Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کلاسک >> آکھیا وارث شاہ نے >> ہیر وارث شاہ: بند 121

ہیر وارث شاہ: بند 121

November 2nd, 2009

راضی ہو پنجاں پیراں حکم کیتا بچہ منگ لے دعا جو منگنی ہے
اجی ہیر جٹی مینوں بخش اُٹھو رنگن شوق دے وچ جورنگنی ہے
تینوں لائے بھبوت ملنگ کرئیے بچہ اوہ بھی تیری ملنگنی ہے
جیہے نال رلی اے تہی ہو جائے ننگاں نال لڑئیے سو بھی ننگنی ہے
وارثؔ شاہ نہ سیویں نہ چھڈ جائیں گھر ماپیاں دے ناہیں ٹنگنی ہے

اوکھے لفظاں دے معنے
ننگاں: بھکھے ننگے۔ ننگی:بھکھی ننگی۔ سویں: سکھناں
سدھا مطلب

پنجاں پیراں نے راگ سن کے خوش ہو کے رانجھے نوں جو جو دعا منگنی ہے منگ لے (قبول ہووے گی)
رانجھے نے کہیا جو مینوں جٹی ہیر بخش دیو کیوں جو اوہ وی عشق وچ رنگی ہوئی ہے۔
اسیں تینوں سواہ مل کے ملنگ بنا رہے ہاں تے بچہ ہیر وی تیری ملنگنی ہے۔
جیہناں نال رلئیے اوہناں وانگ ہو جائیے۔ ننگیاں نال رل کے ننگے ہو جائیے۔
وارث شاہ تینوں نصیحت کرنے ہاں جو نہ تے سوں جاویں تے نہ ہی چھڈ کے تر جاویں۔ کیوں جو ہیر دیاں ماپیاں نے کیہڑا اوہنوں کل نال ٹنگ کے رکھنا ہے۔

کھلارواں مطلب
رانجھے دے ونجھلی تے راگ سن کے پنج پیر بہت راضی ہوئے۔ ظاہر گل ہے جو رانجھے نے ونجھلی تے ہر راگ دیاں سراں دے پیچ تال نال کھیڈ پا کے پیراں نوں یقین دوا دتا جو اوس قدرت نال راگ راہیں ملاپ دیاں منزلاں پوریاں کر لئیاں ہین۔ ایسے لئی اوہناں رانجھے نوں کہیا جو پتر اج جو مرضی دعا منگ قبول ہو جاوے گی۔ اوہناں ایہہ نہیں کہیا جو اسیں تینوں کجھ دینا ہے سگوں ایہہ کہہ رہے ہین جو اج توں اوس مقام تے اپڑ گیا ہیں جو تیرے من دی سدھر پوری ہو سکدی ہے۔تیری ونجھلی دی پھوک وچ اینا اثر ہے جو تیری ہر سدھر پوری ہو سکدی ہے۔

پر رانجھے نوں ہور یقین دی لوڑ ہے ایسے لئی دوجے مصرعے وچ رانجھا پیراں نوں عرض کردا ہے جو اوس نوں ہیر بخش دتی جاوے، "بخش اٹھو" وچ رانجھے دا پیراں نال لاڈ وی ہے تے اپنی منگ دی پکیائی وی۔ مصرعے دے دوجے حصے "رنگن شوق دے وچ جو رنگنی ہے" دا اک مطلب تے ایہہ ہو سکدا ہے جو اوس نے ہیر نوں عشق دے رنگ وچ رنگنا ہے، ایس دا ایہہ مطلب وی کڈھیا جا سکدا ہے جو ہیر وی عشق دے رنگ وچ رنگی ہوئی ہے۔ تے جے ایہہ ٹیکسٹ ٹھیک ہے تے فیر ایس دا ایہہ وی مطلب بن سکدا ہے جو ہیر عشق دے رنگ دی رنگنی یا تت ہے جیس نوں رانجھا لوڑ رہیا ہے۔

ظاہرا طور تے ہیر پہلاں ہی رانجھے دی ہو چکی ہے تے فیر دوبارہ پیراں کولوں ہیر نوں منگن دا مقصد کیہ ہے؟ دنیا دے ورتارے وچ پیر رانجھے نوں ہیر دا ہتھ تے پھڑا نہیں سکدے ، اوہ تے بس سیدھ دس سکدے ہین یا رانجھے دیاں شکتیاں بن کے اوس نوں پیراں تے کھڑا کر سکدے ہین۔ ایس لئی رانجھے دا پیراں کولوں منگن دا مطلب ہے جو اوہ گروہ ہوندیاں اوس نوں سند دے دین جو اوہ ہیر دے عشق دے قابل ہے تے اپنی زندگی وچ سدھی راہ تے ٹر رہیا ہے۔ مطلب پیر ایس گل تے مہر لا کے ہی جان جو اوہ ہیر دے عشق جوگ ہو گیا ہے، اوس نے اوہ سب منزلاں پار کر لیاں ہین جو مرد زنانی دے نویں تے سرجن ہار (تخلیقی) رشتے لئی ضروری سن۔

ایسے لئی تیجے مصرعے وچ پیر وی اوسے گل نوں اگے ٹور رہے ہین جو ہن توں (رانجھا) ایس قابل ہو گیا ہیں جو تینوں سواہ مل کے ملنگ کر دئیے تے ہیر وی تیری ملنگنی بن جاوے۔ایہہ جوگیاں دی ریت سی جو جیس نوں جوگ دی سند ملدی سی (جیویں اسیں اگے جاکے رانجھے دے جوگی بنن دا عمل ویکھاں گے) اوس نو ں ہی گرو سواہ ملدا سی تے اوس دے کناں وچ مندراں پائیاں جاندیاں سن۔ ایتھے وارث شاہ صوفیاں تے جوگیاں دی ریت نوں اک کر کے ورت رہیا ہے۔سو پیر وی ایہہ کہہ رہے ہین جو ملنگ یا جوگی بنن لئی جو جو کشٹ کٹنے سی اوہ توں کٹ لئے تے ہن اسیں تینوں بھبوت لا کے ایس دی سند دے رہے ہاں۔ فیر ایہہ وی جو ہیر تیری ملنگنی تد ہی بن سکدی ہے جو توں آپ ملنگ ہون دے اہل ہو جاویں۔

ایسے گل نوں پیر انج وی دس رہے ہین جو جیہڑا کسے نال رلدا ہے اوہ اوسے وانگ ہی ہو جاندا ہے۔ سو جے ہیر تیرے نال رل گئی ہے تے اوہ تیرے ننگ دے نال ننگی ہے۔ایہہ مصرعہ وی جوگیاں دی ریت دی ہی بھاء ماردا ہے کیوں جو جوگ وچ ایہہ وی وچار ہے جو جوگی دا لباس مٹی تے سواہ ہے۔سو جے رانجھے نوں بھبوت لا کے ملنگ کردتا گیا ہے تے ہیر دا لباس وی خاک ہی ہو گیا۔ وارث شاہ ہوراں وی خاک تے سواہ دے لباس دیاں رمزاں توں کئی تھاواں تے کم لیا ہے۔ بابا فرید ہوراں دا دوہا وی ہے:

فریدا خاک نہ نندئیے، خاکو جیڈ نہ کوئے
جیوندیاں پیراں تھلے، موئیاں اپر ہوئے

اہناں ساریاں صلاحاں تے تسلیاں دے نال ہی پیراں ایہہ وی کہہ دتا جو ہن نہ تے کِتے سوں جاویں تے نہ ہی چھڈ کے کِتے نس جاویں۔ مطلب ہیر نوں جتن دے جتناں وچ رجھا رہویں کیوں جو اوس نوں ماپیاں گھر وچ کلی تے ٹنگ کے وکھاؤ شے وانگ رکھنا نہیں ہے۔ اوس نوں کِتے نہ کِتے ٹور دتا جانا ہے، ایس لئی رانجھے نوں ہر دم جاگ کے اپنا حق مطلب ہیر نوں لین لئی پہرہ دینا پوے گا۔

ایس بند دے پہلے چار مصرعیاں وچ تے پیراں رانجھے نوں اپنے ولوں پورے انسان بنن دی تے ہیر دے عشق دے قابل ہون دی سند دے دتی، پر پنجویں مصرعے وچ ایہہ وی دس دتا جو ضروری نہیں جو سماج دا ورتارا وی پیراں دی سند نوں من کے رانجھے ہیر نوں ملا دیوے۔ سماجی ورتارے دے اپنے ویہن تے ڈھنگ ہین، اوہناں دا اُپا کرنا رانجھے دی اپنی ذمے واری ہے۔ ایس لئی اوس نوں چتاونی دتی جا رہی ہے جو اوہ کِتے ایہہ سوچ کے سوں جاوے یا چھڈ نہ جاوے جو جد پیراں کہہ دتا تے فیر اوس دی ہے۔

اخیری مصرعے وچ "چھڈ جائیں" توں ایہہ وی لگدا ہے جو پیراں نوں پتہ ہے جو سماج دے اندر ہیر نوں حاصل کرن دی راہ وچ لکھ اٹکلاں تے اوکھتاں آؤنیاں ہین۔ ایتھے رانجھے ورگا پکا تے منزلاں پوریاں کیتا مرد وی گھابر کے نس سکدا ہے۔ ایس لئی ایہہ خاص طور تے کہیا جا رہیا ہے جو رانجھے نے لکھ منزلاں پوریاں کر لئیاں اجے وی اوس نوں کئیاں امتحاناں وچوں لنگھنا پینا ہے۔ اوتھے اوہ نس وی سکدا ہے تے اپنی پکیائی نوں ورتدیاں کھلو کے لڑ وی سکدا ہے۔ ایس لئی پیر کہہ رہے ہین جو ایہہ بندیائی دا عمل کدی پورا نہیں ہوندا ایہہ ہر دم نال کماؤنا پیندا ہے۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels