نڈھی سیالاں دی ویاہ کے لیاوساں میں کرو بولیاں اتے ٹھٹھولیاں نی بہے گھت پیڑھا وانگ مہریاں دیہوون تساں جہیاں اگے گولیاں نی مجھو واہ وچ بوڑئیے بھابیاں ہوون تساں جہیاں بڑبولیاں نی بس کرو بھابی اسیں رج رہے بھر دتیاں جے سانوں جھولیاں نی
مشکل لفظاں دے معنے
بولیاں۔ مہنے، طعنے ٹھٹھولیاں۔ مذاق ، ٹھٹھہ پیڑھا۔ کرسی طرحاں دا بہن لئی چوکی، عام لوک پیڑھی تے بہندے نیں تے وڈھے لوک پیڑھے تے مہریاں۔ سردارنیاں، ملکہ، رانیاں گولیاں۔ باندی، کنیز ، غلام مجھو واہ۔ مجھ دا مطلب ہے وچکار جیویں منجدھار، واہ دے معنے ہین ، وگنا (پانی دا دا کسے وی شے دا چلنا)۔ مجھو واہ، دا مطلب ہے وگدے پانی دے عین وچکار بوڑئیے۔ ڈھوئیے بڑبولیاں۔ وڈا بول بولن والیاں، جیوں اردو وچ ہے ''بڑ مارنا'' ۔ شاید بڑھک وی ایس توں ہی نکلیا ہے تے پھڑ مارنا دا اصل وی بڑ مارنا ہی ہووے گی۔ ایتھے مطلب ہے بھری محفل وچ گلاں دسن والی رج رہے۔ رج گئے ، انگریزی وچ ایس لئی عین ٹھکواں اظہار ہے Fed-up، مطلب ہن اسیں تہاڈے توں نکو نک آگئے
سدھا مطلب
[رانجھا کہندا] تسیں طعنے مار لوو تے ٹھٹھے کر لو، پر میں ہن سیالاں دی کڑی (ہیر) ہی ویاہ کے لیاواں گا۔ اوہ جد ایتھے آوے گی، تے سردارنیاں وانگ پیڑھا ڈاہ کے بہوے گی تے تہاڈے جیہیاں اوس دے ساہمنے باندیاں وانگ لگن گیاں۔ بھابیاں وگدے دریا دے عین وچکار (منجدھار) وچ ڈوب دینا چاہیدا ہے ، کیوں جے ایہہ بڑیاں بڑبولیاں نیں۔ بھابھی تسیں ہن بس کرو اسیں تہاڈے کولوں رج ہٹے، ہن تہاڈے کولوں نکو نک آگئے ہاں ، تسیں ساڈیاں جھولیاں بھر دتیاں جے
کھلارواں مطلب
بند ٢٤ دے وچ ہی رانجھے نے اعلان کردتا سی جو اج میرے تے طعنیاں دے تیر چلائے جا رہے نیں تے میرا ٹھٹھہ بنایا جا رہیا جو میں ہیر سیال ویاہ کے نہیں لیا سکدا۔ پر میں ہن اوس نوں ہی ویاہ کے لیاواں گا۔ اوہ آوے گی سردارنیاں تے رانیاں وانگ پیڑھے تے بیٹھے گی تے تسیں اوہدے سامنے باندیاں تے کنیزاں لگو گیاں۔
ایس بند دے تریجے چوتھے مصرعے وچ رانجھا بھابیاں توں اک جان دا وکھالا کردا ہے تے اوہناں کولوں پوری طرحاں نراش ہو جاندا ہے۔
ایس بند دے دوجے مصرعے توں لگدا ہے جو اجے رانجھا صرف ہیر نوں بھابیاں دی ضد وچ ویاہون جا رہیا ہے تے اوہناں توں اتے بٹھاون دا سوچ رہیا ہے۔ مطلب اوس سماج وچ ہی مقابلہ کرن لئی اک ہور ڈھنگ ورتن جا رہیا ہے۔
ایس مصرعے نوں دوطرحاں ویکھیا جا سکدا ہے، اک ایہہ جو وارث شاہ اک سماجی ڈرامہ وی کروا رہیا ہے تے اوس دا مڈھلا کردار ایتھے ایہو کجھ کہ سکدا ہے۔ دوجا ایہہ وی ہے جو بغاوت یا نابری سماج وچ اچا جاں دی سدھر توں وی پیدا ہوندی ہے، تے سماج گھیر وچ پھسے ہوئے چنگے بھلے بندے وی ایس مقابلے دی علت توں بچ نہیں سکدے، یا بہت واری مقابلے بازی دی جھلن وچ تلک کے ڈگ پیندے ہین۔ پر جدوں نابر میدان وچ سماج نال لڑدے ہین تے اوہناں دی ہوند بدل جاندی ہے، اوہ پھیر مقابلہ کرن لئی نہیں مقابلے دا سماج مکاون ول ٹر پیندے ہین۔ خواجہ فرید ہوراں ایس پوری گل نوں انج کہیا ہے ۔
آیاں پیلو چنن دے سانگے، اوڑک تھیاں فریدن وانگے چھوڑ آرام قرار ہکیاں بکیاں نی وے آ چنو رل یار، پیلو پکیاں وے
