Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کلاسک >> آکھیا وارث شاہ نے >> ہیر وارث شاہ: بند 115

ہیر وارث شاہ: بند 115

October 19th, 2009

جنہاں بیٹیاں ماریاں روز قیامت سِر تِنہاں دے وڈا گناہ مائے
مِلن کھانیاں پھاڑ کر کے جیکوں ماریاں جے تویں کھاہ مائے
کہے ماں تے باپ دے اساں منے گل پلوڑاتے منہ گھاہ مائے
اِک چاک دی گل نہ کرو مولے اوس دا ہیر دے نال نِباہ مائے

اوکھے لفظاں دے معنے
تنہاں: اوہناں دے۔ ملن کھانیاں: دھیاں قتل کرن والیاں نوں پاڑ کے کھان نوں دتیاں جان گیاں۔ جیکوں: جیویں۔ پلوڑا: پلہ۔ گل پلوڑاتے منہ گھاہ: پرانے جٹکے سماج وچ کسے بندے یا زنانی دا عاجزی یا معافی منگن دا سب توں وڈا طریقہ سی جو اوہ پگ یا چنی دا پلہ گل وچ پاکے تے منہ وچ گھاہ دے تیکھے لے کے معافی منگے۔ ایہو جیہا کرن والے نوں عام طور تے معاف کردتا جاندا سی۔

سدھا مطلب
ہیر اپنی ماں نوں کہندی ہے جو جیہناں اپنیاں دھیاں نوں قتل کیتا اوہناں تے قیامت دے روز وڈا گناہ لگے گا۔
کہندے ہین جو اوتھے اوہناں ماپیاں نوں اپنیاں دھیاں پاڑ کے کھانیاں پین گیاں۔
میں ماں پیو دی ہر گل منی تے وڈی توں وڈی عاجزی تے منت کیتی۔
بس اک چاک دی گل میرے کولوں نہ منواؤ کیوں اوسے دا ہیر نال نباہ ہے۔

کھلارواں مطلب
ہیر قاضی تے اپنے ماپیاں دے جواب وچ مذہب توں ہی دلیل دیندی ہے تے قرآن وچ لکھے حکم دوہراؤندی ہے جو جے کسے نے اپنی دھی نوں ماریا تے قیامت دے روز اوہ اوس نوں پاڑ کے کھان نوں ملے گا۔ ایہہ وکھری گل ہے جو اگلے جہان وچاری بے گناہ ماری گئی کڑی پاڑ کے ہی کھوائی جاوے گی اوس نوں اوتھے وی اوس دا اجر کوئی نہیں ملے گا۔ پر ایتھے ہیر اپنے ماں پیو نوں دس رہی ہے جو اوہ کیویں مذہب دی النگھنا کر رہے ہین۔

ہیر اپنی دلیل دیندیاں کوئی مان تے غرور وی نہیں کر رہی سگوں اوہ اپنے آپ نوں بہت تھلے لا کے عاجزی نال سمجھا رہی ہے جو اوہ ماں پیو دی تابعداری وچ رہی ہے تے رہوے گی۔ اوہنے کدی ایہو جہیا کم نہیں کیتا جیس نال ماں پیو دی نافرمانی ہوندی ہووے پر اوہ اوس گل دا کجھ نہیں کر سکدی جیس تے اوہدا وس ہی کوئی نہیں۔ رانجھے نال اوس دا میل ازل دے دن ہی متھیا گیا سی ایس لئی ایہہ اوہدے وسوں باہر ہے۔ ایہہ ایویں ہی ہے جیویں کوئی گل بندے دے جینز وچ ہووے جیس تے کسے ڈاکٹر یا حکیم دا کوئی دوا دارو نہ چل سکے۔ تے رانجھے ورگے بندے نال جڑت ہیر دے جینز وچ ہے تے اوس بارے اوہ بے وس ہے۔

وارث شاہ تے دوسرے وڈیرے جد مڈھ قدیم دیاں "لگیاں" دا ذکر کردے ہین تے اوس دا وچار دھارا دے پکھوں ایہہ مطلب ہے جو تاریخ دے اپنے ویہن وچ جد کسے تاریخی بدلی دا ویلا آ جاوے تے اوس نوں کوئی روک نہیں سکدا اوس تے کسے دا وس نہیں چل سکدا۔ ہیر رانجھے دا عشق وی اوس وچار دھارا دا اک لشکارا ہے۔ مطلب تاریخی مہاڑ نوں جٹ حکمران طبقہ روک نہیں سکدا۔ حاکماں تے لوکائی، مرد تے عورت دے آپسی رشتے وچ آؤندیاں بدلیاں اوہناں دے وس وچ وی نہیں (جیویں ہیر رانجھا) جیہڑے اوہناں دے پرچارک ہین۔ اوہ وی تاریخ دے متھے ناٹک دا کردار ہین۔ مرد عورت دے رشتے بدلن وچ خورے کجھ سو سال لگ گئے پر اج اپنی مرضی نال ویاہ کرنا عام جیہی گل ہو گئی ہے۔ ایہہ اوسے تاریخ دے مہاڑ دا سٹا ہے جیس نوں ہیر اپنی بے وسی کہندی ہے۔ ایسے لئی اوہ اپنی گل کہندی تے عاجزی نال ہے پر اوس دی عاجزی شاہ حسین وانگوں "کاف کہاڑے وات" ہے۔ کیوں جو اوہ تاریخ دے انموڑ ویہن دا حصہ ہے۔

مذہب دی دلیل تے قاضی تے ہیر دے بزرگاں نوں دینی چاہیدی سی۔ پر اوہ تے حکمراناں دے غرور نال اینے انھے ہو چکے ہین جو اوہناں نوں مذہب دی کوئی پرواہ نہیں۔ اوہ جدوں کہندے ہین جو برے بندے نوں مارن دا خون نہیں دیون آؤندا تے اوہناں دا اشارہ خدا دے قانون ول نہیں سگوں اوہنوں نے بنائے اپنے مرضی دے قانون ول ہے جیس تے قاضی عمل کرواؤندے ہین۔ قاضی دا فرض تے ذمہ واری ہے جو خدا دے قانوناں دے مطابق فیصلے کرے پر اوہ تے وارث شاہ دے کہن دے موجب "قاضی رشوتاں مار کے کور (انھے) کیتے ہوئے ہین" ایس لئی ہیر دی نابری تے عشق چھڑا اک مرد نال جڑت دا عمل ہی نہیں ہے مذہب دی مڈھلی روح نوں فیر توں جیوت کرن دا وی جتن ہے۔ کفر والے خیالاں نال لڑن دا وی عمل ہے۔

ہیر دے مونہوں وارث شاہ قرآن دے حکم دی گل کرواکے اوس سدھار دی تحریک وچ رلتی ہو رہے ہین جیہڑی صوفیاں تے بابا نانک نے شروع کیتی سی۔ بابا نانک ہندو مت دی کٹڑتا تے ذات پات دے ورتارے نال ٹکر لے رہے سن پر اوہ مولویاں دے اسلام تے وی ایسے لئی سٹ ماردے سن جو اوہناں نے مذہب نوں حاکماں دا غلام بنا دتا ہے تے کجھ ریتی رواجاں وچ بدل دتا ہے۔ ایسے گل نوں نیہنہ بنا کے سکھ مت دے سدھار دی تحریک چلی سی۔

ستارہویں اٹھارویں صدی تیکر آؤندیاں مغلاں دا نظام ہر پدھر تے گل سڑ چکیا سی۔ اوہناں دے معاشی نظام دا بھار لوکاں لئی چکنا نہ جھلن جوگ ہو چکیا سی تے اوہناں دا انصاف دا ادارہ جیس دے مڈھلے افسر یا جج قاضی ہوندے سن پوری طرحاں گند ہی گند بن گیا سی۔ حکمران لوکاں تے اینے ٹیکس لاؤندے سن جو اوہ بھکھ مارے مر رہے سن۔ قاضی وی وی اوہو کجھ کردے سن جو حاکم میل کہندا۔ ایس لئی قاضی وی لوٹواں دے میل وچ رلتی ہو چکے سن۔

وارث شاہ نوں ایس مڈھوں وگڑے ہوئے نظام دا بڑا ڈوہنگا علم سی۔ اوہنے ایس تے ڈوہنگا وچار کیتا ہویا سی۔ اوہنے ہیر رانجھے دے عشق دی کہانی راہیں اوس سڑاند پئے سماج دے اک اک ادارے نوں ننگا کیتا۔ پہلاں اوہناں تخت ہزارے وچ سرپینچاں تے قاضی دی رشوت خوری وکھا کے تے فیر ملاں نال رانجھے دا ٹاکرا کرواکے مسیتی مذہب دے بھیڑاں نوں ساہمنے لیاندا۔ ملاح نال رانجھے دے بھیڑ وچ کاروباری طبقے دے لالچ تے کٹھورتا توں پردہ چکیا تے فیر جاگیرداراں دے لالچ تے طمع دا چیڑ پاڑ کیتا۔ ایہہ سارا کجھ کردیاں وارث شاہ کہہ رہے ہین جو نظام وچ جو وی کجھ ہو رہیا ہے اوہ مذہب دا وی ورودھی ہے تے بندیائی (انسانیت) دا وی۔ ہیر ایس بند وچ وارث شاہ دے پاتر دے طور اوہو کردار نبھا رہی ہے جو وارث شاہ دا قصے نوں لکھن دا اصل مطلب ہے۔۔پرانے وسیب نوں ڈھاہ کے نواں نیائیں نظام قائم کرنا جیس دے آگو ہیر رانجھے ورگے لوک ہوون۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels