Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کلاسک >> آکھیا وارث شاہ نے >> ہیر وارث شاہ بند ٥٥

ہیر وارث شاہ بند ٥٥

August 2nd, 2007

لے کے سٹھ سہیلیاں نال آئی ہیر متڑی روپ گمان دی جی
بُک موتیاں دے کنیں جھمکدے سن کوئی حور کہ پری دی شان دی جی
کڑتی سوہے دی ہک دے نال پھبی ہوش رہی نہ زمیں اسمان دی جی
جس دے نک بُلاق جیوں قطب تارا جوبن بِنھڑی قہر طوفان دی جی
آ بُندیاں والیئے ٹلیں موئیے اگے گئی کیتی تنبو تان دی جی
وارث شاہ میاں جٹی لوڑ لُٹی بھری کِبر ہنکار تے مان دی جی

مشکل لفظاں دے معنے

متڑی۔ مدہوش، بھری ہوئی، پُر
گمان۔گھمنڈ
بُک۔پانی پین یا کوئی ہور شے چکن لئی دوہاں ہتھاں نوں جوڑ کے پیالے وانگ بنایا جاندا ہے۔ بک موتیاں توں ایتھے مطلب ہے بہت سار موتی
جھمکدے۔ چمکدے
سوہے۔ لال رند دا کسمبھے نال رنگیا کپڑا
بُلاق۔نک دی نتھ، وڈا سارا چھلا۔ ایہ اینا وڈا ہوندا ہے جو زنانیاں ایس نوں چک کے پانی پیندیاں ہین۔
قطب تارہ۔اک خاص تارہ جیہڑا ادھی رات توں مگروں نظر آؤندا اے تے دوجیاں تاریاں نالوں بہتا چمکدا ہے،
جوبن بنھڑی۔ جوانی وچ پوری رچی ہوئی
ٹلیں۔ ٹل جا، رک جا
موئیے۔ موت نوں سدے دین والئیے
کیتی۔ کنی دی پُرانی شکل، کنے ہی
تنبو۔ خیمہ، وقتی ٹھہرن لئی بنائی تھاں، ایس دا اشارہ فوج ول یا حلہ آوراں ول وی ہے جیہڑے جہان نوں فتح کردے پھردے سن۔
مان متی۔ غرور نال بھری، غرور وچ ڈبی
لوڑھ۔ ظلم، زیادتی، ہڑ
کِبر۔ غرور، اپنے آپ نوں وڈھا جاننا

سدھا مطلب

اپنے حسن تے غرور دے نشے وچ مست ہیر اپنیاں سٹھ سہیلیاں لے آئی۔
اوس کناں وچ بک بھرن جنے موتی چمکدے سن تے اوس دی شان حوراں تے پریاں والی سی۔
اوس نے سرخ رنگ دی کرتی پائی ہوئی ہے جیہڑی اوس دے سینے تے سوہنی لگ رہی ہے۔ اینی سوہنی جو زمین اسمان دے ہوش اڈ گئے ہین۔
اوس دے نک وچ وچ نتھ انج ہے جیویں اسمان وچ قطب تارا دوجیاں تاریاں وچوں اگریا ہویا ہے۔ اوہ اپنی جوانی وچ کھبی قہر تے طوفان ونگ ہے۔
[اوس دے غرور تے حسن نوں ویکھن والے بس ایہو کہ سکدے ہین ) توں بندیاں والئیے ٹل جا [غرور توں] کیوں جو ایس جہان وچ کئی [سورمے] تنبو تان تان [ملک فتح کر کر] ٹر گئے ہین۔
وارث شاہ وی ایہو کہندے ہین جو جٹی چڑھیا ہڑ وانگ لٹدی جاندی ہے تے اوہ وڈھے پن ، غرور تے مان وچ غرق ہے۔

کھلارواں مطلب

ہیر دے سب ناٹک کاراں اوس دی پہلی آونی نوں حسن، غرور تے طاقت دے آؤندے ہڑ وانگ اعلانیا ہے۔ پنجاب ریت دے ناٹک وچ جدوں کوئی مڈھلا کردار یا کوئی مڈھلا موڑ آوندا ہے تے ناٹک کار یا سوتر دھار (راوی) اوس دا اعلان انج کردا ہے جو سارا اکھاڑہ تربک کے اٹھ جاوے تے اکھاں ٹڈھ کے اڈیک کرے۔ وارث شاہ ہوریں وی سر تے بانہہ رکھی پوری طاقت نال ہیردے آون دا انج اعلان کر رہے ہین جو ایسی شے آرہی ہے جو زمین اسمان دے ہوش اڈن والے نیں۔

وارث شاہ ہوراں ہیر دے پچھوکڑ تے اوناں ویلا نہیں لایا جیویں دمودر داس ہوراں لایا سی۔ دمودر داس تے ناٹک دے نال نال پوری کوریو گرافی وی کردے جاندے نیں تے کوئی پکھ چھڈدے نہیں ہین۔جے وارث شاہ ناٹک کاری دا کم کر دے ہین تے دومودرداس ناٹک ڈائیریکٹر، اسسٹنٹ، لائٹ مین تے پردے پچھوں پرومپٹر دا کم وی اپنے ہی ذمے لیا ہو یا ہے۔ اوہ ہیر رانجھے نوں ملاون توں پہلاں ہیر دے جمن توں لے کے پوری کتھا کردے ہین۔

دمودرداس دی ہیر اک بہادر تے لڑاکا زنانی ہے۔ اوہ اپنیاں تن سو سٹھ سہیلیاں دے نال رل علاقے دے وڈھے لڑاکو نورے سنبل دے لشکر نوں جنگ وچ ہرا چکی ہے۔ ونگی لئی نورے نال جنگ وچ ہیر دے لڑن نوں ویکھو جد اک ہور نورا چدھڑ اوس نال تلوار لے کے لڑن لئی آیا ہے۔

تاں دھرو میانوں مصری کڈھی سر ہیرے دے لائی
گردی کھا گئی ول پچھوں اوہ تاں سٹ بچائی
تاں دوجی چوٹ ماری پھر نورے، گھوڑی پچھدیں آئی
''بھجیں ناہیں اگوں جٹا، ہن واری مینڈی آئی

ہِیر دھرو کر ماری مصری سر نُورے دے سٹّی
آئی راس، نہ گئی چھوہاوِیں، دھرتی رت دِرتی
ادّھا دھڑ ہنّے وچ پھاتا، ادّھا ڈٹّھا دھرتی
آکھ دمودر کیکن دِسے، جیویں دھوبی سُتّھن گتّھی

ایسے لئی جدوں رانجھا ہیر دے پلنگ تے سون دی ضد کردا ہے تے لُڈن کہندا ہے جو جو توں دو زنانیاں تے مجھاں گاواں لے لے پر ایس پلنگ تے نہ سوویں۔ اوس نوں ہیر بارے خبردار کردیاں کہندا ہے:

''دھی چوچک دی، بھین پٹھانے، کردی اے من بھانے
جاں تینُوں ویکھے تاں سر مارے، تاں توں اوس نوں جانیں
چارے نئیں نوائے حکمی، ہنڈھدی چڑھی کمان اے
اکبر کولوں ڈرے نہ مولے، ہوندے مغل نتانے''

تے جد ہیر پینگھ چڑھا کے ویکھدی ہے کہ کوئی اوس دے پلنگ تے کوئی ستا ہویا ہے، اوس دا منظر کھچدیاں دمودرداس لکھدا ہے

تاں پینگھ چڑھائی پاروں ہیرے، پلنگ تے ستّا نظری آیا
ماریا دھرکّ پئی وچ نیں دے، سرنائی تُلا نہ چایا

تے جد اوہ تن سٹھ سہیلیاں لے کے پلنگ ول آوندی دسی ہے تے لڈن دا حال ویکھو

لڈّن دُوروں ڈٹھا لوکاں، کٹک ربانا آئی
پِیلا مونہہ ہویا جِھیور دا، دِتّی ہیر دکھائی
رہی زبان جواب دیون توں، گل نہ آوس کائی
آکھ دمودر لُڈّن جاتا، موت اساڈی آئی

وارث شاہ دی ہیر یودھا تے جنگو نہیں ہے، لڈن وی اوس توں اینا نہیں ڈردا جو اوسنوں جان گواون دا ڈر ہووے۔ سگوں ہیر راٹھا چاری دے اوس منزل تے ہے جتھے اوسدی بیڑی بھاڑے تے وی چل رہی ہے تے وچ اوس دا پلنگ وی وچھیا ہویا ہے۔ اوہ اک نویں پونگردے وپاری ورتارے تے پرانی راٹھا چاری وچکار کتے کھڑی ہے۔

پر وارث شاہ جیویں اوس دے حسن دی سلاہنا کردا ہے تے جنہاں لفظاں دی چون کردا ہے اوس تے نویں آوندے ہڑ تے چوفیرے ہوون والی افراتفری تے جنگ دا جھولا پیندا ہے۔ قہر طوفان، کبر ہنکار تے مان جیہے لفظ اوس ویلے دی سیاسی صورت دا وی لشکارا ہین۔

ظاہر گل ہے جو وارث شاہ ہوراں ١٧٦٧ دے کول ایہہ لکھت لکھی جد چار چوفیرے سکھ مسلاں بن رہیاں سن ، اک نواں حاکم طبقہ سکھاں دے روپ وچ اُتے چڑھ رہیا سی تے اوس حاکم میل وچ بہت ساریاں زنانیاں دا کردار وی بڑا اُگا سی۔ ایس لئی ایتھے تعریف تے ہو رہی ہے ہیر دی، اک زنانی دی پر جیہڑا منظر جنہاں لفظاں وچ کھچیا جا رہیا ہے اوس وچ نویں زمانے دی چڑھتل وی لشکارا مار رہی ہے تے پرانے ڈھانچیاں دے ٹُٹن دے ہوکے وی کنیں پے رہے ہین جیویں ایہہ مصرع ہے

آ بندیاں والئیے ٹلیں موئیے اگے گئی کیتی تنبو تان دی جی



Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels