Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کلاسک >> آکھیا وارث شاہ نے >> ہیر وارث شاہ: بند 141

ہیر وارث شاہ: بند 141

March 8th, 2011

141
اوہنوں پھاٹ کے کُٹ چک چُور کیتا سیالیں لائیکے پاسنا دھائیاں نیں
ہتھیں بال مواتڑے کاہ کانے وڈے بھانبڑے بال لے آئیاں نیں
جُھگی ساڑ کے بھانڈڑے بھن سارے ککڑ کُتیاں چاء بھجائیاں نیں
جُل پاڑ کے ساڑ کے فتح پائی لگیاں ہیر نوں ملن ودھائیاں نیں
فوجاں شاہ دیاں وارثا مار متھرا ڈھو پھیر لاہور نوں آئیاں نیں

اوکھے لفظاں دے معنے
چکچور:چکنا چور؛  مواتڑے: لانبو؛ جل: رضائی،لحاف
دھائیاں :ٹرگئیاں؛

 

سدھا مطلب

کڑیاں نے کیدو  نوں کُٹ پھنڈ کے چکنا چور  کرکے سیالاں والے پاسے  ول دھاوا  بولدیاں ٹرگیاں نیں۔

اپنے ہتھاں کانیاں تے ککھاں  دے  لنبو بال کے، اگ دے بھانبڑ لے آئیاں نیں۔

اوہناں کیدو دی جھگی ساڑ دتی، بھانڈے توڑ دتے ، تے اوہدیاں راکھویاں ککڑیاں تے کتیاں اوتھوں نسا دتیاں نیں۔

اوہناں دی رضائی  (جلی بسترا) پاڑ کے ساڑ دتی، اوہناں نیں کیدو تے فتح پالئی تے ہیر نوں مبارک بادیاں ملن لگ پیاں۔

وارث شاہ ایہہ انج ہی سی جیویں احمد شاہ ابدالی دیاں فوجاں (دلی تے) مٹھریوں سامان لٹ کے  پھیر  لوہور ول پرت آئیاں ہوون۔

 

کھلارواں مطلب

ایس بند وچ انج تے سدھ پدھری گل کڑیاں دے کیدو نوں کٹن تے اوہدی، جھگی تے جلی بسترا ساڑن دی  ہے پر کر اخیری مصرعے نوں پڑھ کے پھیر توں پورا بند پڑھیا جاوے تے انج لگدا ہے جیویں وارث شاہ  نِرا کڑیاں دے حملے دا ہی نقشہ نہیں کھچ رہیا۔ سگوں اوہ کُڑیاں راہیں اوس ویلے تاریخ وچ ہُندی واپری دا بیان کر رہیا ہے۔ کڑیاں  دے نال  "دھائیاں" تے "فتح پائی"  جیہے لفظ ورت کے وارث شاہ  اوہناں فوجی دھاویاں دی گل کر رہیا ہے جیہڑے پنجاب تے ہندوستان تے ہو رہے سن۔پنڈ دیاں کجھ کڑیاں دے پنڈ دے اک لنگے فقیر دی جھگی تے حملے لئی ایڈے وڈے نقشے دی لوڑ ہی نہیں سی۔ پر وارث شاہ نوں پتہ سی  (یا اوس دے سرت وچ سی) جو گل تے سماج وچ واپری دی ہونی ہے

شروع وچ تے لگدا ہے جیویں کڑیاں کیدو نوں کٹ پھاٹ کے، ہتھ وچ مشالاں بال کے فوج طرحاں سیالاں ول جا رہیاں ہین  پر جیویں پہلاں کہیا گیا ہے  اخیری مصرعے توں کہانی کجھ ہورویں لگدی ہے۔ لگدا ہے جو جدوں وارث شاہ ہوریں ایہہ بند لکھ رہے سن اودوں احمد شاہ ابدالی ہندوستان تے حملہ کیتا ہویا سی۔ ایہہ تے تاریخ توں ثابت ہے جو احمد شاہ ابدالی نے  دلی، آگرہ ، متھرا  تے ورنداون فتح کر کےلٹ مار کیتی سی۔ ایس لءی وارث شاہ کڑیاں دے کیدو تے حملے راہیں احمد شاہ اندالی دی مار دھاڑ دا ذکر کر رہیا ہے۔

کڑیاں جیویں کیدو نوں کٹ پھاٹدیاں ہین، جیویں اوسدی جھگی ساڑدیاں ہین تے اوہنوں برباد کردیاں ہین اوہ اک فوجی حملے دی تصویر ہے۔ پھیر اور جیویں مشالاں بال کے سیالاں ول جتھہ بنا کے دھاوا کردیاں ہین اوہ وی اک فتح پائی ہوئی فوج دا ورتارا لگدا ہے۔" جُل پاڑ کے ساڑ کے فتح پائی" توں تے ایہہ کوئی شک ہی نہیں رہ جاندا جو وارث شاہ کڑیاں دی جنگ راہیں احمد شاہ ابدالی دی تباہی تے اوسدی فتح دا ذکر کر رہیا ہے۔

اخیری مصرعے وچ "مار متھرا" توں اوس شہر دی بربادی دا لشکارا نظر آوندا ہے۔ ابدالی دیاں فوجاں دا لاہور پرتن نوں  "ڈھو پھیر لاہور نوں آئیاں  نیں" کہیا گیا ہے۔ ایتھے لفظ "ڈھو" دا ورتن بڑے خاص معنیاں نال آیا ہے۔ ظاہر وچ تے ایہہ لفظ سہج سبھا وچ ورتیا جاپدا ہے پر گوہ نال ویکھو تے ڈھو توں اک مطلب تے ایہہ نکل سکدا ہے جو ابدالی فوجاں لٹ مار دا سامان ڈھو کے لیا یاں نیں۔ جے ڈھو نوں ڈھکنا  (جنج ڈھکنا) دے معنیاں وچ لیا جاوے تے پھیر مطلب ہے کہ اوہ اک واری پھیر لاہور نوں لٹن آیاں نیں۔

جنج دی بنتر تے اوس دی چڑھائی پرانی ریت وچوں آئی ہے۔ لگدا ہے جو کسے ویلے منڈے والے کڑی والیاں تے حملہ کر کے کڑی لے جاندے ہوون گے یا کڑی لٹ مار دا حصہ ہوندی ہووے گی۔ پھیر ہولی ہولی ایہہ  ریت بدل گئی تے جنج دا مطلب لاہڑے دے انگاں ساکاں تے تعلق والے لوکاں دا اکٹھا ہو کے کڑی دے گھر جانا بن گیا۔ پر تسیں اجے وی ویکھو جو لاہڑا لئی گھوڑے دی سواری، جانجیاں دا اسلحہ بند ہوونا تے ہلہ مار کے کڑی دے گھر جانا اوسے پرانی ریت دا اجوکا وکھالا ہے۔ ایس  لئی جے ڈھو نوں اہناں معنیاں وچ لیا جاوے تے پھیر وی ایس دا مطلب ہے جو اندالی ایک واری پھیر لاہور نوں انج ہی لٹن آگیا ہے جیویں کڑیاں نے کیدو نوں ماریا، کٹیا ، ساڑیا تے لٹیا ہے۔ سگوں وارث شاہ کڑیاں دے حملے راہیں دس رہیا ہے جو ہن لاہور وچ کیہہ ہونا ہے

 

ایس پکھ توں ویکھو تے جیویں کڑیاں نے کیدو نوں چکنا چور کیتا، جیویں  اوسدی جھگی ساڑی، تے جیویں اوسدے مال وست نوں نسا دتا ، انج ہی احمد شاہ ابدالی دیاں فوجاں پنجاب تے ہندوستاں وچ کر رہیاں سن۔ ایسے لئی ایہہ محاورہ بنیا

کھاہدا پیتا لاہے دا، باقی احمد شاہے دا  (جو کھا پی لیا اوہو کجھ جو حاصل ہونا باقی تے احمد شاہ ابدالی نے لٹ کے لے ہی جانا ہے۔  

اخیری مصرعے وچ احمد شاہ ابدالی دا متھرا (تے دلی نوں) لُٹن توں اک ہور رمز وی کھلدی ہے۔ جے احمد شاہ ابدالی دیاں فوجاں کڑیاں نیں تے مغل بادشاہی دا حال کیدو والا ہو چکیا سی۔ اوہ لنگی لولی  دن ٹپا رہی سی  پر کیدو طرحاں قانون تے اخلاق دی دعویدار وی بنی ہوئی سی۔ اوس دا حکم وی اونا ہی چلدا سی جنا کیدو دا سیالاں تے چلدا سی۔ ایسے لئی اوس نوں ڈھاون لئی کسے بڑی بہادر تے ٹھکویں فوج دی لوڑ نہیں سی، کڑیاں وانگ کجھ ایدھر اودھر دے ماڑے موٹے لڑاکو وی جتھے بنا  کے مغل شاہی نوں لُٹ سکدے سن۔

اوس ویلے سکھاں دے جتھے وی ماڑی موٹی جٹالی وچوں ہی بنے سن تے اوہ  نہ صرف مغل شاہی دی توڑ بھن کر رہے سن سگوں اوہ احمد شاہ ابدالی دیاں فوجاں  تے حملے کرکے ہندوستان وچوں لٹ کے لیاندا سامان کھوہ لیندے سن۔ اوہ احمد شاہ ابدالی نوں مغلاں تے دھاوے مارن توں نہیں ڈکدے سن پر جد اوہ ہندوستان توں لٹ مار کرکے افغانستان جان لئی پنجاب وچوں لنگھدا تے سکھ جتھے اوسدیاں فوجاں تے حملے کر کے بہت سارا سامان کھوہ لیندے۔

ایس بند نوں تسیں سکھ جتھیاں دے احمد شاہ ابدالی دیاں فوجاں تے سکھ جتھیاں دے حملے وی سمجھ سکدے ہو۔ مطلب احمد شاہ ابدالی جیہڑا اپنے آپ نوں کیدو وانگ بڑا پھنے خان سمجھدا ہے ماڑی جٹالی دیاں جتھیاں ہتھوں لٹیا جاندا ہے۔





Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels