Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کلاسک >> آکھیا وارث شاہ نے >> ہیر وارث شاہ: بند 131

ہیر وارث شاہ: بند 131

February 14th, 2010
5 / 5 (1 Votes)

سڑے لیکھ ساڈے کج پئے تینوں وڈی سوہنی دِھیو نوں لیک لگی
نِت کریں توبہ نِت کریں یاری نِت کریں پکھنڈ تے وڈی ٹھگی
اسیں منع کر رہے ہاں مُڑیں ناہیں تینوں کسے فقیر دی کہی وگی
وارثؔ شاہ ایہہ کھنڈ تے دُدھ کھاندی ماری پھٹک دِی گئی جے ہو بگی

اوکھے لفظاں دے معنے
سڑے لیکھ: بھیڑے مقدر۔ کج: عیب ، نقص ، دامن تے داغ لگنا۔ پھٹک: لعنت، بددعا، بھیڑی عادت۔ کہی وگی:مونہوں نکلی بد دعا دا ا ثر ہونا

سدھا مطلب
ہیر دی ماں کہندی ہے جو ساڈی قسمت سڑ گئی جو تینوں عیب لگ گیا تے سوہنی دھی نوں لیک لگ گئی یا اوسدی شہرت خراب ہو گئی
توں نت یاری کرنی ہے تے نت توبہ کرنی ہے۔ ایہہ تیرا پکھنڈ یا ناٹک ہے تے ٹھگی ہے۔
اسیں تینوں بہت روکیا ہے پر توں رکی نہیں۔ لگدا ہے کسے فقیر دی بد دعا لگ گئی ہے۔
وارث شاہ دی زبان وچ ددھ تے کھنڈ کھاندی سیں پر تیرا رنگ پیلا پے گیاہے یا تیرے منہ تے لعنت پئی دسدی ہے۔

کھلارواں مطلب
ایس بند وچ ہیر دی ماں ہیر نوں تے برا کہہ ہی رہی ہے پر ایس نوں اپنی بھیڑی قسمت وی سمجھدی ہے۔ پہلے ہی مصرعے وچ اوہ اپنے سڑے یا ڈُبے لیکھاں توں گل شروع کردی ہے۔ سماج وچ ہر اوس گل نوں قسمت یا لیکھ دا ناواں دتا جاندا ہے جیہڑا سمجھ وچ نہ آوے، یا اجیہی واپری جیہڑی سماج دے ورتارے وچ ہو نہیں سکدی۔ سیالاں دے سردار چوچک دی مشہور زمانہ حسن والی دھی دا کسے کامے نوں اپنا سب کجھ من لینا سماج دے ورتارے وچ ہے ہی نہیں۔ ایہو جہیاں کڑیاں تے بادشاہاں تے اتلے میل والیاں نال رلدیاں ہین۔ ایس لئی ہیر دا عمل سماج تے اوسدی ماں دی سمجھ مطابق انہونی سی جیہڑی ہو گئی۔جد ایس دا کوئی سماجی کارن نظر ہی نہیں آؤندا تے فیر ایہہ بندے دے وس توں باہر قسمت دا لکھیا ہی ہو سکدا ہے۔

سماج دے اندر رہن والے بندیاں دی سمجھ وچ اک سدھ پدھرا راہ ہوندا ہے۔ ہر بندہ اوسے تے چلدا ہے ۔ پر سماج بندے نوں بجھی ہوئی مشین سمجھن وچ بہت واری غلطی کردا ہے کیوں جو بندے دے اندر اپنے آپ تے اپنے آلے دوالے نوں بدلن دی اوہ طاقت ہے جیہڑی ہور کسے شے وچ نہیں۔ جد کوئی بندہ اپنےآپ نوں یا سماج دے ویہن نوں بدلن تے آجاندا ہے تے سماج نوں اوہ سمجھ وچ نہیں آؤندا تے اوہ اوس نوں تقدیر دا ناں دے دیندا ہے۔

اک لحظے لئی ایسے مصرعے نوں وارث شاہ دے ویلے بدلدے سماج تے لے جاؤ تے سوچو ایہہ گل کوئی حاکم کر رہیا ہے۔ تے کہہ رہیا ہے جو ایہہ ساڈی بھیڑی قسمت ہے جو سماج دے نظام وچ خرابی پیدا ہو گئی ہے تے پنڈاں دی جٹالی سکھاں دے روپ وچ ایس نوں برباد کر رہی ہے۔ ایہہ نظام کڈا سوہنا سی پر نظام دے ویریاں تے نابراں نے ایس نوں لیک لا دتی ہے۔ ایتھے وی ویکھو جو حاکماں دی سمجھ مطابق انہونی ہو رہی ہے۔ ایس پکھ توں وارث شاہ دا ایہہ مصرعہ اپنے ویلے دی تاریخ دا لشکارا وی دے رہیا ہے۔

ہیر دی ماں جد کہندی ہے جو توں کدی یاری کرنی ہے، کدی توبہ دا ڈرامہ کرکے ٹھگی کرنی ہے تے سانوں سمجھ آؤندا ہے جو سماج ورتارے نوں بدلن دی راہ سدھی نہیں ہوندی۔ بدلن لئی کوئی اخیری سچ یا جھوٹ نہیں ہوندا۔ بدلن والے نوں کئی روپ تے کئی ناٹک کرنے پیندے نیں۔ ایہہ داء ویکھن والیاں نوں ڈرامہ تے ٹھگی لگدے نیں پر نابر ایہناں داواں بناں اگے نہیں ودھ سکدا۔ اوہنوں اپنی منزل ول ودھن لئی لکاؤنا، چھپاؤنا، داء دپے لاؤنا ضروری ہوجاندا ہے۔ وارث شاہ دے ویلے مغل شاہی نوں الٹن والے وی ایہہ سب ہتھیار ازما رہے سن۔ سو ایہہ نابر بندہ ہووے یا کوئی تحریک دوہیں ول ولاویں دے کے اگے ودھدے ہین۔

تریجے مصرعے وچ ہیر دی ماں قسمت والی گل نوں اک ہور طرحاں نال کہہ رہی ہے۔ جو ساڈے ایڈا منع کیتیاں جو توں نہیں مڑ رہی تے ایس دا مطلب ہے تینوں کسے فقیر دی بد دعا لگ گئی ہے۔ ایس مصرعے وچ وی سماج دی متھی متھائی سمجھ دی اخیر دا لشکارا ہے۔ مطلب ہیر دی ماں نوں سمجھ نہیں آؤندا جو اینا منع کرن تے جے اوہ اپنی راہ توں نہیں مڑی تے ایس وچ سماج دی سمجھ وچ گھاٹا نہیں کسے فقیر نے بد دعا دتی ہووے گی جیہڑی سماج دی چلت دے اڈرا وی چل سکدی ہے۔ سماج وچ رہندیاں سماج دے چلاؤن والے کدی اپنے ورتارے دی مت دیاں حداں نہیں سمجھ سکدے۔ ایسے لئی جدوں کوئی گل اوہناں دے گویڑ توں باہر ہو جاوے تے اوہ انہونی یا مافوق الفطرت (فطرت توں اچیری) طاقت دی وجہ توں ہوندی ہے۔ جے اوہ اپنے سماج دی مت دیاں حداں من لین تے فیر اوہ بجھیا ہویا نظام چلا نہیں سکدے۔ ایہہ اوہناں دی مجبوری ہے۔

سیاست دی پدھر تے وی انج ہی ہے جو ہر حاکم سمجھدا ہے جو اوس دی مت توں باہر کوئی شے نہیں۔ جد اوہناں دے نظام دیاں جڑاں ہل جاندیاں نیں (جیویں مغل شاہی ڈھ رہی سی) تے فیر اوس دیاں اکھاں کھلدیاں نیں تے اوہ اوس نوں فطرتوں توں اچیری ہستیاں دے ذمے لا دیندا ہے۔ یا لوکائی دے اخلاق وگڑن نوں ایس دا ذمے وار بنا دیندا ہے۔ اوہ چالو نظام دیاں خرابیاں نہیں ویکھ سکدا جیس پاروں اوہ نظام ٹٹدا ہے۔ ہیر دی ماں وی نہیں سمجھ سکدی جو اک چنگی بھلی کڑی کیویں پٹٹری توں لتھ سکدی ہے۔

اخیری مصرعے وچ وارث شاہ نظام دے اندر سوکھتاں دا ودھا کے ذکر کردا ہے۔ مطلب ہیر ددھ تے کھنڈ کھاندی ہے جیہڑے عام بندے نوں نہیں ملدا تے فیر وی اوس نوں روگ لگ گیا ہے تے اوس دے منہ تے پھٹکار دسن لگ پئی ہے۔ مطلب نظام وچ سب توں سوکھے لوک وی کدی کدی ورتارے دے ورودھ کھڑے ہو جاندے نیں۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels