رانجھا جوترا واہ کے تھک رہیا، لاہ ارلیاں چھاؤں نوں آوندا اے بھتا آن کے بھابی نے کول دھریا، حال اپنا رو وکھاوندا اے چھالے پئے تے ہتھ تے پیر پھٹے، سانوں واہی دا کم نہ بھاوندا اے وارث شاہ جیوں لاڈلا باپ دا سی اتے کھرا پیارڑا ماؤں دا اے
مشکل لفظاں دے معنے
جوترہ۔ اک دن لئی مقرمتھیا ہویا ہل واہن دا کم ارلیاں۔ جولے دے دوناں پاسیاں تے دھون نوں اندر رکھن لئی کلیاں۔ ارلیاں لاہنا۔ واہن والے ڈھگیاں یا ہور جانوراں نوں جولے وچوں کڈھنا۔ محاورے موجب، کم ختم کرنا بھتا۔ بھوئیں تے کم کرن والے کامیاں دا دوپہر دا کھانا بھاوندا۔ چنگا لگدا کھرا۔ نرول، خالص
سدھا مطلب
رانجھے نے دن دا متھیا ہویا تھاں واہیا تے کم مکا کے چھاں ول آگیا بھابی نے دوپہر دا کھانا لیا کے ساہمنے رکھیا تے اوہ اپنا حال رو رو کے وکھاندا اے اوہدے ہتھاں تے چھالے پے گئے ہین تے پیر پھٹ گئے ہین۔ اوہ کہندا ہے جو مینوں واہی دا کم نہیں سوکھاندا (بھابی طعنے نال کہندی اے ) توں باپ دا وی لاڈلا سیں تے ماں وی تیرے نال نرول پیار کردی سی
کھلارواں مطلب۔ اک تاریخی گل ایہہ بند اوہناں وچارواناں لئی بڑا مڈھلا رہیا ہے جیہڑے کہانی نوں اک خاص اخلاقی پکھ توں ویکھدے ہین۔ اوہ اصل ہےرو کےدو نوں بناوندے ہین جیہڑا سماج دی عزت دا راکھا بنیا ہویا اے۔ اوہ ایہہ وی کہندے ہین ایس بند توں پتہ لگدا ہے جو رانجھا نکھٹو منڈا سی جیس کولوں ہل واہ نہ ہویا تے اوہ پنڈ چھڈ کے چلا گیا تے جا کے سیالاں دی کڑی دے پچھے پے گیاوغیرہ وغیرہ
ایہہ نظریہ پہلاں شریف کنجاہی ہوراں دتا سی تے پھیر شاید مس عفت نیں۔ ایہہ گل اخباراں وچ اینی دھمی جو چوہدری ظہور الٰہی ہوراں وارث شاہ دی صفائی وچ بیان دتا۔
بند دی تشریح
وارث شاہ ایس بند نال کہانی نوں اگے ٹوردا ہے تے دسدا ہے جو بھاویں رانجھے نوں بنجر زمین ملی سی پر اوس کول کوئی راہ نہیں سی جو ہل نہ واہوے۔ ایس لئی اوہ ہل واہن جاندا ہے تے جوترہ لا کے پورا کردا ہے۔
دوجے مصرعے وچ اک طرحاں رانجھے دی معصومی یا ں دنیا داری دے نہ جانن دی جھلک ملدی ہے جو اوس بھابی دے ساہمنے رو رو کے اپنا حال دسدا ہے جیہڑی اوہدی بھوئیں کھوہن دی سازش وچ رلی ہوئی سی ۔اوہ اوسے بھابی نوں ہتھاں تے پئے چھالے تے پھٹے پیر وکھاوندا ہے تے دسدا ہے جو اوس نوں واہی دا کم چنگا نہیں لگدا۔ ظاہر گل ہے اتے اوس دے رون دا کوئی اثر نہیں ہوندا دسدا تے اوہ کہندی ہے جو توں پیو دا لاڈلا سیں تے ماں وی تیرے نال پیار کردی سی۔ مطلب ہن توں بھگت۔
