارن دے جتن کرے گا۔ توں مہر چوچک دے راج تے دھبہ لایا ہے، ماں پیو نوں ساڑن دا کیہ فائدہ ہے؟ توں ساڈا نک وڈھ کے سارے ٹبر نوں ڈوب دتا ہے، کیہ ماپیاں نوں تیرے جمن توں ایہو کجھ لبھنا سی؟ اج رات میں چاک (رانجھا) نوں نوکری توں جواب دے دینا ہے، سانوں مجھاں چرووان دا کوئی شوق نہیں۔ مٹھیئے (نائن دا ناں ) آکے ایس دے سارے زیور لاہ لے ، ایس وچ زیور پاون دا کوئی گُن نہیں ہے۔ وارث شاہ کہندا ہے جو ایس کڑی دا لتاں وڈھاون دا ارادہ ہے۔
کھلارواں مطلب

ایس بند وچ ظاہر تے ہیر دی ماں اوہ ساریاں گالہاں کڈھ رہی ہے تے کہہ رہی ہے جیہڑا ہر ماں ایہو جیہو موقعے تے کہوے گی۔ پر ایہہ بند عورت دے سماج تے پین والے بھار تے اوس تے لگیاں شرطاں دے بڑا کھلا وکھالا ہے۔ ایس وچ سانوں پتہ لگدا ہے جوجاگیرداری وارے وچ حاکم طبقے دی عورت نوں وی سماج دے سکھ لین لئی کیہڑیاں شرطاں تے جیونا پیندا ہے۔ ایہہ شرطاں سرمایہ داری سماج وچ بدل گیاں ہین پر شرطاں اجے وی قائم ہین۔

پہلے ہی مصرعے وچ پتہ لگ جاندا ہے عورت تے پیو تے بھرا دی صورت وچ مرد دی حاکمی ہے۔ جے اوہ کوئی اجیہا کم کرے جیس نال ٹبر دی پت لہندی ہووے تے اوس نوں جانوں مار دتا جاندا ہے۔ ایہہ کم سماج وچ نویں مرد حاکم مطلب بھراواں وچ سب توں ودھ ویکھن وچ آیا ہے۔ اوہناں لئی بھین اک اجیہی وست ہے جو نہ آپ کسے ول ویکھ سکدی ہے تے نہ ہی کوئی اوس ول۔ مطلب اوس دی تکنی دیاں حداں وی بھرا یعنی سماج وچ بھرتی ہویا نواں رنگروٹ کرے گا۔ نویں رنگروٹاں وچ نویں دین داراں والا کٹر پن ہوندا ہے۔ ایس دا ہیر دی ماں نوں پتہ ہے کیوں جو اوہ ایس منزل وچوں لنگھ ہٹی ہے۔ ایسے لئی اوہ ہیر نوں بھرا دا ڈراوا دیندی ہے۔

دوجے تے تیجے مصرعے وچ گل راج توں شروع ہوندی ہے۔ مطلب ہیر نے اپنے پیو دے راج دا ناں ڈوب دتا ہے یعنی عورت دی ہوند ہی راج لئی ہے، اوس نوں راج دا ناں اُچا کرنا چاہیدا ہے، جے اوہ ایہہ نہ کرے تے ایس دا مطلب ہے اوہ ماں پیو لئی اک ساڑے والی چیز ہے۔ راج دے نال ہی کوڑما یعنی ٹبر ہے جیہڑا راج دی نیہنہ ہے، اوہ اوس دا ناں ڈوب دیوے تے اوس دے جمن دا کوئی فائدہ نہیں ہے۔مطلب نیانے خاص طور تے کڑی دا جمنا ماپیاں لئی فائدے یا گھاٹے والی گل ہے، ایویں ہی جیویں دوجیاں فصلاں ہوندیاں نیں۔ "فائدہ" دے لفظ توں پتہ لگدا ہے جو طبقہ واری سماج وچ بندہ وی اک وست اک وکاؤ شے ہے جیس نوں جمن دا مطلب کوئی فائدہ لینا ہے۔

چوتھے مصرعے وچ ہیر دی ماں بڑھک ماردی ہے جو اگے جا کے پھوکی ثابت ہوندی ہے۔ ایس مصرعے وچ اوہ دعویٰ کر رہی ہے جو اوہ اپنی آن لئی رانجھے کولوں ملن والا معاشی لابھ وی چھڈن لئی تیار ہے۔ اگے جا کے پتہ لگدا ہے جو جدوں مجھاں نوں ہور کوئی چار نہیں سکدا تے ہیر دا پیو کہندا ہے "ساڈی دھی دا کجھ نہ لاہ لہنداچار دن تاں مجھیں چرا لیئے" تے ہیر دی ماں پھپھے کٹنی بن کے اوس نوں منا کے واپس لیاوندی ہے تے کہندی ہے ماپیاں تے پتراں وچ لڑائی کاہدی تے نال ہی لالچ دیندی ہے جو ہیر دے کم اوس نے ہی کرنے ہین۔ مطلب اوہناں نوں رانجھے دا ہیر نال ملن کوئی اعتراض نہیں۔ پر ہر حاکم میل وانگوں ہیر دی ماں نوں اجے پتہ نہیں جو اوہناں دا راج کامیاں دی محنت نال چل رہیا ہے جھوٹی عزت دے دعویاں تے نہیں۔ ایسے لئی سرمایہ دار نوں کامیاں دی قدر اودوں پتہ لگدی ہے جدوں اوہ کم کرنا چھڈ دین۔
 
اگلے مصرعے وچ ہیر دی ماں اپنی نائن نوں کہندی ہے جو اوس دے زیور لاہ لوے کیوں جو اوس وچ ایہہ گہنے پاون دا کوئی گن نہیں۔ مطلب گہنے گن نوں پائے جاندے ہین بندے نوں نہیں۔ شروع وچ ہیر وی سوہنے کپڑے تے زیور پا کے نکلدی سی تے اوس نوں وہم سی جو ایہہ سب اوس دا حق ہے۔ پر اوس نوں ہن پتہ لگدا ہے جو اوس وچ اپنا کوئی خاص نہیں سی، اوہ سماج دیاں شرطاں موجب جی رہی سی تے ایہو اوس دا گن سی ، گہنے اوس گن نوں پائے جاندے سن اوس نوں نہیں۔ ایہو گل رانجھے نے پہلی ملنی وچ کہی سی "ایڈا حسن دا نہ گمان کیجے۔۔۔۔"

اخیری مصرعے وچ وارث شاہ ناٹک دے سوتر دھار (کہانی بیان کرن والا کردار) دے طور تے کہندا ہے جو حال انج دے ہین جو ہیر دیاں کرنیاں اوسدیاں لتاں کٹوا سکدیاں ہین۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels