Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کلاسک >> آکھیا وارث شاہ نے >> ہیر وارث شاہ: بند 129

ہیر وارث شاہ: بند 129

February 11th, 2010

ہیر ماؤں نوں آن سلام کیتا ماؤں آکھدی آ نی نہرئیے نی
یرولیے گولیے بے حیائے گھنڈ وِنیّے تے گُل پہرئیے نی
اُدھلاک ٹومبے اتے کڑمیے نی چھیل چھدریے تے چھاتی جیہرئیے نی
غولہ دِنگینے ازبکے مال زادے غصے ماریے زہر دیے زہریئے نی
توں اکائی کے ساڑ کے لوڑھ دِتا لنگ گھڑونگی نال مطہرئیے نی
آ آکھنی ہوں ٹل جا چھٹے مہر رانجھے دے نال دئیے مہرئیے نی
ساہناں نال رہیں دیہنہ رات کھیہندی آ ٹلیں نی کتیے وہرئیے نی
اج رات تینوں مجھو واہ ڈوباں تیری ساعت آوندی قہرئیے نی
وارثؔ شاہ تینوں کپڑ دھڑی ہوسی ویکھیں نیل ڈنڈاں اتے لہرئیے نی

اوکھے لفظاں دے معنے
نہرئیے: لال اکھاں تے پھلیاں ہوئیاں ناساں والی گاں، شیرنی، مادہ چیتا۔ یرولیئے: یارانے والیئے، زانیہ، یار رکھن والی۔ گولیئے: بُریئے، لونڈیئے، کنیز، بدطینت۔ گھنڈ ونیئے: گھنڈ پچھے نظارہ لین والی۔ گل پہرئیے:آتشبازی وانگوں چلن والی، نازک بدن مال زادی، حرامزادی۔ کنڈولیئے: لک موڑ کے رکھن والی، تکھی۔ ادھلا گئے : بدمعاشے، اغوا ہو جان والی۔ ٹومبے: کوئی نویں شوخ شے، زیور۔ کڑمیئے: بد نصیب، بد بخت۔ چھیل چھدریئے: نکی معصوم لگن والی پر وچوں فریبی۔ چھاتی جیہریئے: تیری شادی دے شگناں نوں اگ لگے (جیہڑ اک ریت ہے جیس وچ ہیٹھ اتے تن گھڑے رکھ کے کڑیاں تردیاں ہین۔ گھڑیاں اتے اک شربت دا پیالہ رکھیا جاندا ہے جیس دی بڑی راکھی کیتی جاندی ہے۔ جے کوئی مرد گھڑا لہواؤن وچ ہتھ پواوے تے سمجھیا جاندا ہے جو اوہ اوس زنانی نال ویاہ کرے گا؛ )۔ غولہ: نقدی یا دنے رکھن والا بھانڈا، اجکل ایس نوں گوہلا کہندے ہین۔ دنگ: چاول یا تیل کڈھن والا اوزار۔ غولہ دنگئیے: لوکاں توں پیسے کڈھوان والی، کنجوس لوکاں کولوں وی مال کڈھوان والی۔ ازبکے: ازبک عورت جیس نوں ہندوستانی بھیڑا منندے سن، ساڈا خیال ہے جو وچلے ایشیا وچ ازبکاں دی ایہو جیہی بدنامی ہووے گی۔ مال زادی: مال نال پیدا ہوئی، کنجری دی اولاد۔ زہر دی زہریئے: زہر دا ست، مطلب زہر دا وی زہر؛ اکائی کے: اکا کے، تنگ کرکے۔ لوڑھ دتا: روڑھ دتا، مطلب دریا وچ روڑھ دتا، یا عزت گوا دتی۔ لنگ: لتاں۔ گھڑونگی:گھڑیا تے لکڑ یا لوہے دی شے نوں ہے، پر ایتھے مطلب کٹنا مارنا۔ مطہرئیے: مطہر موٹا ڈندہ جیس نال سردائی یا بھنگ گھوٹی جاندی ہے۔ چھٹے: گندی چھٹ یا داغ۔ مہرئیے: چوہدرائن۔ ساہن: مجھاں یا گاواں دے وگ وچ رکھیا ڈھگا یا سنڈھا جیس دا کم ہی مجھاں گاواں نال جنس کرنا تے بچے کرنا ہوندا ہے۔ وہرئیے: جنسی اٹھان وچ آئی ہوئی مادہ۔ مجھو واہ: دریا دے وچکار، گھبے۔ قہری ساعت آونا: برا ویلا یا مرن ویلا آجانا۔ کپڑ دھڑی: دھوبی دے کپڑے دھون وانگوں۔ نیل ڈانڈاں: نیلے ابھرے ہوئے نشان، ڈنڈے دے پئے نشان۔

سدھا مطلب
ہیر ماں نوں آکے سلام کردی ہے تے ماں کہندی ہے جو آ نی ناساں پھلان والئیے
دوجے توں چوتھے مصرعے تائیں ماں دیاں گالہاں نیں جنہاں دے معنے اتے دتے گئے ہین۔
پنجویں مصرعے وچ ماں کہندی ہے جو توں اینا تنگ کیتا تے ساڈی عزت غرق کردتی ہے جو ہن میں تیراں لتاں نوں موٹے وڈے دنڈے نال گھڑاں گی یا کٹاں گا۔
چھیویں مصرعے وچ ماں کہندی ہے جو ادھل جانئیے توں باز آ جا ۔ توں اوس طرحاں دی چوہدرائن ہین جیویں دا رانجھا چوہدری ہے ۔
توں دن رات ساہناں نال کھیہنی ایں مطلب توں جنسی ملاپ لئی ساہناں نال کھیہنی ایں۔ یا پھیر توں جنس تے آئی کتی وانگ ہیں۔
اج تینوں رات نوں ادھ دریا وچ ڈوب دینا ہے کیوں جو تیرے بھیڑے دن آگئے ہین
وارث شاہ کہندا ہے جو اج تینوں انج پھنڈیا جاوے گا جیویں دھوبی کپڑے نوں دھوندا ہے ۔ تینوں اینی مار پوے گی جو تیریاں ہڈیاں تے نیل پے جان گے۔

کھلارواں مطلب
ایس بند وچ پہلا مصرعہ تے سدھا ہے پر ایتھے وی ویکھو جدوں شروع کہانی وچ پہلی واری ہیر نوں ماں نے سدیا سی تے ہیر نے ماں دے سدن نوں ایڈی گھمبیرتا نال نہیں سی لیا ۔ بند ۹۴ وچ جدوں ہیر انج دے سمے ہی گھر بلائی گئی سی تے اوس کہیا سی:

ہیر آء کے آکھدی ہس کے تے، انی جھات نی امڑیئے میریئے نی

پر ہن ہیر نوں پتہ ہے جو معاملہ خراب ہے تے اوہ آ کے عام بزرگاں نال ادب والا سلام کر دیندی ہے۔ مطلب ماں کولوں اوس دی دوری ودھ چکی ہے ۔

باقی پورے بند وچ گالہاں تے تڑیاں ہین ۔ ویکھن نوں ایہہ گندیاں گالہاں اک ستائی ہوئی ماں دیاں ہین پر گوہ نال ویکھو تے ایہہ سماج ولوں لائی ہوئی عورت تے چارج شیٹ ہے۔ وارث شاہ ایہناں گالہاں راہیں اپنے ویلے دے مرداں ولوں عورت تے لگی چارج شیٹ الیکدا ہے۔سوادی گل ایہہ ہے جو ایہہ چارج شیٹ اک زنانی پڑھ کے سنا رہی ہے۔ اوہ زنانی جیہڑی آپ مرد دی مالکی وچ رہ رہ کے اوسے دی زبان بولن لگ پئی ہے۔ ایسے کرکے اک اک گالہہ کسے ایسے عمل دا ذکر ہے جیہڑا عورت لئی گناہ منیا جاندا ہے۔ ایہناں ساریاں گالہاں نوں خانیاں وچ رکھو تے کجھ انج لگدا ہے

اک: تھلڑے میل دی عورت یارانے لاؤندی تے بھیڑے کردار دی ہوندی ہے یا اتلے میل دی عورت خراب کم کرکے تھلڑے میل جیہی ہو جاندی (یرولیئے گولیے بے حیائے)
دو: عورت اپنی مرضی نال عیش لئی جثہ ویچدی ہے (گل پہریئے، غولہ دنگیئے ازبکے مال زادے)
تن: اوہ میسنی، فریبی تے دغے باز ہوندی ہے (گھنڈ ونئیے، چھیل چھدریئے)
چار: اوس تے جنس سوار رہندی ہے (ساہناں نال رہیں دینہہ رات کھہندی آ ٹلیں نی کتیئے وہریئے نی)
پنج :اوہ اجہیا زہر ہے جیہڑا سماج وچ گھلن لئی تیار ہے۔

ایہناں ساریاں خانیاں نوں اک خانے وچ پاؤ تے پتہ لگدا ہے جو عورت اک جنسی ورتوں دی شے ہے تے اوہ سدا ورتیجن لئی تیار ہے۔ اوہ جنس ہے ایس لئی اوہ تھلڑے میل دی ہوندی ہے یا ہو جاندی ہے۔ ایہہ جنس وکدی ہے تے مرداں دی دولت نوں نچوڑدی ہے۔ ایہہ جے اپنی مرضی نال مرد لبھے تے ادھلاک ہو جا ندی ہے (مرد نوں ایس دی معافی ہے)

تت ایہہ ہے جو اوہ جنس ہے تے ہر جنس مالکی وچ ہوندی ہے۔ مالک (مرد) دا عق ہے جو اوس نوں چھڑی اپنی مرضی مطابق ورتے یا ورتن دوے) جے اوہ مالکی دے رشتے نوں توڑے (یاری کرکے، یا اپنی مرضی بندے دے نال ویاہ کرکے ) تے اوہ دنیا دی سب توں ودھ بھیڑی ہے۔

جے اوہ اپنے آپ نوں جنس منندیاں ویچنا شروع کر دیوے تے سماج توں باہر ہوجاندی ہے (کنجری، مال زادی، غولہ دنگی وغیرہ)۔ عورت دا اپنی جنس دی مالکی اپنے ہتھ لے لینا وی قبول نہیں ہے۔ اوہ اونا چر ہی عزت دار جنس ہے جد تیکر اوہ مرد دی مالکی ہیٹھ رہوے۔

پنجویں مصرعے توں تڑیاں شروع ہو جاندیاں ہین۔ ایس مصرعے وچ موٹی مطہر نال لتاں بھنن دی تڑی لائی گئی ہے۔

چھیویں مصرعے وچ طعنہ ہے جو اوس طرحاں دی چوہدرائن ہے جیویں دا رانجھا چوہدری ہے۔ مطلب اک چاک یا نوکر نال یاری لا کے اوہ وی اوسے دے درجے تے پج گئی ہے ۔ جے ہیر کسے اپنے جوڑ دے بندے نال یاری لا لیندی یا اوس نال بھج جاندی تے پھیر معاملہ اخلاقی گھٹ تے دو قبیلیاں یا برادریاں دی طاقت آزمائی بہتا ہوندا۔

انج تےعزت نال ہوئے ویاہ وچ وی ایہو ہوندا ہے۔ جنج دا تصور وی لشکر دا ہوندا ہے جیہڑا پرانے زمانے توں چلیا آ رہیا ہے۔ لاہڑا گھوڑے تے بہہ کے اک لشکر لے کے آؤندا ہے تے ووہٹی نوں لٹ دا مال سمجھ کے لے جاندا ہے۔ جنج والے ہتھیار بند ہو کے دھمالاں پاوندے انج ہی آؤندے نیں جیویں جنگ تے چڑھیا جاندا ہے۔ ویلے نال ایہہ اک شنگار دی ریت رہ گئی ہے پر اوہدا تت اوہی ہے۔

ستویں مصرعے وچ زنانی تے جنسی خواہش دا ودھیرے ہون دا الزام ہے۔ مرداں وچ ایہہ وی عام خیال ہے جو عورت تے ہر ویلے جنسی خواہش سوار رہندی ہے۔ ایسے لئی جے اوہ کسے وی مرد نوں ملے تے ایس دا مطلب ایہہ ہے جو اوہ جنسی لوڑ پوری کرن لئی مل رہی ہے۔ پردہ کروان تے برقعہ پوان پچھے تے ایہو خاص تصور ہے۔ اوس تے ہر روک دے پچھے ایہہ خیال ہے جو جے اوس نوں کھلا چھڈ دتا تے مرد نال سوں جاوے گی۔

اٹھویں مصرعے وچ ہیر تے قہر آؤن تے اوس نوں ادھ دریا وچ ڈوبن دی تڑی ہے تے نویں تے اخیری مصرعے وچ اوس دا دہرا ہے جو تینوں ایویں جھنبیا جاوے گا جیویں دھوبی کپڑے نوں جھنبدا ہے (ایسے لئی دھوبی نوں جھینبا وی کہیا جاندا ہے)۔ تینوں اینا ماریا جاوے گا جو تیریاں ہڈاں تے نیل پے جان گے۔

مطلب جے عورت مرد دی مالکی وچوں نکلن دا جتن کرے تے اوسدی ڈاڈھی سزا بھگتے گی۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels