Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کلاسک >> آکھیا وارث شاہ نے >> ہیر وارث شاہ بند 156

ہیر وارث شاہ بند 156

April 9th, 2011

جدوں  لال کچوریاں کھیڈسیّاں سبھے گھر و گھری اٹھ چلیاں نی

رانجھا ہیر نیارڑے ہوسُتے کندھاں ندی دیاں مہیں نیں ملیاں نی
پئے ویکھ کے دوہاں اکٹھیاں نوں ٹنگاں لنگے دیاں تیز ہو چلیاں نی
پرہے وچ کیدو جاء پگ ماری چلو ویکھ لو گلاں اولیاں نی

اوکھے لفظاں دے معنے
لال کچوری:کھیڈ دا ناں، پانی وچ نیانیاں دی اک کھیڈ؛ نیارڑے: بے فکر ، اڈ؛  کندھاں: کنڈھے؛ اولیاں: عجیب، انوکھیاں

 

سدھا مطلب

ہیر دیاں سہیلیاں کچوری کھیڈ کے اپنے  اپنے گھراں نوں چلیاں گیاں

رانجھا تے ہیر بے فکر ہوکے سوں گے تے مجھاں ندی کنارے چرن لگ پیاں۔

ہیر رانجھے نوں اکٹھیاں ویکھ کے لنگے کیدو دیاں لتاں تیز ہو گیاں (اوہ پنڈ ول چھیتی چھیتی ٹرپیا)

اوس نے  پرہیا وچ جاکے اپنی پگ سُٹ کے کہیا جو چلو ویکھ کڈھیاں انوکھیاں گلاں ورت رہیاں نیں۔

 

کھلارواں مطلب

ایہہ بند پہلی وکھالی ہی کھیڈ توں دیندا ہے۔ ہیر تے اوسدیاں سہیلیاں کچوری دی کھیڈ کھیڈدیاں نیں ۔ کچوری نیانیاں دی  پانی وچ کھیڈن والی اک کھیڈ ہے۔ کچوری دی کھیڈ دا ایہہ مطلب ٹھکواں لگدا ہے کیوں جو اگے وی وارث شاہ ہوراں نے رانجھے نوں ہیر تے اوہدیاں سہیلیاں نال پانی دیاں کھیڈاں کردیاں وکھایا سی۔ مطلب ہیر تے اوہدیاں سہیلیاں اک معصوم کھیڈ کھیڈدیاں نیں۔

پنجابی شاعری وچ کھیڈ دی رمز دا اک خاص مطلب ہے: پٹھی گیڑ گڑدی   لالچ، کام کرودھ نال لنگھدی حیاتی نوں چھڈ کے دنیا نوں اک معصوم کھیڈ سمجھنا ۔ ایس رمز نوں شاہ حسین ہوراں اپنی کیاں کافیاں وچ  کھیڈ دی ایہہ رمز ورتی ہے۔

* جھّمے جھّم کھیڈ لے ونج ویہڑے، جپدیاں نوں ہر نیڑے

* مائے نی میں کھیڈن دے، میرا وت کھیڈن کون آسی

* دنیا کھیڈ ایہہ چار دیہاڑے ، کون کسے نال رُسے

وارث شاہ ہوریں وی کھیڈ دی اوسے رمز نوں ہیر تے اوسدیاں سہیلیاں راہیں تھاں تھاں ورتدے ہین۔ پڑھنہار وچار کر سکدا ہے جو اسیں ایویں کھچ دھرہ کے ایہہ مطلب کڈھ رہے ہاں ۔ پر گوہ کرو جو وارث شاہ نوں  ایتھے سہیلیاں دی کھیڈ واڑن دی کیہہ لوڑ سی، اوہ سدھا ہیر نوں رانجھے لئی روٹی لیجاندیاں تے اکٹھیاں ستیاں وکھا سکدا سی۔ پر وارث شاہ  ہیر رانجھے دے عشق نوں اک معصوم کھیڈ بنا کے ماندا  تے اپنے پڑھیار نوں وی ایس نوں مانن دا کہہ رہیا ہے۔

کھیڈ دی اک صفت ایہہ ہے جو اوس وچ کجھ حاصل یا لالچ نہیں۔ کھیڈ وچ سارے برابر دے ہوندے نیں، اوہناں وچ کوئی سیال سردار دی دھی تے کوئی کمیانی نہیں ہوندی۔ ایہہ حیاتی دا وگڑی دنیاداری توں وکھرا  جیون ڈھنگ ہے۔ اک سردار دی کڑی دا اک چاک نال عشق لالچ نہیں نویں رنگ دی حیاتی سرجن دی کھیڈ ہے۔ ایس لئی بند ایس نویں حیاتی دی آس توں کُھلدا ہے۔

دوجے مصرعے وچ مجھاں دا ندی دیاں کندھاں ملن دا ذکر ہے۔ لگدا ہے جو مجھاں نوں وی پتہ ہے جو ایہہ ویلا  رانجھے تے ہیر دے ملن دا ہے تے اوہناں نوں اپنے دھیانے لگ جانا چاہیدا ہے۔ رانجھے دا مجھاں نال وی اک جوڑ ہے جو اوہ اوسدے نال خوش رہندیاں نیں۔ ایسے لئی جدوں اوہ وچوں نوکری چھڈ کے چلا جاندا ہے تے اوہ ہور کسے کولوں نہیں چردیاں۔ پر ایتھے اوہ آپ ہی ساؤاں طرحاں بنا کوئی فساد کیتے ندی تے چرن لگ پیندیاں ہین۔ مطلب رانجھے تے ہیر دا ملاپ پورے آلے دوالے تے ہر طرحاں دیاں ربی   شیواںنال جڑیا ہویا ہے۔ مجھاں اوسے دی رمز ہین۔

پر ایہو ربی ملاپ چالو ویہار دے راکھے کیدو نوں پچ (ہضم ) نہیں ہو سکدا۔ اوہدیاں لنگیاں لتاں جیہڑیاں پہلاں ہولی تردیاں سن ہن کرودھ وچ ہور وی تیز ہو گیاں نیں۔ جیویں کھیڈ کجھ شکتیاں ودھاندی ہے اینویں کرودھ وی کجھ ہور طرحاں دیاں شکتیاں نوں ودھا دیندا ہے  جو "ٹنگاں لنگے دیاں تیز ہو چلیاں نی" وچ دسدا ہے۔

اخیری مصرعے وچ کیدو اپنی پگ پرہیا وچ سٹدا ہے  تے للکاردا ہے چلو چل کے ویکھو کیویں سماج وچ انوکھی ورت رہی ہے۔ کیدو دا پگ سٹن دا مطلب ہی ایہو ہے جو سماج دی بنائی انکھ تے عزت خطرے وچ ہے۔ تے اک طرحاں نال کیدو ٹھیک ہی کہندا ہے جو ہیر رانجھے دا اکٹھ انوکھی گل ہے۔ سیالاں دے سماج وچ کدی سردار دی سوہنی دھی کسے ماے نال عشق نہیں کر سکدی۔ جے ہیر رانجھے دا ملاپ ہو جاندا ہے تے ایس دا مطلب ہے جو سماج نے من لیا جو اک سردار دی دھی کامے نال ویاہ کر سکدی ہے،  ایہہ گل انوکھی ہے تے سماج دی لہائی (توہین ) والی ہے۔ سو کیدو دا پگ سٹ کے للکرنا سماج نوں اپنی انکھ بچاون دا سب توں وڈھا چیلنج ہے۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels