Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کلاسک >> آکھیا وارث شاہ نے >> ہیر وارث شاہ بند ٥٧

ہیر وارث شاہ بند ٥٧

August 15th, 2007
5 / 5 (1 Votes)

ہوٹھ سرخ یاقوت جیوں لعل چمکن ٹھوڈی سیب ولایتی سار وچوں
نک الف حسُینی دا پیپلا سی زلف ناگ خزانے دی بار وچوں
دند چنبے دی لڑی کہ ہنس موتی دانے نکلے حُسن انار وچوں
لکھی چین کشمیر تصویر جٹی قد سرو بہشت گلزار وچوں
گردن کونج دی انگلاں رُوانہہ پھلیاں ہتھ کُولڑے برگ چنار وچوں
باہاں ویلنے ویلیاں گُنھ مکھن چھاتی سنگِ مر مر گنگ دھار وچوں
چھاتی ٹھاٹھ دی اُبھری پٹ کھہنو سیو بلخ دے چُنے انبار وچوں
دُھنی بہشت دے حوض دا مُشک قُبہ پیڈو مخملی خاص سرکار وچوں
کافور شناہ سرین بانکے ساق حُسن وستون پہاڑ وچوں
سرخی ہوٹھاں دی لوڑھ دنداسڑے دا خوجے کھتری قتل بازار وچوں
شاہ پری دی بھین پنج پھول رانی گُجھی رہے نہ ہیر ہزار وچوں
سیاں نال لٹکدی مان متی جیویں ہرنیاں ترٹھیاں بار وچوں
اپرادھ تے اودھ دلت مصری چمک نکلے میان دی دھار وچوں
پھرے چھنکدی چاؤ دے نال جٹی چڑھیا غضب دا کٹک قندھار وچوں
لنک باغ دی پری کہ اِندرانی حور نکلی چند دی داھار وچوں
پتلی پیکھنے دی نقش روم والے لدھا پُرے نے چند اجاڑ وچوں
ایویں سرکدی آوندی لوڑھ لُٹی جیویں کونج ترنگلی ڈار وچوں
متھے آن لگن جہڑے بھور عاشق نِکل جاون تلوار دی دھار وچوں
عشق بولدا نڈھی دے تھاؤں تھائیں راگ نکلے زِیل دی تار وچوں
قزل باش اسوار جلاد خونی نکل دوڑیا اُرد بازار وچوں
وارث شاہ جاں نیناں دا داؤ لگے کوئی بچے نہ جُوئے دی ہار وچوں

مشکل لفظاں دے معنے
یاقوت: لعل۔ ہیرے جواہر
سار: جیس دے پورے ثبوت ہوون، مِلدی جُلدی، اوپرلا سرا، کسی شے داسب توں چنگا حصہ،کسی شے دا عرق، عطر۔
ولایت: سرکار، حکومت، بادشاہت، غیر ملک۔
سار وچ ہونا:کسے شے دی قدرتے قیمت تے پچھان دے کارن بچا تے خبر گیری کرنا، اُچیچے ویلے لئی مخصوص کر چھڈنا (ٹھوڑی اس سیب ورگی سی جیہڑی سرکاری باغ وچ شاہی ورتوں لئی ہووے)۔
ولایتی سیب: غیر ملکی سیب۔
الف حسینی: امام حسین دی اک تلوار دا ناں۔
پیپلا: تلوار دا اگلا نوک والا سرا
بار: پنجاب دے روایتی علاقے ، جیویں، ساندل بار، گنجی بار وغیرہ کسے بوہت محفوظ تھاں دا بوہا جتھے کسے نوں وڑن دی اجازت نہ ہووے یاں پردہ جتھے رکاوٹ لئی سنتری بیٹھے ہوون۔
چنبا: چمپا ایس پھل دی اک پتی ویکھو شکل تے رنگ وچ دنداں ورگی ہوندی ہے چٹی۔
ہنس موتی: اوہ موتی جیہڑا ہنس جانور کھاندا ہے (دنداں دی چمک موتی ورگی سی)۔
لکھنا: تصویر کشی کرنا، لیکاں کھچنا ۔
کونج : لمی دھون والا پنچھی ایہہ پنچھی پردیسی ہوندا ہے تے اپنے سنگی دے وچھڑن نال بڑے درد نال روندا ہے۔
روانہہ: اس بوٹے دیاں پھلیاں نرم تے نازک تے انگلی ورگیاں ہوندیاں ہین ۔
چنار: ایس رُکھ دے پتے بندیاں دے پنجیاں ورگے ہوندے ہین۔
ویلنے ویلیاں: ویلنے نال ویلیاں ہوئیاں ہر تھاں اکو جیہا۔
گنھ مکھن: مکھن وچ پا کے گنھن نال خشکی نہیں رہندی۔تری ہو جاندی ہے۔
چھاتی سنگ مرمر: جے سینے وچ محبت دا جوش ہووے تاں دل دی دھڑکن ودھن نال دل بے قابو ہو جانداہے ماڑے سینے دے بندے دی دھڑکن دوروں ایں نظر آجاندی ہے پر ہیر دی چھاتی سنگ مر مر نال بنی لگدی ہے۔چنگے سنگ مرمر وچ انسانی رگاں ورگیاں لیکاں ہوندیاں ہیں۔ سنگ مرمر تے ہتھ رکھو تے مکھن وانگوں لگے گا پر جدوں ایس نوں نپو تے پتھر وانگوں ہوندا ہے۔
گنگ:کوئی دریا یاں ندی جیہڑی سدا وگدی رہندی ہے۔
چھاتی۔۔۔ٹھاٹھ: ایتھے چھاتی دامطلب جوبن دا ابھار پستان ہے۔
ٹھاٹھ: ندی دی جوشیلی لہر۔
پٹ کھینو: ریشم دے بنے ہوئے گیند ورگے،
مُشک قُبہ: کستوری دا بنیا ہویا گُنبد۔
پیڈو: پیڑو، ڈھڈ دا ا وہ حصہ جیہڑا ناف توں ہیٹھاں توں شروع ہو کے شرمگاہ تیکر۔
مخملی خاص سرکار: مخمل دا نرم کپڑا، جیہڑا کسے نوں شاہی سرکار توں ملیا ہووے۔
کافور شِناہ: شناہ، ترن والی پھلی ہوئی مشک جے اوہ مشک کافور وانگوں چٹی تے گوری ہو وے تے کافورِ شناہ یا شناہ کافوری اکھوائے گی۔
سرین: چوتڑ،بھارے تے پھلے ہوئے چوتڑ حسن وچ گنے جاندے ہین۔ ایتھے مشک وانگوں پھلے تے کافور وانگوں گورے آکھیا گیا ہے۔
ساق: پنیں، (پنڈلی)
وستون پہاڑ: کوہ وستون جنہوں کٹ کٹ کے فرہاد نے دودھ دی نہربنائی سی۔
خوجے کھتری: ہندو تے مسلمان تجارت کرن والے لوک۔
تُٹھیاں: بوہت خوش ہونا ،خوش ہو کے چھالاں مارنا، کسے توں راضی ہوجانا۔
اپرادھ : جرم ،ظلم، قتل دا گناہ، بھل، دوش
اودھ دلت مصری: مصر دی بنی ہوئی تلوار جیہڑی سور نوں وی وڈھ کے ٹوٹے ٹوٹے کر دیوے ۔
میان: نیام۔
چنکنا: وچوں پاٹ کے ٹوٹے ہو جاونا، پھُٹ کے باہر آونا۔
چاؤ: جذبے د ی گرمائی۔
کٹک قندھار: نادر شاہ دے دھاڑے ول اشارہ ہے (ہیر نادر شاہی سپاہیوں ورگا جوش رکھدی سی۔)
لنک باغ دی پری: لنکا دے باغ دی کوئی سوہنی زنانی۔
اندرانی: راجہ اندر دی رانی سورگ دی ملکہ۔
چند دی دھار: چند دیاں شعاعاں یاں رشماں
پیکھنا: تصور، خیال
لدھا :پا لیا۔
پُرا: قلعہ ، وڈا پنڈ، قصبہ۔
بھنورا راگ: چھ بنیادی راگاں چوں اک راگ۔
قزلاش: لال ٹوپی والا سپاہی،مغل سپاہی۔
اُرد بازار: چھاؤنی، فوجی کیمپ دا بازار۔
نیناں دا داؤ: عشق دا داؤ۔
لوڑھ :لوڑھ لُٹی: جذبیاں دے ہڑھ نال بھری ترنگلی۔
سدھا مطلب

ہیر دے ہیرا ہونٹ موتیاں وانگ چمکدے ہین تے اوسدی ٹھوڈی باہروں منگوائے سیب دے اُپرلے حصے وانگ ہے جیس وچ نکا جیہا ڈوہنگھ وی ہوندا ہے
اوس دا نک الف حسینی تلوار دی نوک وچک وانگ تکھا ہے، تے اوسدیاں زلفاں اوہناں ناگاں ونگ ہین جیہڑے بار دے خزانے تے بیٹھے ہین۔ یا خزانے دی بار دے نگاں وانگ ہین۔
اوس دے دند چنبے دے ہار وانگ یا اوس موتی وانگ ہین جیہڑا ہنس کھاندا ہے یا جیویں سوہنے انار وانگ۔
ہریا اوس تصویر وانگ ہے جیہڑے چین تے کشمیر وچ مصوراں بنائی ہے۔ اوس دا قدبہشت دے باغ وچ لگے سرو دے بوٹے وانگ ہے۔
اوس دی گردن کونج وانگوں لمی ہے تے انگلاں انج لمیاں ہین جیویں رواں پھلیاں ہوندیاں نیں ۔ تے اوس دے ہتھ انج کھُلے ہین جیویں چنار دے درخت دے پتے۔
اوس دیاں باہاں انج گول ہین جیویں مکھن ملا کے گنھیاں گیاں ہون۔ اوس دی چھاتی اتوں سنگ مر مر وانگ ہے جیہڑا اتوں نرم تے وچوں سخت ہوندا ہے۔ اوس دی چھاتی چوں جوانی دیاں چھلاں اٹھدیاں ہین۔
اوس دی چھاتی ریشم نال بنائے کِھو وانگ ہین یا ایویں جیویں بلخ وچوں آئے سیو دے ڈھیر وچ ودھیا چنے سیو ہوون۔
اوس دی دُھنی بہشت وچ بنے خوشبو دے تلا وانگ ہے اوس دی دھنی توں ہیٹھ دا جسہ انج ہے جیویں بادشاہاں لئی مخمل ہوندی ہے
اوس دا پچھا (چتڑ) کافور وانگ چٹے ہین تے اوس دیاں پنیاں (پنڈلیاں) وستوں پہاڑ وانگ ہین ۔
اوس دے ہوٹھاں دی سرخی تے اوس دا ملیا ہویا دنداسہ انج ہے جو بازار دے کھوجے کھتری وی قتل ہوجاندے ہین۔ کھوجے کھتری جیہڑے وکری لئی سب نوں ماں بہن کہندے ہین اوہ وی اوس تے عاشق ہویاں بناں نہیں رہ سکدے۔
اوہ شاہ پری دی بھین پنج پھولاں رانی ہے تے اوہ ہزاراں وچ وی ہوے تے اوس دی دکھ دس دیندی ہے جو اوہ کوئی وکھری شے ہے۔
اوہ جدوں اپنیاں سہیلیاں نال لٹکاں لیندی مان نال بھری لپکاں لیندی ہے تے لگدا ہے جیویں بار دیاں ہرنیاں دی ڈار ڈر کے نس پئی ہے۔ ہرن تھوڑی جیہی بِڑک تے وی پلاکی مار کے نسدا ہے۔
اوہ انج نکلدی ہے جیویں مصر دی بنی ہوئی تلوار کسے گناہی نوں ویکھ کے میان وچوں باہر آجاندی ہے
اوہ جٹی چاواں نال چھنکدی پھردی ہے تے انج لگدا ہے جیویں قندھار توں غضب دا لشکر چڑھائی کر رہیا ہے۔ مطلب ویکھن والیاں اوس کولوں انج ہی قتل ہوون دا ڈر لگدا ہے جیویں قندھار وچوں چڑھے لشکر دا۔
اوہ لنکا دے باغ دی پری ہے یا رانجہ اندر دی سورگ ملک وانگ سوہنی ہے۔ تے انج لگدا ہے جیویں چن دیاں رشماں وچوں کوئی حور نکل کے آگئی ہے۔
اوہ پتلی وانگ ہے تے پُتلی وی اوہ جیہڑی خیالاں نال بنی ہے، اوس دے نقش روم دیاں سوہنیاں وانگ ہین۔ انج لگدا ہے جیویں پارے دی ہوا نے اجاڑ وچ چن لبھ لیا ہووے۔ جے کر شریف صابر ہورں دے معنیاں تے جائیے تے ایس دا مطلب ہے جو جیویں جنگل وچ کسے قلعے یا قصبے تے چن چڑھیا ہووے۔
اوہ غضب کرن والی انج سرکدی دی آوندی ہے (ایس طرحاں دی تور چور یار یا سپ دی ہوندی ہے) جیویں کوئی کونج ڈار وچوں نکل کے ٹر پیندی ہے۔
اوس دے متھے جیہڑے بھنوریاں وانگ عاشق آوندے ہین اوہ آپ ہی انج قتل ہوندے ہین جیویں تلوار دی دھار اوہناں وچوں پھر جاوے۔ نکل جان تلوار دی دھار دا مطلب ہے جو تلوار چلی نہیں پر اوس دی دھار لاگے آکے آپ ہی قتل ہو جانا۔
اوس دی جوانی دے انگ انگ وچ عشق انج بولدا ہے جیویں زیل دے ساز دی تار وچوں راگ نکلدے ہین۔
اوہدا آونا انج ہے جیویں چھاونی وچ کوئی قزلباش خونی جلاد سوار ہوکے نکلدا ہے۔ مطلب قزلباش فوجی انج وی غضب دا ہوندا ہے، پھیر اوہناں قزلباشاں وچوں اوہ جیہڑا اوہناں دا وی خونی جلاد ہے۔
وارث شاہ اوس دیاں نیناں توں کوئی انج ہی نہیں بچ سکدا جیویں کوئی جوے دی ہار وچوں نہیں بچ سکدا۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels