Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کلاسک >> آکھیا وارث شاہ نے >> ہیر وارث شاہ بند ٥٤

ہیر وارث شاہ بند ٥٤

July 30th, 2007

ہس کھیڈ کے رات گذاریا سو صبح اٹھ کے جیو اُداس کیتا
راہ جاندڑے نوں ندی نظر آئی ڈیرا جا ملاحاں دے پاس کیتا
اگے پلنگ بیڑی وچ وچھیا سی اُتے خُوب وچھاونا راس کیتا
بیڑی وچ وجاء کے ونجھلی نوں جا پلنگ اتے خاص عام کیتا
وارث شاہ جا ہیر نوں خبر ہوئی تیری سیج دا جٹ نے راس کیتا

مشکل لفظاں دے معنے

راس کرنا۔ سدھا کرنا، وٹ کڈھنا
عام خاص کرنا۔ مغل دور وچ بادشہ لوکاں دیاں شکائیتاں سنن لئی ہر روز دربار لاوندے سن۔ اوس ویلے ہر کوئی دربار وچ آ سکدا سی ایس لئی ایس نوں 'بار عام' کہیا جاندا سی۔ ایسے طرحاں 'بار خاص' سی جیس وچ بادشاہ دے خاص درباری آ سکدے سن۔ پھیر جد ایہہ دوہیں طرحاں دے لوک دربار وچ ہوندے تے اوس نوں 'بار خاص و عام' کہیا جاندا سی۔ ایہہ بعد وچ 'عام خاص ' رہ گیا۔
ایتھے رانجھے نے خاص لوکاں دی تھاں عام بندے لے آندے۔

[رانجھے نے کہیا] میں رات ہس کھیڈ کے گذاری تے صبح اٹھیا تے جی اداس ہو گیا
راہ جاندے نوں مینوں ندی نظر آئی تے میں ملاحاں کول ڈیرہ لا لیا
میں بیڑی وچ پلنگ وچھیا ویکھیا تے اوس نوں سدھا کرکے سون لئی بنا لیا
میں بیڑے وچ ونجھلی وجائی تے عام لوکائی بیڑی وچ آگئی ، میں خاصاں دے پلنگ تے عام لوکاں نوں بٹھایا
وارث شاہ دسدا ہے، کہ ہیر نوں وی خبر ہوگئی جو کسے جٹ نے تیری سیج دا ستیاناس کر دتا ہے

کھلارواں مطلب

بند کھلدا ہے تے جھاکا پیندا ہے جو رانجھا شاید بیڑی وچ رات گذارن دی گل کر رہیا ہے۔ پر پھیر گوہ نال ویکھنے آں ، اگلے مصرعے پڑھنے تے پتہ لگدا ہے جو اوہ تے اپنی حیاتی دی کتھا سنا رہیا ہے۔

رانجھا اپنی پوری پچھلی زندگی نوں ''ہس کھیڈ کے رات گذاریا سو'' دیاں کجھ لفظاں وچ بند کردا ہے۔ بڑا اچیچا انگ ہے زندگی نوں انج سمجھن وچ۔ مطلب سی رات پر میں ہس کھیڈ کے گذاری۔ ایتھے شاہ حسین دی کافی وی یاد آوندی ہے ''ایویں گذری رات کھیڈن نہ تھیا'' پر رانجھا تے کہندا ہے کھیڈن تھیا!

رات ہنیردی، شیواں دے صاف نہ دسن دیوی سینت ہے۔ آل دولے دے نہ دسن نال لا پرواہی نال جیون وی ایس دا مطلب ہو سکدا ہے۔ تے ایہہ وی مطلب ہو سکدا ہے جو دن تے مارا ماری تے اک دوجے کولوں کھوہ کھس لئی ہے پر رات کھیڈن لئی ہے۔ رانجھے لئی ایہہ سب گلاں سچ ہین اوہ آل دوالے دی مارا ماری، آپا دھاپی تے لوبھ لالچ توں انجان تخت ہزارے وچ ونجھلی وجا کے رہیا ہے ، اوہ ایس رات نوں ہس کھیڈ کے مان رہیا ہے۔

پھیر دن چڑھدا ہے، بھرا بھرجائیں دیاں صورتاں نظر آوندیاں نیں، اوہناں دے طعنے مہنے ، سازشاں ، وڈھی چیرے دے کے زمین کھوہن دے معاملے سامنے آوندے نیں۔ ایہہ دن ہے تے دن ویلے ایہو کجھ ہی ہوندا ہے۔ ایس لئی دن دی ایس بھیڑی صورت نوں ویکھ کے ونجھلی وجا کے ہس کھیڈکے رات گذارن والے دا جی لازمی اداس ہونا ہوئیا تے اوس اوتھوں ٹر پینا ہویا۔۔۔ کیوں جو اوہ رات دا وسنیک ہے، ہسن کھیڈن والا بالک۔ ایس لئی اوہ بیڑی وچ انج ہی ہس کھیڈ رہیا ہے جیویں تخت ہزارے وچ سی۔

اوس دی راہ وچ ندی نظر آونی سی، کیوں جو ندی حد ہے اوس سماج وچ بندے دے تصور دی تے رانجھے نے ایس حد نوں النگھنا ہے۔ ایس لئی اوس دا ڈیرا ملاحاں کول ہونا ہے۔ اُپروں رانجھے دی گل توں انج جاپدا ہے جیویں اوہ منہ دھیانے وگیا جا رہیا سی تے ندی نظر آگئی، اوس تے ملاح مل گئے تے اگے بیڑی وچ پلنگ نظر آگیا جیس نوں اوس راس کر کے عام خاص دی تھاں بنا لیا۔ پر ایس دی اصلی پڑھت انج ہے جو رانجھے دی زندگی دا ویہن ہی ایس طرحاں ہے جو اوس جانا ہی اوس پاسے ہے، تے ندی، ملاحاں، بیڑی تے پلنگ تے آونا ہی آونا ہے۔

پلنگ اتے عام خاص کرن توں پھیر دھیان ہس کھیڈ کے گذارن ول جاندا ہے۔ عام خاص کرن توں لگدا ہے جو ہن اوہ کھیڈ جو تخت ہزارے وچ رانجھا کلیاں کھیڈ رہیا سی، ہن اوس وچ لوکائی وی رل گئی ہے تے اوہ اک سانجھی کھیڈ کرکے ہس کھیڈ وچ رجھ گئے ہین۔

وارث شاہ بند تے تانے پیٹے انندیاں پھیر کھیڈ وچ شامل ہو جاندا ہے ۔ پر اوہ سکرپٹ رائیٹر تے ڈائریکٹر وی ہے ایس لئی ابھڑ واہے جاگ کے یاد دواندا ہے جو جیس دی سیج اتے عام خاص ہو رہیا ہے اوس نوں وی لوکاں دس دتا ہے جو کسے جٹ نے تیری سیج دا ناس مار دتا ای۔

ہیر نوں خبر تے انج ہی دتی جا سکدی سی تے خبر دین والے سارے کھیڈ توں باہر وی تے نیں۔ ایس لئی اوہناں لئی رانجھا اک ''جٹ '' ہی ہے ۔ جیویں ملاں ہار من کے اوس نوں جٹ بنا چھوڑیا سی (ملاں آکھیا نا معقول جٹا)۔ تے پھیر ملاح نوں وی اوہ اودوں جٹ لگن لگ پیا سی (پنڈا باہوڑی جٹ لیجاگ رناں)۔ سو ایتھے سونہے وی ہیر نوں انج ہی دسدے ہین۔

اجے اوہ ہیر لئی ہے وی اواجول جٹ جیہڑا اپنی گھٹ مت تے جھلے ہوون کارن اوس دی سیج تے چڑھ گیا ہے تے لوکائی نوں وی نال بہا لیا سو۔ راٹھاں دی تھاں تے عاماں نوں بٹھاون والا اجے ہیر لئی ات جھلا ہے۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels