Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کلاسک >> آکھیا وارث شاہ نے >> ہیر وارث شاہ: بند 119

ہیر وارث شاہ: بند 119

October 30th, 2009
1 / 5 (1 Votes)

پنجاں پیراں نوں رانجھنے یاد کیتا جدوں ہیر سنیہڑا گھلیا ای
ماں باپ قاضی سبھا گرد ہوئے گلہ سبھناں دا اساں جھلیاای
آئے پیر پنجے اگے ہتھ جوڑے نِیر روندیاں مُول نہ ٹھلیاای
بچہ کون مصیبتاں پیش آئیاں وِچوں جیو ساڈا تھرتھلیائی
میری ہیر نوں ویر حیران کیتا قاضی ماؤں تے باپ پتھلیا ای
مدد کرو خداء دے واسطے دی میرا عشق خراب ہو چلیا ای
بہت پیار دلاسڑے نال پیراں مئیں رانجھے دا جیو تسلیا ای
تیری ہیر دی مدد تے میاں رانجھا مخدوم جہانیاں گھلیا ای
دو سد سُنا کھاں ونجھلی دے ساڈا گاونے تے جیو چلیا ای
وارث شاہ اگے جٹ گاؤندائی ویکھو راگ سُن کے جیو ہلیا ای

اوکھے لفظاں دے معنے
ٹھلیا: ڈکیا۔ تھر تھلیا: کنبیا۔ پتھلیا: پٹھا کر دتا۔ دلاسڑے: تسلیاں۔ تسلیا: تسلی دتی۔ سد: بول۔ جیو ہلنا: روح کنب جانا۔

سدھا مطلب
جدوں ہیر نے رانجھے نوں سنیہا گھلیا تے رانجھے نے پنجاں پیراں نوں یاد کیتا۔
ہیر نے سنیہا گھلیا جو قاضی تے اوسدے ماں پیو اوسدے پچھے پے گئے ہین تے اوس نوں اوہناں دے الاہمے جھلنے پئے ہین۔
جد پنج پیر آ گئے تے رانجھے کولوں اپنے اتھرو ڈکنا اوکھا ہو گیا۔
پنجاں پیراں پچھیا جو تینوں کیہ بپتا پئی ہے جو سانوں یاد کیتا ہے، کیوں جو تیرے یاد کرن نال ساڈا دل وی کنب گیا ہے۔
اوس نے پیراں نوں دسیا جو میری ہیر نوں اوس دے بھرا نے پریشان کیتا ہویا ہے تے قاضی تے ماں پیو نے بہت پٹھا سدھا کیتا ہے۔ مطلب اوس نوں ڈرایا دھمکایا ہے۔
خدا دے واسطے تے میری امداد کرو نہیں تے میرے عشق وچ وگاڑ پین والا ہے۔
پیراں نے بہت پیار تے دلاسے دے کے رانجھے نوں تسلی دتی۔
تیری ہیر دی مدد کرن لئی مخدوم جہانیاں نوں خاص طور تے گھلیا گیا ہے۔
ہن توں سانوں ونجھلی تے راگ سنا ساڈا دل گانا سنن نوں کر رہیا ہے۔
وارث شاہ دسدا ہے جو جیس طرحاں دا جٹ نے راگ گایا اوس نال سب دا دل ہل جاوے۔

کھلارواں مطلب
ایس بند دے پہلے مصرعے دی بنتر ہی ویکھو جو رانجھے نے ہیر دے سنیہے دے نال ہی پنجاں پیراں نوں یاد کر لیا ہے۔ لگدا ہے جیویں رانجھے نوں سنیہا ملدیاں ہی معاملے دے وگاڑ دی ڈوہنگھ دی سرت ہو گئی ہے تے اوس نوں سوائے پنجاں پیراں نوں سدن دے ہور راہ وی کوئی نہیں دسیا۔ رانجھے دا ایہہ تربکنا، ترٹھنا تے تھڑکنا خورے ایس کارن وی ہے جو اجے اک دن پہلاں ہی تے ہیر دی ماں نے اوس نوں پک کروایا سی جو ہیر تے سیال سب کجھ تیرے ہین۔ تے ہن ایڈی چھیتی پلاں وچ ہی نویں سازش دے شروع ہون نال رانجھے نوں پک ہو گیا ہے جو ایس واری اوس نوں برباد کرن دے پربندھ بہت پکے پیڈھے بنن والے ہین تے ایس وچ ڈھل وی نہیں ہونی۔ اوہنوں پتہ لگ گیا ہے جو ہیر دا ایہہ کہنا کہ "اجے ویاہ دی وتھ وی لمڑی ہے" ٹھیک نہیں۔

ایس توں پہلاں رانجھے نے پنج پیراں نوں کدی آپ فریاد کر کے ایس طرحاں بلایا نہیں سی۔ اوہ جد پہلی واری چوچک دی چاکری وچ آ کے مجھاں لے کے بیلے وچ وڑیا سی تے اوتھے پنج پیر آپ ہی اوہنوں مل گئے سن۔اوس ویلے رانجھے دا امتحان اجے شروع ہویا سی تے پیراں دا ظاہر ہونا اوس دا دل ودھاون لئی سی تے پیراں نے اوس نوں کہیا سی جو تینوں کوئی بپتا پوے تے سانوں یاد کریں۔ اوس ویلے پیراں اوس دیاں وکھ وکھ شکتیاں بناون لئی نشانیاں وی دتیاں سن۔ فیر پنجاں پیراں دی آمد اوس ویلے ہوئی (بند 109) جد ہیر دی ماں نے اوس نوں منا کے فیر مجھاں دے کے بیلے ٹور دتا۔ اوتھے پنجاں پیراں دوہاں نوں عشق وچ پکیائی تے کھڑے رہن دی نصیحت کیتی سی۔ ایس طرحاں ویکھو پہلی واری تے دوجی واری پنجاں پیراں دی آمد وچ باراں سال دی وتھ ہے جیس وچکار رانجھا مجھاں چاردا رہیا۔ پر ہن تیسری تے خورے اخیری واری پنجاں پیراں نوں رانجھے نے آپ یاد کرکے بلایا ہے کیوں جو ہن پہلی واری مصیبت وڈھی تے ڈاڈھی دس رہی ہے۔ایس توں ایہہ لگدا ہے جو پنجاں پیراں دی سینت رانجھے دے اندر عشق تے ایمان دی پکیائی، وہماں تے بھرماں دا پینڈا ہے۔ پنجاں پیراں دی آمد ناٹک وچ اوتھے ہوندی ہے جتھے وڈا موڑ آؤندا ہے یا رانجھا کسے وڈی گھمن گھیری وچ پھس جاندا ہے۔

دوجے مصرعے وچ ہیر دے سنیہے دا ذکر ہے۔ وارث شاہ نے ہیر دے سنیہے نوں کوئی بہتا پٹھا رنگ نہیں دتا سگوں اوس نوں ماپیاں تے قاضی دا گلہ ہی کہیا ہے۔ اوس دا اک کارن تے ایہہ ہو سکدا ہے جو ہیر جنگلاں وچ رلدے رانجھے نوں ہور پریشان نہیں کرنا چاہندی تے دوجا ایہہ جو ہیر نوں وی پتہ ہے جو سماج دے چالو ویہار دے پکھوں قاضی تے ماپے اوہو کجھ کہہ رہے ہین جو ہر کوئی کہوے گا۔ مطلب ایہہ جو ہیر یا وارث شاہ دی نظر وچ ہیر دے ماپے تے قاضی کوئی اوَلا ظلم نہیں کر رہے، اوہ اوہو کجھ کر رہے ہین جو چالو سماج دا ورتارا کرواندا ہے۔

ایسے لئی رانجھے نوں جھبدے پنجاں پیراں دی لوڑ پئی ہے جو اوہدا عشق تے سماج دے ورتارے توں باہر ہے، اوس نوں بھن کے نویں سیدھ رکھن دا جتن ہے۔ ایہہ سارا کجھ چالو سماج دی چتر چالاکی دے گھیر وچوں باہر ہے۔ ایتھے اوہناں شکتیاں دی لوڑ ہے (جو پیراں دی سینت وچ ) جو سماجی ویہن توں اپر ہین تے جیہناں لئی نویں رنگ دی سمجھ مت تے ہمت چاہیدی ہے۔ ایسے لئی رانجھا پیراں نوں ویکھدیاں ہی اتھرواں نال روندا ہے کیوں جو اوہنوں پتہ ہے جو سماج اپنی کرنی تے آ چکیا ہے تے اوہنوں ہن عشق وچ کھلون لئی، اپنیاں سدھراں رکھن لئی فیر توں ساریاں شکتیاں نوں جوڑن دی لوڑ ہے۔

ایہو وجہ ہے جو تیجے مصرعے وچ پیر وی پوند ہی اوس نوں پچھدے ہین جو بچہ تینوں کیہڑیاں نویاں مصیبتاں آن پئیاں جو توں اینی چھیتی سانوں سد لیا۔ فیر پیراں دا ایہہ کہنا جو ساڈا دل وچوں کنب گیا ہے دسدا ہے کہ اوہناں نوں وی پتہ ہے جو ہن رانجھے تے کوئی وڈی اوکھت آ گئی ہے۔ ایس دا ایہہ وی مطلب ہے جو باراں سالاں دے عشق توں مگروں ہن پہلی واری رانجھے نوں نواں مقابلہ ہے۔ کیوں ہن جو معاملہ ہیر دے ماپیاں دا ہی نہیں رہیا، ہن وچ قاضی تے پورا سماج آگیا ہے جیہڑا اوہناں دے عشق دا ورودھی ہو کے اوہنوں تباہ کرن دی تیاری کر رہیا ہے۔

ایسے لئی ایس توں اگلے مصرعے وچ جیویں رانجھا رب دا واسطہ پا کے پیراں کولوں امداد منگدا ہے ایس طرحاں اوس کدی نہیں کیتا۔ اوس کدی اپنے مونہوں نہیں کہیا جو اوسدا عشق خراب ہو چلیا ہے۔ اوس نوں سدا آس سی جو اوہدا عشق جت سکدا ہے پر ہن لگدا ہے جو رانجھے نوں ایس دا پک نہیں تے اوہ پیراں کولوں امداد منگ رہیا ہے۔ ایسے لئی ایس دے اگلے مصرعے وچ پیر رانجھے نوں تسلی تےدلاسہ دیندے ہین تے کہندے ہین جو ہیر دی امداد واسطے پیر مخدوم جہانیاں نوں خاص طور تے گھلیا گیا ہے۔ایس توں پہلاں ہیر دی امداد لئی کسے خاص پیر دی امداد دا ذکر نہیں ہے۔

ایتھے پیراں دا ونجھلی تے راگ سنن دی فرمائش کرن دا وی خاص مطلب ہے۔ ظاہر گل ہے جو رانجھا ونجھلی راہیں اپنے دل دی ہوک کڈھدا ہے تے ایس بھیڑے ویلے اوس نوں ونجھلی تے راگ وجا کے اپنے دل نوں کھلیارنا ہے۔ ایتھے وارث شاہ گاؤن دی انسانی زندگی وچ لوڑ بارے وی سینت مار رہیا ہے۔ وارچ شاہ ہوراں ایتھے بنا کارن دے راگاں دا ذکر نہیں لیاندا کیوں جو اوہناں پہلاں ہی کہیا سی جو میں سوچ وچار نال قصے نوں گھڑیا ہے تے ہر لفظ نوں دھیان نال اک دوجے نال پرویا ہے۔ ایس لئی ایہہ نہیں جو اوہ بنا کسے خاص وجہ دے پیراں کولوں راگ سنن دی فرمائش کروا دیوے۔

مطلب ایہہ ہویا جو راگ بندے دے اندر دیاں گنجھلاں دے ودھا دے سمے جمدا ہے، اوہ اوہناں گنجھلاں نوں سراں وچ سموندا ہے تے بندے دی روح نوں جیوت رکھن دا سوما بن جاندا ہے۔ ایسے اخیری بند وچ وارث شاہ کہندے ہین جو رانجھے دے راگ دے اندر اینا درد پیدا ہو چکیا ہے جو ہر سنن والے دا دل ہل گیا ہے۔ مطلب رانجھا راگ راہیں اپنے آلے دوالے دی قدرت نوں اپنا حال سنا رہیا ہے۔ اوس دا درد جنگل بیلے، پہاڑ، ہوا، مجھاں تے جنگل دے ہور پکھو تے جناور سن رہے نیں تے اوہ اوہناں نال اک مک ہو رہیا ہے، اوہناں نال ملاپ راہیں اپنیاں شکتیاں ودھا رہیا ہے۔ اوہ قدرت دے ویہن نوں کل عالم وچ محسوس رہیا ہے تے ایس دے سہارے اپنے ڈر خوف تے شکاں شبہیاں توں نکل رہیا ہے۔ قدرت نال ایہہ ملاپ راگ راہیں ہی ہو سکدا ہے تے ایسے لوڑ لئی راگ انسان دی حیاتی دا اٹوٹ انگ بنیا۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels