Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کلاسک >> آکھیا وارث شاہ نے >> ہیر وارث شاہ: بند 104

ہیر وارث شاہ: بند 104

August 31st, 2009
5 / 5 (1 Votes)

ملکی گل سناوندی چُوچکے نوں لوک بہت دیندے بد دعا میاں
باراں برس اِس مجھیاں چاریاں نیں نہیں کیتی سو چوں چرا میاں
حق کھوہ کے چاء جواب دِتا مہیں چھڈ کے گھراں نُوں جا میاں
پَیریں لگ کے جاء مَنا اوس نُوں آہ فقر دی بُری پے جا میاں
وارت شاہ فقیر نے چُپ کیتی اوہدی چُپ ہی دیگ لُڑھا میاں

اوکھے لفظاں دے معنے
چوں چرا کرنا: بہانہ کرنا، انکار کرنا
دیگ: دیوے گی
دیگ لڑھا: غرق کر دیوے گی
لڑھا: غرق

سدھا مطلب
ہیر دی ماں ملکی چوچک نوں آ کے دسدی ہے جو لوکیں بڑیاں بددعاواں دیندے نیں
اوس (رانجھے) نے بنا کسے چوں چرا یا بہانے مجھاں چاریاں
اوس دا حق کھوہ کے اوس نوں نوکری توں جواب دے کے کہہ دتا جو گھراں نوں چلا جا
ہن توں پیریں پے کے اوس نوں منا نہیں تے فقیر دی ہاہ یا بد دعا لگ جاوے گی
وارث شاہ کہہ رہیا ہے جو فقیر نے نا انصافی تے جیہڑی چپ دھاری ہے اوہ چپ ہی ڈوب دیوے گی۔

کھلارواں مطلب
ہن جدوں سب نوں پتہ لگ گیا ہے جو رانجھے بنا مجھاں نہیں چر رہیاں تے دولت دا وڈا ذریعہ مک رہیا ہے ہیر دی ماں مہری ملکی نوں وی عام لوک دسن لگ پئے ہین۔ پہلاں وی اوہناں نوں لوک دسدے سن پر اوہ اپنے جوڑ دے یا اپنے طبقے دے لوک ہی سن جیہڑے راٹھاں دی کڑی دا اک کامے نال عشق برداشت نہیں سن کر سکدے۔ اوس لوٹو طبقے نوں ایہہ وی خیال نہیں سی جو اک بندے نے بارہ سال اک آس وچ مجھاں چاریاں ہین تے ہن اسیں اوہنوں چٹا جواب دے کے خالی ہتھ کڈھ رہے ہاں۔ پر ہن جدوں کم نہیں چل رہیا تے عام لوک یاد آئے ہین۔

ظاہر ہے سماج وچ عام محنتی تے کمی کارے والے لوکاں دا وچار حاکم میل توں وکھرا یا الٹ ہوندا ہے۔ اوہناں دی نیڑتا رانجھے نال ہووے گی تے اوہ سمجھدے ہوون گے جو اک بندے اپنی زندگی دے باراں سال اک آس وچ بنا عذر دے جنگلاں بیلیاں وچ مجھاں چار کے لنگھا دتے تے اک دن اوس نوں بنا کجھ دتے کورا چٹا جواب دے دتا گیا۔ ایس لئی اوہناں دا چوچک تے سیالاں نوں بھیڑا سمجھنا، مندا بولنا تے بد دعاواں دینا عام ہووے گا۔ پر پہلاں تے حاکم میل اپنے غرور وچ اوہناں دی گل دی پرواہ ہی نہیں سی کر رہیا پر ہن جدوں اپنا کم رُک گیا تے اوہناں لوکاں دی گل وی سنن لگ پئی۔

ایہناں لوکاں دی گل ایس لئی وی سنیجن لگ پئی جو ایہو سماج وچ محنت کرکے پیدا کردے ہین۔ تے جے ایہہ لوک نا انصافی تے ڈھڈوں وگڑ جاون یا نابری (بغاوت) کر دین تے حاکماں نوں سیاپا پے سکدا ہے۔ ایس لئی ایہو جیہے موقعے تے اپنا ظلم دا نظام چالو رکھن لئی حاکم میل نوں عام لوکاں دی گل ول تھوڑا بہتا دھیان دینا پیندا ہے یا دھیان دین دا ناٹک کرنا پیندا ہے۔ اہناں لوکاں دی تھوڑی بہت مننی وی پے جاندی ہے۔ ایس لئی ہیر دی ماں جد لوکاں دیاں بددعاواں دا ذکر کر رہی ہے تے اوہ عام تھلڑے میل دے لوکاں دی رانجھے نال سانجھ تے حاکم میل نال کرودھ نوں وی اک حد تائیں من رہی ہے۔

ایسے نوں دھیان رکھدیاں ملکی چوچک نوں صلاح دیندی ہے کہ جاکے رانجھے نوں منا کے لے آوے بھاویں اوسدے پیریں پینا پوے۔ ایتھے ملکی رانجھے نوں فقیر وی من لیندی ہے تے ڈراوندی ہے جو اوس دی بد دعا وی لگ سکدی ہے ۔ ایس نوں دو پکھاں توں ویکھیا جا سکدا ہے۔ اک ایہہ جو شاید عورت ہوون دے ناطے ہیر دی ماں نوں کتے احساس ہے جو رانجھے نے جو کجھ باراں سال مجھاں چار کے کیتا ہے اوہ فقیری ہی ہے۔ انج گل تے ہی وی ایہو چوہدراہٹ چھڈ کے عشق وچ باراں سال مجھاں چارنیاں فقیری ہی ہے جیس دا عام لوکاں نوں تے پہلاں ہی پتہ ہووے گا پر ہیر دی ماں وی کجھ احساس ہو رہیا ہے۔

ملکی دی گل نوں اک دوجے پکھ توں انج وی ویکھیا جا سکدا ہے جو اوس نوں رانجھے دی بد دعا دا اثر پہلاں ہی دسنا شروع ہو گیا ہے کیوں جو سب توں وڈی بددعا تے ایہو ہوندی ہے جو رزق دے وسیلے خطرے وچ پے جاون جیہڑے مجھاں نہ چرن پاروں پے چکے ہین۔ پر ہیر دی ماں اوس گل نوں انج سدھا نہیں مننا چاہندی تے اوس تے روحانی چادر پاکے اوس نوں فقیر دی آہ کہندی ہے۔ پھیر رانجھے نوں فقیر کہہ کے اوہ اپنی "میں" دا وی بچا کر رہی ہے کیوں جو رانجھے نوں فقیر کہہ کے پیریں پے کے منا کے موڑ لیاونا تے روحانی لگے گا پر اوس نوں کاما کہہ کے اوہنوں موڑ کے لیاون نال ساری آن بان تے پان پت لہہ جاوے گی۔

وارث شاہ ملکی کولوں رانجھے نوں فقر کہہ کے چالو طبقاتی منافقت دی پینترے بازی تے وی چانن پا رہیا ہے تے دس رہیا ہے جو کیویں معاشی لوڑاں بد نوں نیک تے نیک نوں بد بناوندیاں ہین۔ ایس پکھ توں تے بہت مڈھلی گل ہے جو کیویں ہیر دی ماں پہلاں آپ ہی رانجھے نوں غنڈہ بدمعاش بنا کے نوکریوں کڈھواندی ہے تے پھیر کیویں آپ ہی لوڑ پین تے اوس نوں ولایت دا درجہ دیندی ہے۔ ایس وچ ایہہ وی پتہ لگدا ہے جو سماج وچ کیویں معاشی نظام روحانی عقیدیاں دا مڈھ بندا ہے۔

اخیری مصرعے وچ ملکی رانجھے دی فقیری نوں اوس دی چپ نال ہور پکیرا کردی ہے۔ ظاہر گل ہے رانجھے نے عام محنتیاں طرحاں جاکے چوچک کولوں اپنی مزدوری دا حساب تے منگیا نہیں ہووے گا کیوں جو اوہ تے اوس طرحاں دی مزدوری لئی مجھاں چار ہی نہیں رہیا۔ حاکم میل دی تے ایہہ کھیڈ ہے جو اوہ کامیاں دی محنت مارن تے پھیر کامے آ کے اپنی کُھسی محنت لین لئی جرح کرن یا منت ترلا کرن۔ حاکم کجھ گاہل مندا کرن ، سزا دیون تے ادھ پچدی مزدوری دے کے کامے نوں اگے دھک دیون۔ پر رانجھا تے حاکماں دی ایس کھیڈ وچ ہے ہی نہیں۔ اوہ تے دنیا دی کھیڈ وچ مزدوری لئی نہیں سگوں ہیر دا عشق مانن لئی رلتی ہے۔ ایس لئی اوہ نوکری توں نکل کے اک پاسے چپ کرکے بیٹھا ہے، تے ایہو گل ہیر دی ماں نوں رڑکدی ہے تے اوس نوں ڈر ہے جو ایہو جیہی چپ اوہناں نوں ڈوب دیوے گی۔

گل وی سچ ہے جو چپ دھارن کھیڈ توں باہر بہن والی گل ہے جیہڑی حاکماں دے اندر ودھیرے ڈر پیدا کردی ہے۔اوہناں نوں کوئی پتہ نہیں ایس چپ دے اندروں کیہڑا طوفان اٹھنا ہے جیہڑا اوہناں نوں برباد کر سکدا ہے۔ ایس گل نوں نجم حسین سید ہوراں دلے دی وار وچ کجھ انج آکھیا ہے۔

چپ چاننی ، چپ سروٹ ، چپ دریا دی من
چپ اوہلے چھہہ لائی یٹھی ان آکھی کولوں
بچ بچ لنگھیے سارے


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels